Former King, Norodom Sihaknouk

Tuesday, July 8, 2014

ប្រភពកំណើត បក្សប្រជាជន បដិវត្តន៍កម្ពុជា

ដកស្រង់ចេញពី សៀវភៅ អ្នកឃោសនា

ទំព័រទី ១២២ ១២៣ ១២៤ ១២៥ និង ១២៦

បោះពុម្ភ ឆ្នាំ ១៩៨៣ ការផ្សារបស់ គណៈឃោសនាអប់រំមជ្ឈឹមបក្ស


ផ្នែកទី ១៖ ប្រភពកំណើតរបស់បក្សយើង
            បក្សប្រជាជនបដិវត្តន៍កម្ពុជា «មុននេះមានឈ្មោះថា បក្សប្រជាជនបដិវត្តន៍ខ្មែរ» បានចាប់បដិ សន្ធិ នៅមហាសន្និបាតលើកទី១ ថ្ងៃទី ២៨ ខែ មិថុនា ឆ្នាំ ១៩៥១ ហើយបានបន្តនូវបុព្វ តស៊ូបដិវត្ត ដ៏ត្រចះត្រចង់ និង រុងរឿងព្រមទាំងរក្សាប្រពៃណីដ៏ប្តូរផ្តាច់ របស់បក្សកុម្មុនីស្តឥណ្ឌូចិន។

នៅក្នុងសម័យ ដែលពួកអាណានិគមនិយមបារាំង ឈ្លានពានលើទឹកដីកម្ពុជាយើង និងប្រទេស ទាំងពីរជាភូមិផងរបងជាមួយយើង គឺវៀតណាម និង ឡាវ ពួកអាណានិគមនិយមបារាំង បានប្រើប្រាស់ នូវឧបាយកល ដ៏ពិសពុលជាច្រើន ក្នុងគោលបំណងបំបែកបំបាក់ប្រជាជន នៃប្រទេសទាំង៣ ដើម្បី អោយពួកវាងាយស្រួលត្រួតត្រា និងជិះជាន់កៀងប្រវ័ញ្ញ។

ដូចជាប្រជាជនវៀតណាម និង ឡាវ ដែរ ប្រជាជនកម្ពុជាយើង បានក្រោកឡើង បង្កើតបាន ជាបណ្តាចលនាស្នេហាជាតិ ដូចជាចលនាកុប្បកម្មរបស់ សីុវុត្ថា អាចារ្យស្វា ពោកំបោ ប៉ាត្រង់លឹង របស់ប្រជាជននៅបណ្តាខេត្តជាច្រើន ដូចជា ខេត្តក្រចេះ កំពុងចាម កំពុងឆ្នាំង ។ល។ តស៊ូប្រឆាំង នឹងពួកអាណានិគមនិយម ដែលការតស៊ូនេះខ្វះការដឹកនាំអោយបានត្រឹមត្រូវ ម្ល៉ោះហើយទីបំផុតត្រូវ ទទួលបរាជ័យ។
           
ឆ្នាំ ១៩១៧ បដិវត្តន៍ ខែតុលា ប្រទេសរុស្សុី បានផ្ទុសឡើងហើយបានសំរេច បាននូវជ័យជំនះ ជាស្ថាពរ។ ក្រោមពន្លឺបដិវត្តន៍ ខែតុលា សមមិត្ត ង្វៀន អាយគួក គឺ លោកប្រធាន ហូ ជីមិញ ជាយុទ្ធជនកុម្មុនីស្ត ដំបូងគេបង្អស់ របស់វៀតណាម និង របស់ចលនាបដិវត្តន៍ នៃ ប្រទេសទាំង ៣ នៅ ឥណ្ឌូចិន បានបញ្ចេញកំលាំងឃោសនាផ្សព្វផ្សាយនូវ លិទ្ធិម៉ាក្សឡេនីន ព្រមទាំងត្រៀមរៀបចំ ចាត់តាំងបង្កើតបក្សកុម្មុនីស្ត នៅថ្ងៃទី ៣ ខែ កុម្ភៈ ឆ្នាំ ១៩៣០ ។  សមមិត្ត ង្វៀន អាយគក ជំនួសមុខអោយអន្តរជាតិកុំម្មុនីស្ត បានបង្កើតឡើងនូវបក្សកុម្មុនីស្តឥណ្ឌូចិន នៅខែមេសា ឆ្នាំ១៩៣១ បក្សកុម្មុនីស្តឥណ្ឌូចិន ត្រូវបានទទួលស្គាល់ជា សាខាបក្សមួយរបស់អន្តរជាតិកុំម្មុនីស្ត ចាប់តាំងពីមក បដិវត្តន៍ប្រជាជន នៃប្រទេសទាំង៣ បានផ្សារភ្ជាប់គ្នាយ៉ាងជិតស្និទ្ធិ ហើយចលនាបដិវត្តន៍ប្រជាជន យើង ក៏បានឈានចូលដំណាក់កាលមួយថ្មី។

ក្រោមការដឹកនាំរបស់បក្ស បណ្តាមូលដ្ឋានបដិវត្ត នៃប្រទេសយើងបានរីកចំរើន នឹងផ្ទុះឡើង នូវការតស៊ូរបស់ កម្មករ កសិករ ដូចជាការតស៊ូរបស់កម្មករចំការកៅស៊ូ នៅកំពង់ចាម ទាមទាម តំឡើងប្រាក់បៀរវត្ស បន្ថយម៉ោងធ្វើការ ទាមទាអោយមានសិទ្ធិសេរីភាព ក្នុងការបង្កើត អាជីវកម្ម។ ចលនាតសូ៊ របស់កសិករនៅខេត្តបាត់ដំបង និងរបស់ប្រជាពលរដ្ឋ ភ្នង នៅ ខេត្តក្រចេះ បានក្រោកឈរ ឡើងប្រឆាំងនឹងការយកពន្ធដារ។ល។
           
ឆ្នាំ ១៩៤៥ សហភាពសូវៀតបានវាយផ្តួលរំលំពូក ហ្វាសុីសអាឡឺម៉ង់ ជប៉ុន បដិវត្តន៍ ខែសីហា ឆ្នាំ១៩៤៥ របបប្រជាជនវៀតណាមបានផ្ទុះឡើង ហើយទទួលបានជ័យជំនះ ។ សាធារណៈ ប្រជាធិបតេយ្យវៀតណាម បានបដិសន្ធិឡើង យើងជះឥទ្ធិពលយ៉ាងខ្លាំងដល់ការតស៊ូរំដោះជាតិ របស់ ប្រជាជនយើង ដោយមានការជួយឧបត្តម្ភរបស់បដិវត្តន៍វៀតណាម។ បណ្តាកំលាំងបដិវត្តន៍នៅប្រទេស យើង បានកសាង និង ពង្រីកយ៉ាងញាប់រហ័ស។ ១៧ មេសា ១៩៥០ សន្និបាតរណៈសិរ្សខ្មែរឥស្សរៈ ទូទាំងប្រទេស បានបង្កើតឡើង គណកម្មាធិការរណៈសិរ្សឯកភាពជាតិទូទាំងប្រទេស ដែលមាន សមមិត្ត ទូ សាមុត ជាប្រធាន និងបង្កើតឡើង គណកម្មាធិការរំដោះជាតិមជ្ឈឹមបណ្តោះអាសន្ន ដែលដឹកនាំដោយ សមមិត្ត សឺុន ង៉ុកមិុញ


១៩ មេសា ១៩៥០ លោកប្រធាន សឺុន ង៉ុកមិុញ ជំនួសមុខអោយ គណកម្មាធិការ រំដោះជាតិ មជ្ឈឹមបណ្តោះអាសន្ន អានសេចក្តីថ្លៃការណ៍ ឯករាជ្យ ជូនប្រជាជនយើង និង សាធារណមតិបានជ្រាប ដោយសារសំណូមពរនៃការវិវត្តន៍របស់បដិវត្តិន៏ មហាសនិ្នបាតបក្សលើកទី២ របស់បក្សកុំម្មុនីស្ត ឥណ្ឌូចិន ខែ កុម្ភះ ១៩៥១ សំរេចចាត់តាំងអោយមានបក្សបដិវត្ត ដោយឡែក នៅតាមប្រទេស នីមួយៗ ។
ដោយអនុត្តន៍តាម សេចក្តីសំរេចចិត្ត នេះ នៅថ្ងៃទី ២៨ មិថុនា ១៩៥១ បណ្តាជនកុំម្មុនីស្ត កម្ពុជាបានបើកសម័យមហាសន្និបាតលើកទី១ ហើយបង្កើតឡើងបក្សប្រជាជនបដិវត្តន៍ខ្មែរ ដែលមាន សមមិត្តប្រធាន សឺុន ង៉ុកមិុញ ជាប្រមុខ ទោះបីមានការបែកចែកបក្សជាបី តាមសភាពការណ៏រីកចំរើន នៃប្រទេសនីមួយៗ ក៏បក្សទាំង៣ នៅបន្តជួយឧបត្តម្ភគ្នាទៅវិញទៅមក ដោយឡែកបក្សកុម្មុនីស្ត វៀតណាម ដែលជាបក្សមួយខ្លាំងក្លាហើយរឹងមាំ បានបន្តកំលាំងជួយពង្រឹងដល់បដិវត្តន៏កម្ពុជា និងបដិវត្តន៍ឡាវ ។

បក្សប្រជាជនបដិវត្តន៍កម្ពុជា បក្សប្រជាជនបដិវត្តន៍ឡាវ និងបក្សកុម្មុនីស្តវៀតណាម មានប្រភព កំណើតតែមួយ គឺបក្សកុម្មុនីស្តឥណ្ឌូចិន ដែលមានមគ្គុទេសន៍រួមដឹកនាំ គឺលោកប្រធាន ហូ ជីមិញ ។


សន្និដ្ឋាន
បក្សប្រជាជនបដិវត្តន៍ខ្មែរ           ប្រើប្រាស់ជំនាន់ ខ្មែរឥស្សរៈ
បក្សកុម្មុនីស្តកម្ពុជា                    ប្រើប្រាស់ជំនាន់ ប៉ុលពត           ១៩៧៥
បក្សប្រជាជនបដិវត្តន៍កម្ពុជា       ប្រើប្រាស់ជំនាន់ សាធារណៈរដ្ឋប្រជាមាណិតកម្ពុជា
បក្សប្រជាជនកម្ពុជា                   ប្រើប្រាស់ជំនាប់ បច្ចុន្ន
កើតចេញពីបក្សកុម្មុនីស្តឥណ្ឌូចិនតែមួយ ក្រោមការដឹកនាំរបស់អគ្គមគុទេសន៍យួន ហូ ជិមិញ



Tuesday, June 24, 2014

មូលហេតុដែល សម្តេច នរោត្តម សីហនុ អនុញ្ញាតអោយយួនប្រើដីខ្មែរ ក្នុងសង្រ្គាមយួន-អាមេរិក

ដោយ សមាជិក ព្រះរាជវង្សខ្មែរ មួយព្រះអង្គ
អត្ថបទដោយ ខេមរៈ បូរី 

ក្រោយសន្ធិសញ្ញាក្រុងហ្សឺណែវ "Geneva" 1954 តម្រូវអោយ យួន ដកទព័ចេញពី កម្ពុជា ប៉ុន្តែ យួន មិនបាន គោរពទេ ថែមទាំងចាប់កូនខ្មែរ ៥០០០ ទៅ ១០០០០នាក់ យកទៅហាណូយលាងខួរក្បាល បញ្ចូលមនោគមវិជ្ជា Communism យួនហូជីមិញ (ជំនាន់លោក ប៉ែន សុវណ្ណ) ដើម្បីបន្តរសង្គ្រាមវាតទីទឹកដី ពូជយួន ដែលមាននៅក្នុង សរសៃឈាមគេ។ សម្តេចតា មានការឈ្លាសវៃ និង ចក្ខុវិសយ័នយោបាយ យួនហាណូយ ចង់បន្តរចម្បាំង កុំអោយខ្មែរបានសុខ ព្រៈអង្គ ត្រូវការនយោបាយគាំទ្រពីមហាអំណាចណាមួយ កុំអោយខ្មែរចូលក្នុងភ្នក់សង្គ្រាម ដើម្បីទុកពេលវេលាអោយ ខ្មែរ មានពេលអភិវឌ្យន៏ដើម្បីទប់ ការឈ្លានពាន យួន សៀម លាវ (សូម្បីតែ លាវ ក៏មិនទទួលស្គាល់ ស្ទឹងត្រែង ជាដីខ្មែររហូតមកដល់សព្វថ្ងៃនេៈផង)

នៅក្នុងឪកាសសន្ធិសញ្ញា ប្រទេសមិនចូលបក្សសម្ព័ន្ធ នៅក្រុង Bandung (Indonesia) 1955 សម្តេចតា ឆ្លៀតឪកាស ជួបលោក Chou En Lai នាយករដ្ធមន្ត្រី ចិន បានសន្យាព្រៈអង្គថា គោរពអព្យាក្រឹត្យភាពកម្ពុជា និង ជួយគាំទ្រប្រឆាំង នឹងការឈ្លានពាន របស់ប្រទេសដ៏ទៃមកលើស្រុកខ្មែរ។ ខ្ញុំគិតថា ព្រៈអង្គ គិតខ្លាំងបំផុត ពីបំណង យួនចង់បញ្ចូលខ្មែរ ចូលក្នុងសហពន្ធ័ឥណ្ឌួចិន ក្រោមក្រញាំដៃយួនហាណូយ។ នៅដើមទស្សវត្តិ ៦០ ពេល USA បញ្ជូនទព័មកជួយយៀកណាមខាងត្បូង វាយជាមួយយៀកកុង (ទព័ព្រៃយួន Communist ខាងត្បូង ជួយដោយយួនហាណូយ + ចិន + នឹង URSS) និងប្លុកខាងកើត ប្រទេស Communist ក្នុងសង្គ្រាមត្រជាក់ Cold War ។ សង្គ្រាមអាចឆេៈឆាបមកលើ កម្ពុជា សម្តេចតា បានទទួលកិច្ចសន្យាពីហូជីមិញ មិនបង្ករចម្បាំងនៅ កម្ពុជា ទេ តែសូមខ្មែរជួយ យួនយៀកកុង អោយដឹកនាំអាវុធ ថ្នាំ អង្ករ ។ល។ តាមកំពុងផែក្រុងព្រៈស៊ីហនុ ដែលមក ពី ចិន និង សូវៀត និង ប្លុកខាងកើត Communist  និង អនុញ្ញាតិអោយយួនខាងជើង ស្នាក់នៅ និង សាងសង់ពេទ្យ នៅជាយដែនខ្មែរយួន ។ ល្បិចទល់នឹងល្បិចនយោបាយសម្តេចតា-ហូជីមិញ៕ សូមបញ្ជាក់ថា ទន្ទឹមនឹងជួយយួន រដ្ឋាភិបាលកម្ពុជាបានដកយកជំនួយអាវុធ របស់ចិនដែលប្រគល់អោយយួន ចំនួន ១ភាគ៣ និង បានផ្តល់ព៌តមាន ដល់ចលនាសេរីរបស់លោក លុន ណុល និងអាមេរិកអោយទំលាក់គ្រាប់បែក លើកងទ័ពយួនផងដែរ។

ដោយ USA ធ្វើការគៀបសង្កត់ នយោបាយ សេដ្ធកិច្ច និង ការទូត មកលើកម្ពុជាដូច ការវា បង្កើតចលនាខ្មែរសេរី (ករណីព្រាបអិន) ព្រៈអង្គ ទាត់ជំនួយ សេដ្ធកិច្ច និង កាត់ Diplomatic relation ជាមួយ USA បណ្តាលអោយ អ្នករកស៊ី មន្ត្រីរាជការ ទាហ៊ានរាស្ត្រខ្លះ រាជវង្ស ដែលស្រឡាញ់ USA (I was among them) មិនសប្បាយចិត្ត នឹងព្រៈអង្គ ។ នៅឆ្នាំ1968 ពេលវាយលុកចូលក្រុងព្រៃនគរ របស់ Communist យួន បានត្រូវបរាជយ័ សម្តេចតា បានឆ្វេងយល់ថាយួន Communist មិនអាចឈ្នះ វៀតណាមខាងត្បូង តាមសង្គ្រាមបានទេ។ ព្រៈអង្គ ដូរ នយោបាយមកទាក់ទង USA ដោយដាក់ អ្នកនយោបាយស្តាំនិយម pro-usa ដូច លោក លន់ ណុល អង្គម្ចាស់ សិរិមតិ ក្នុងរដ្ធាភិបាលថ្មី ។ ប៉ុន្តែ ប្រទេសអភព្វ័ជាទីបំផុត នៅក្នុងរង្វង់ Geo-Politic ដែលមហាអំណាច ត្រូវការជាឈ្នាន់ បំរើយុទ្ធសាស្ត្រ ភូមិសាស្ត្រនយោបាយរបស់គេ ។ នៅឆ្នាំ 1969 Church Communist Soviet និង ចិនចាប់មានប្រទូស្សារាយនឹងគ្នា។


នៅឆ្នាំ 1969 មានការផ្ទុៈអាវុធទ្រង់ទ្រាយតូច នៅទន្លេ "ឡាមួ" ព្រំដែនចិន-សូវៀត ។ USA ដល់ពេលវេលាត្រូវ ដកទព័ U.S ចេញពីវៀតណាម ទុកអោយ ចិន និង សូវៀត វាយគ្នាតាមរយៈ ខ្មែរ និង យួន។ គេឃើញការដក ទាហ៊ានពីយួនខាងត្បូង នឹង រដ្ធប្រហារទម្លាក់ សម្តេចតា ដើម្បីយក កម្ពុជា ចូលក្នុងសង្គ្រាមវៀតណាម។ 5 ឆ្នាំក្រោយមកភ្នំពេញ ចាញ់ខ្មែរក្រហមនិយមចិន ៣០ មេសា យួនខាងត្រូង ធ្លាក់ក្នុងកណ្តាប់ដៃហាណូយសូវៀត។ បញ្ហាក្រោយមក គេឃើញថា ប្លុកចាញ់ គឺ សូវៀត និង ប្លុកខាងកើត ។ នៅឆ្នាំ 1989 អ្នកឈ្នះ គឺ USA ។ នៅថ្ងៃ ២៣ តុលា 1991  អ្នកចាញ់ងើបក្បាលមិនរួច គឺ ខ្មែរ ពីព្រោះនៅកញ្ជៈយួន វាមិនអោយយកសន្ធិសញ្ញាមកប្រើ ដែល យួន សៀម លាវ ជាហត្ថលេខី ក្នុងចំណោម១៨ប្រទេសទៀត ។ យួន ចំណេញច្រើនណាស់ ក្នុងវិនាសកម្ម ខ្មែរ ។ ខ្ញុំសង្ខេបយ៉ៗទេ បើមិនយល់ សួរខ្ញុំមក ពេលណាក៏បានដែរ ។ សម្តេចតា មានគុណ និង ស្រឡាញ់ជាតិ ណាស់ ។ Reasons why ពួកខ្មែរយល់មិនដល់កំពុងបំផ្លាញទូកខ្លួនអោយលិច នៅកណ្តាលមហាសាគរ។

Sunday, June 22, 2014

មូលហេតុថៃបញ្ជូនកម្មករខ្មែរទាំងគំហុក

ទស្សនៈផ្ទាល់ខ្លូន របស់ ខេមរៈ បូរី
គិតមកដល់ត្រឹមថ្ងៃទី ២២ មិថុនា ២០១៤ នេះចំនួនកម្មករឆ្លងដែន ត្រូវថៃចាប់បញ្ជូនត្រឡប់មកវិញ បានកើនចំនួនជាង ២២ ម៉ឺុននាក់ហើយ នេះបើតាមប្រភព Radio France International ។ បើតាមការ ប៉ាន់ប្រមាណនៅឆ្នាំ ២០១៤ នេះចំនួនប្រជាពលករខ្មែរចំណាក់ស្រុក ទៅធ្វើការនៅប្រទេសថៃ ទាំង ស្របច្បាប់និងទាំងមិនមានច្បាប់ត្រឹមត្រូវ មានចំនួនប្រហែល ៧០ ទៅ ៨០ មុឺននាក់។ តើហេតុអ្វីក៏ បណ្តាលអោយមានការចាប់ បញ្ជូនកម្មករខ្មែរយ៉ាងគំហុកដូច្នេះ?
រូបភាព កម្មករខ្មែរកំពុងឡើងឡានត្រលប់មកម្ពុជាវិញ
វាអាចបណ្តាល ពីរ កត្តា
១ ស្ថានភាពនយោបាយនៅប្រទេសថៃ ៖ ជាមូលហេតុចំបងដែលធ្វើអោយមានការ ចាប់បញ្ជូន មិនមែនតែកម្មករកម្ពុជាទេដែលត្រូវបានចាប់បញ្ជូន ក្នុងនោះក៏មានកម្មករឡាវ និង ភូមាមួយចំនួន ក៏ត្រូវបានេគេបញ្ជូនអោយត្រឡប់ទៅប្រទេសខ្លួនវិញដូចគ្នាដែរ តែដោយឡែកការបញ្ជូនកម្មករខ្មែរ មានចំនួនច្រើនលើសលុប។ អាចថាប្រទេសថៃកំពុងរៀបចំ សណ្តាប់ធ្នាប់ និង សន្តិសុខក្រោយពី រដ្ឋាភិបាលយោធា បានកាន់កាប់អំណាចដោយរដ្ឋប្រហារ នៅខែ ឧសភា ២០១៤។

២ ទំនាក់ទំនងរវាង រដ្ឋាភិបាលលោក ហ៊ុន សែន និង លោក ថាក់សុីន៖ ដោយមានព្រឹត្តការណ៏ ចាប់បញ្ជូនដោយ គ្មានការជូនដំណឹងមកភាគី កម្ពុជា ហើយកម្មករមួយចំនួន មានការភ័យក្លាយផង នោះ ក៏មានការចោទប្រកាន់ថា ថៃបានអនុវត្តន៏ វិធានការដោយមិនមាននីតិវិធី និងប្រឆាប់ប្រឆាល់ ហួសហេតុ។ ២-៣ថ្ងៃបន្ទាប់មក មន្ត្រីភាគីថៃ បានធ្វើការបដិសេធថា ថៃបានគោរពតាមនីតិវិធី និងមិនមានការធ្វើបាបចាប់បង្ខំលើកម្មករខ្មែរទេ ហើយ និយាយថាកម្មករទាំងអស់ដែលប្រទេសថៃ បញ្ជូនមកនេះ សុទ្ធតែមិនមានក្រដាសស្នាមអនុញ្ញាតអោយធ្វើការ ។ មន្ត្រីថៃបាននិយាយថា ថៃនឹងទទួល យកកម្មករខ្មែរអោយត្រលប់ចូលទៅធ្វើការ នៅប្រទេសថៃវិញនៅពេលដែល ពួកគេបំពញ សំណុំបែបបទផ្លូវច្បាប់ ត្រឹមត្រូវ។ អ្នកណាក៏ដឹងដែរ ថាលោក ហ៊ុន សែន និង អតីតនាយករដ្ឋមន្រ្តី ថាក់សុីន សីណាវ៉ាត្រា មានទំនាក់ទំនងស្អិតរមួត ជាលក្ខណៈ គ្រួសារ។ លោក ហ៊ុន សែន បានអនុញ្ញាតអោយអ្នកគាំទ្រ លោក ថាក់សុីន (អាវក្រហម) ចូលមកជួបលោក ថាក់សុីន ផ្ទាល់ នៅក្នុងប្រទេសកម្ពុជា ខេត្តសៀមរាប  ក្នុងខណៈដែល លោក ថាក់សុីន ត្រូវបានតុលាការ ថៃ កាត់ទោសអំពីអំពើរពុករលួយ។
កំណត់សំគាល់ ៖ បន្ទាប់ព្រឹត្តិការណ៏ចាប់បញ្ជូន កម្មករខ្មែរបាន ២-៣ ថ្ងៃក៏មានព៌តមានចុះផ្សាយ ដោយសារព៌តមាន The Cambodia Daily ចុះផ្សាយថា លោក ហ៊ុន សែន មានបញ្ហាសុខភាពក្នុង កំឡុងធ្វើទស្សនៈកិច្ចផ្លូវរដ្ឋ នៅប្រទេស បង់ក្លាដែស។ ក្រោយមកព៌តមាននេះត្រូវបានបដិសេធ ដោយ មន្ត្រីរដ្ឋាភិបាល ថា មិនពិត។ នេះ ស បញ្ជាក់ថា លោក ហ៊ុន សែន និង រដ្ឋាភិបាលអត់គ្រប់ទឹករបស់ គាត់ទទួលសំពាធថ្មីមួយទៀត គឺ ប្រជាជនគ្មានការងារធ្វើ និងទំនាក់ទំនងការទូតជាមួយនឹងប្រទេស ថៃ បន្ថែម លើការជាប់គាំនយោបាយនៅប្រទេសកម្ពុជា អស់រយៈពេលជិត ១ឆ្នាំមកហើយ។