ខេមរៈបូរី

អបអរសាទរទិវាឯករាជ្យជាតិលើកទី៥៧ ៩ វិច្ឆិកា ១៩៥៣- ៩ វិច្ឆិកា ២០១០

2010-11-07T21:01:00.000-08:00

ជយោ! ទិវាឯករាជ្យជាតិ

ក្នុងនាមខ្ញុំបាទជាកូនខ្មែរម្នាក់ កត់សំគាល់ និងចាត់ទុកថា ទិវា ៩ វិច្ឆិកា ជាទិវាប្រវត្តិសាស្រ្ត ដែលមិនអាចបំភ្លេចបាន និងជាដំណើរចាប់កំណើតនៃរាជាណាចក្រទី២ ដ៏សំបូរបែប ការជឿនលឿនខាងវិទ្យាសាស្រ្ត និងបច្ចេកវិទ្យាទំនើប ការទទួលខុសត្រូវរបស់រដ្ឋលើវិស័យសង្គមកិច្ច សុខាភិបាល និងការអប់រំមូលដ្ឋាន មានកំរិតខ្ពស់។ នេះជាការពិតដែរ សម័យសង្គមរាស្រ្តនិយម គួទទួលបាននូវការកោតសសើរ។

វីរៈភាព និងសេក្តីក្លាហាននៃប្រជារាស្រ្តខ្មែរស្ម័គ្រចត្តិចូលបំរើ កងជីវពលទាមទាឯករាជ្យពីអាណានិគមនិយមបារាំង ក្រោមការដឹកនាំនៃ សម្តេច នរោត្តម សីហនុ គឺជាព្រឹត្តិការណ៏ដែលត្រូវតែចងចាំ និងគោរព។

ឆ្លៀតក្នុងឳកាសខួបអនុស្សាវរីយ៍ ទិវាឯករាជ្យជាតិលើកទី៤៧ ខ្ញុំបាទសូមឧទិ្ទសដល់វិញ្ញានក្ខ័ន្ត នៃយុទ្ធជនយុទ្ធនារីខ្មែរស្នេហាជាតិ ដែលបានបាត់បង់ជីវិតក្នុងសមរភូមិក្តី ក្នុងភាពជរាក្តី សូមទៅកាន់សុខតិភព រីចាប់ជាតិជាថ្មីជាអ្នកស្នេហាជាតិខ្មែរម្តងទៀត។

ខ្ញុំបន់ស្រន់អោយថ្ងៃ ៩ វិច្ឆិកា នៅតែឋិតក្នុងសៀវភៅប្រវត្តិសាស្រ្ត មិនត្រូវបានគេបំភ្លេចចោលដូចសន្ធិសញ្ញាសន្តិភាពក្រុងបារីស និងមិនត្រូវបានគេដាក់ជំនួសដោយថ្ងៃ ៧ មករា។ គួរអោយបារម្ភណាស់ ពោចិនតុង ត្រូវគេប្តូរឈ្មោះ ឃុំ, ស្រុក បង្តើតថ្មី សុទ្ធតែចាប់ផ្តើម ដោយពាក្យ (ហ៊ុន) សែន ឬ សុខ (អាន)....! sick!

កូនៗលោកថាក់ស៊ីន ចេញមុខមកទាមទានៅតុលាការសៀម ពីរឿងរឹមអូសទ្រព្យសម្បត្តិ

2010-02-11T20:15:00.000-08:00

ដកស្រង់ចេញពី បាងកកប៉ុស្តិ៍

ចុះផ្សាយថ្ងៃទី ១១ កុម្ភៈ ២០១០

កូនៗពីរនាក់របស់លោក ថាក់ស៊ីន កំពុងតែចេញមុនទាមទាថា ពួកគេកាន់កាប់ក្រុមហ៊ុនដោយឈ្មោះរបស់របស់ខ្លួនផ្ទាល់ សិទ្ធិកាន់កាប់នោះអាចនឹងត្រូវបាត់បង់ បើសិនជាតុលាការកំណត់ថា ទ្រព្យសម្បតិ្តរបស់ឳពុកពួកគេ អាចត្រូវបានរឹបអូសយកដោយរដ្ឋនោះ។

និយាយថា ពួកគេទាំងពីរនាក់មិនមែនតំណាងកាន់កាប់ ទ្រព្យសកម្ម ក្នុងនាមរបស់ឳពុកទេ ដូច្នេះ រដ្ឋ គួរតែលើកលែងប្រាក់ភាគហ៊ុន របស់ពួកគេចំនួន ៤០ពាន់លានបាត ក្នុងចំណោមប្រាក់ភាគហ៊ុនចំនួន ៧៦ពាន់លានបាត ដែលរដ្ឋកំពុងតែបង្ខាំងពីលោក ថាក់ស៊ីន ជាឳពុក។ តុលាការនឹងចេញសេចក្តីសំរេចរបស់ខ្លួន នៅថ្ងៃ ២៦ ខែកុម្ភៈ នេះ។

លោក Kittiporn Arunrat ជាមេធាវី របស់លោក Panthongtae និងអ្នកស្រី Pinthongta បានបំពេញសេចក្តីប្រកាសចុងក្រោយ កាលពីម្សិលមិញក្នុងនាមនៃកូនក្តីរបស់ខ្លួន នៅឯតុលាការកំពូល សំរាប់រឿងក្តីឧក្រិដ្ឋទាក់ទងនៅនឹង អ្នកកាន់តួនាទីនយោបាយ។តុលាការបានសំរេចចិត្តតាមការចោទប្រកាន់ របស់ពាក្យប្តឹងដែលធ្វើឡើងដោយរាជអាជ្ញា ថា បានបង្កើនចំនួនទ្រព្យសម្បតិ្ត យ៉ាងខុសច្បាប់ដោយអំណាចរំលោភ ពេលលោកនៅជានាយករដ្ឋមន្រ្តី។ នោះគឺការចេញអោយប្រើ គោលការណ៍មួយចំនួន ដែលផ្តល់ប្រយោជន៍ដល់មុខរបរ គ្រួសាររបស់លោក ក្នុងភាគហ៊ុន Shin Corp ។

នៅក្នុងសេចក្តីប្រកាសចុងក្រោយ មេធាវីកូនទាំង២លោក ថាក់ស៊ីន បាននិយាយថា ទ្រព្យសម្បត្តិរបស់ពួកគេ រកបានពីការលក់ភាគហ៊ុន Shin Corp ចំនួន ១.០៦ពាន់លានភាគហ៊ុន ទៅអោយ Temasek Holdings។ លុយទាំងអស់នោះជាលុយរបស់ពូកគេ មិនមែនជាផ្នែកនៃព្យទ្រសម្បត្តិគ្រួសារទេ។ ពួកគេបាននិយាយថា ទាំងឳពុក ទាំងម្តាយរបស់ពួកគេ លោកស្រី Potjaman មិនមានចំណែកអ្វីក្នុងទ្រព្យសម្បត្តិរបស់ពួកគេឡើយ។

លោក Panthongtae កូនប្រុសលោក ថាក់ស៊ីន និយាយថា ខ្លួនបានទិញ ភាគហ៊ុន Shin Corp ចំនួន ៣០.៩២ លាន ពីឳពុកលោក ថាក់ស៊ីន និង ៤២.៤៧ ភាគហ៊ុនទៀត ពីម្តាយ នៅថ្ងៃទី ១ កញ្ញា ឆ្នាំ២០០០ ក្នុងតំលៃ ១០បាត ក្នុង១ភាគហ៊ុន ហើយលោកបានបង់អោយទៅឳពុកម្តាយរបស់លោក។ខែសីហា ២៩ ២០០១ Shin Corp បានធ្វើអោយធ្លាក់តំលៃភាគហ៊ុនរបស់ខ្លួនពីតំលៃ ១០បាត ទៅ ១បាត ក្នុង១ហ៊ុន។ ការកាន់កាប់ភាគហ៊ុនរបស់ លោក Panthongtae បានបង្កើនដល់ ៧៣៣.៩៥លានប័ណ្ណភាគហ៊ុន។លោកបានលក់អស់ ៣៦៧លានភាគហ៊ុន នៅថ្ងៃ៩ កញ្ញា ២០០២ និងចំនួន ៧៣លានភាគហ៊ុនទៀត នៅខែ មិថុនា ២០០៣ ទៅអោយប្អូនស្រី Pinthongta ក្នុងតំលៃ ១បាត/១ភាគហ៊ុន។ថ្ងៃ២០ មករា ២០០៦ Panthongtae បានទិញ១៦៤.៦០ លានភាគហ៊ុនពី Ample Rich Co ក្នុងតំលៃ ១បាត/១ភាគហ៊ុន។

លោក ថាក់ស៊ីន បានបង្កើត Ample Rich នៅ British Island ក្នុងផែនការដើម្បីភ្ជាប់ Shin Corp ទៅនឹង Nasdaq ក្នុងសហរដ្ឋអាមេរិក។ ក្រុមហ៊ុនកាន់កាប់ ៣២.៩២ លានប័ណ្ណភាគហ៊ុន របស់ Shin Corp។ លោកថាក់ស៊ីន បានលក់ប័ណ្ណភាគហ៊ុន ទោអោយកូនប្រុសរបស់លោក Panthongtae ក្នុងតំលៃ ៥ដុល្លាអាមេរិក/១ភាគហ៊ុន សំរាប់ជាការដូរខួបកំណើត កូនប្រុសគាត់ ថ្ងៃ ១ ធ្នូ ២០០០ ក្នុងខណៈនោះលោកថាក់ស៊ីន មិនត្រូវជាប់ពាក់ព័ន្ធអ្វីក្នុង Ample Rich ទេ។

Panthongtae បាននិយាយថា គាត់បានសំរេចចិត្តធ្វើតាម ការសំរេចចិត្តឳពុកមាគាត់ លោក Bannapot Danapong គាត់ក៏លក់ភាគហ៊ុន Shin Corp ទៅអោយ Temasak Holding ក្នុងតំលៃ ៤៩.២៥ បាត/១ភាគហ៊ុន នៅថ្ងៃ២៣ មករា ២០០៦។ ឳពុកមារបស់គាត់ចង់បានប្រាក់ ដើម្បីដាក់ជាផលប្រយោជន៍សំរាប់មុខរបបរផ្សេងទៀត...។Panthongtae និង ប្អូនស្រី Pinthongta រកលុយបាន ១៧.១៥ពាន់លានបាត(Panthongtae) និង ២៣.៥៩ពាន់លានបាត (Pinthongta) ដោយសុច្ចរិតពីការលក់ប័ណ្ណភាគហ៊ុន។

លោក Pinthongta បាននិយាយថា គាត់ប្រើលុយទាំងហ្នឹង វិនិយោគក្នុងមុខរបបរផ្សេងៗទៀត ដោយរាប់បញ្ចូលទាំង ទិញដី នៅ Nakhon Ratchasima។ ហើយឳពុកម្តាយរបស់គាត់មិនបានជាប់ពាក់ព័ន្ធក្នុងការសំរេចចិត្តរបស់គាត់ទេ...។សេចក្តីប្រកាសចុងក្រោយរបស់ Pinthongta បាននិយាយថា នាងកាន់កាប់ប័ណ្ណភាគហ៊ុន Shin Corp ៦០៤.៦លានភាគហ៊ុន ក្នុងរយៈពេល៥ឆ្នាំដោយមិនមានអាជ្ញាធរលើកឡើងនូវការស្តីបន្ទោសអ្វីឡើយ រហូតដល់មានការបង្កើត គណៈកម្មាធិការត្រួតពិនិត្យលើទ្រព្យសម្បត្តិ...។

នាងបាននិយាយថា បងប្រុសរបស់នាងPathongtae លក់ភាគហ៊ុន Shin Corp អោយរូបនាងដោយឆន្ទៈផ្ទាល់ខ្លួនរបស់លោក។ នាងក៏បានសួររកជំនួយពីម្តាយរបស់នាងដែរ ដើម្បីគ្រប់គ្រងប័ណ្ណភាគហ៊ុននោះ ប៉ុន្តែនាងបានទទួលប្រាក់ភាគលាភដោយខ្លួននាងផ្ទាល់។

ហ៊ុន សែន ងាកទៅរកប្រទេសចិន ដើម្បីការពារប្រទេសកម្ពុជាពីការលេបត្របាក់របស់យួន? (ត)

2010-02-03T19:24:00.000-08:00

ជំរៅរបស់ប្រទេសចិនក្នុងនយោបាយប្រទេសកម្ពុជា

ប្រទេសចិនបានជាប់ដិតដាមយ៉ាងស៊ីជំរៅ ក្នុងប្រវត្តិខ្មៅងងឹតនៃប្រទេសកម្ពុជា ក្នុងកំឡុងពេលគ្រប់គ្រងដោយខ្មែរក្រហម ដែលពិភពលោកស្គាល់យ៉ាងច្បាស់ថា ជាសម្ព័ន្ធមិត្តរបស់ចិន ហើយពូកខ្មែរក្រហមនេះហើយដែលចាប់អនុវត្តន៍នយោបាយកុម្មុយនិស្ត ដ៏ឆ្អិនឆ្អៅរបស់ចិន។ របបខ្មែរក្រហមនេះបានសំលាប់ប្រជារាស្រ្តខ្មែរ ជាង១,៧លាននាក់ដែលនាំអោយមានផ្កោលទោសជាអន្តរជាតិ ហើយពេលនេះមេដឹកនាំខ្មែរក្រហមដែលនៅមានជីវិត កំពុងតែប្រឈមនឹងដំណើរការកាត់ទោស ដោយតុលាការពិសេសចំរុះខ្មែរអន្តរជាតិ។

ដោយមានការចោទប្រកាន់ជាញឹកញាប់ ទាំងអ្នកនយោបាយខ្មែរនិងការសង្ស័យដោយបណ្តាប្រទេសប្រជែងនឹងប្រទេសចិន ចិនបានប្រកាសនាពេលចុងក្រោយនេះថា ចិនគ្មានបានដើរតួនាទីអ្វីក្នុងរបបសំលាប់រងាលនោះទេ។

តើមានអ្វីនៅពីក្រោយ សង្រ្គាម(១៩៧៩)មួយដែលប្រទេសចិនខ្លូនឯង ព្យាយាមបំភ្លេចចោល? តាមការយល់ឃើញផ្ទាល់ខ្លួនរបស់ខ្ញុំផ្ទាល់ ដោយសំអាងលើព្រឹត្តិការណ៍ នៃព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជា សង្រ្គាមលុកលុយរបស់ ចិន ទៅលើប្រទេសយួន គឺមានមូលហេតុចំបង គឺដើម្បីបង្ខំបណ្តេញប្រទេសយួន អោយដកទាហានចេញពីប្រទេសកម្ពុជា ប្រមាណជា១ខែកន្លះបុណ្ណោះ(ខែកុម្ភៈ និងមិនា ១៩៧៩)ក្រោយការដួលរលំ របបខ្មែរក្រហម(មករា ១៩៧៩)ដែលជាសំម្ព័ន្ធមិត្ត របស់ប្រទេសចិន។

វាក្លាយជាការគួរអោយអាម៉ាសមួយរបស់ប្រទេសចិន ដែលសង្គ្រាមនេះ មិនបានធ្វើអោយប្រទេសយួន ចុះចាញ់ ហើយបន្តកាន់កាប់ប្រទេសកម្ពុជា រហូតដល់ពេលបច្ចុប្បន្ន។ ក្រោយមានគំនាបសង្កត់យ៉ាងខ្លាំង ពីសំណាក់អន្តរជាតិ ជាពិសេសសមាជិកអង្គរការសហប្រជាជាតិ បាននាំមកនូវអន្តរាគមន៍របស់កងទ័ពរក្សាសន្តិភាពនៃអង្គការសហប្រជាជាតិ ដាក់អោយមានការបោះឆ្នោតនិងបង្កើតរដ្ឋាភិបាលចំរុះបក្ស និងប្រកាន់យកលិទ្ធិប្រជាធិបតេយ្យសេរីពហុបក្ស ក្រោមដំបូលនៃរបបរាជានិយមអាស្រ័យរដ្ឋធម្មនុញ្ញ មានព្រះមហាក្សត្រសោយរាជ្យតែមិនកាន់អំណាច។

ក្នុងកំឡុងពេលចរចាររកសន្តិភាព រវាងភាគីអ្នកតស៊ូខ្មែរនៅ ព្រំដែន និងរដ្ឋបាលក្រុងភ្នំពេញបន្តុបដោយប្រទេសយួន យួនឯណោះវិញព្យាយាមស្វែងរកនូវការផ្សះផ្សាយ ជានាគ្នាជាមួយប្រទេសចិន ។ ខែកញ្ញា ១៩៩០ មន្រ្តីជាន់ខ្ពស់របស់យួនបានធ្វើទស្សនៈកិច្ចដោយ សំងាត់ទៅកាន់ប្រទេសចិន ប៉ុន្តែកិច្ចប្រជុំនេះមិនបានធ្វើអោយអ្វីប្រសើរឡើង រវាងប្រទេសទាំងពីររហូតសល់ពាក់កណ្តាល ឆ្នាំ ១៩៩១។

ថ្ងៃទី៥ ដល់ទី១០ វិច្ឆិកា ១៩៩១ មានការជួបប្រជុំថ្នាក់កំពូលមួយ របស់ចិន និង យួនដែលបានត្រួសត្រាយផ្លូវអោយមានទំនាក់ទំនងធម្មតា យ៉ាងពេញលេញ និងផ្លូវការសារជាថ្មី រវាងប្រទេសទាំង២។ ចំនុចគួរអោយកត់សំគាល់ ទាក់ទងនឹងព្រឹត្តិការណ៍នយោបាយនៃប្រទេសកម្ពុជា ថ្ងៃទី ១៤ វិច្ឆិកា ១៩៩១ ក្នុងប្រទេសកម្ពុជា សម្តេចនរោត្តម សីហនុ បានស្តេចយ៉ាងនិវត្តន៍មកព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជាជាលើកដំបូង ស្របពេលគ្នានឹងអន្តរាគមន៍នៃអង្គការសហប្រជាជាតិ។

ខ្ញុំផ្ទាល់ពិតជាជឿថា ចិនមានឥទ្ធិពលខ្លាំងក្លាណាស់ ក្នុងកិច្ចការយួននិងប្រទេសកម្ពុជា។ ប៉ុន្តែសោកនាដកម្មដែលបង្កដោយសម្ព័ន្ធមិត្តរបស់ចិន គឺខ្មែរក្រហម ប្រហែលជាជំរុញអោយប្រទេសចិន ឈប់សើរើពីសង្គ្រាមដែលខ្លួនឯងបានចាប់ផ្តើម វាយប្រហារលើយួន ដើម្បីធ្វើមិនដឹងមិនលឺពីការជាប់ពាក់ព័ន្ធរបស់ខ្លួន ជាមួយនឹងមេដឹកនាំប្រល័យពូជសាសន៍ទាំងអស់នោះ។

ទន្ទឹមនឹងមេដឹកនាំយួនខ្លួនឯទទួលស្គាល់ថា យួនជាប្រទេសតូចមួយនៅជាប់នឹងមហាប្រទេសចិន យួនត្រូវការប្រទេសដ៏មានឥទ្ធិពលមួយជាបង្អែក។ ប្រទេសចិនវិញ ក៏ហាក់ដូចជាគ្មានផលប្រយោជន៍អ្វី ក្នុងការការពារប្រទេសកម្ពុជា ប្រឆាំងនឹងប្រទេសយួនក្នុងពេលនេះដែរ។តាមការផ្សាយរបស់វិទ្យុបារាំងជាភាសាខ្មែរ ថា ចិនពេលនេះបានក្លាយខ្លួនជាមហាអំណាចសេដ្ឋកិច្ច ធំទី២នៅលើពិភពលោក ក្នុងកាលៈទេសៈវិបត្តិសេដ្ឋកិច្ចពិភពលោក។

ប្រទេសចិនជាទូទៅប្រើប្រាស់នយោបាយអន្តរជាតិទន់ភ្លន់ និងវាទីយកទីផ្សារទំនិញក្នុងពិភពលោក ចិនមិនបានចំណាយលើសង្រ្គាម ក្នុងកំឡុង១ ទី ២ទស្សវត្សចុងក្រោយនេះ។

សហរដ្ឋអាមេរិក វិញ កំពុងតែជួបប្រទះបញ្ហាប្រឈមសេដ្ឋកិច្ច ដ៏ធ្ងន់ធ្ងរ ថ្វីបើនៅតែរក្សាឋានៈជាមហាអំណាចទី១ លើលោកក៏ពិតមែន។សង្រ្គាមឈ្លានពានដែលចាប់ផ្តើមដោយសហរដ្ឋអាមេរិក និងសម្ព័ន្ធមិត្តរបស់ខ្លួនពេលនេះ កំពុងតែធ្លាក់ប្រជាប្រិយភាព ក្នុងចំណោមពលរដ្ឋអាមេរិកខ្លួនឯង និងរដ្ឋាភិបាលសម្ព័ន្ធមិត្តអាមេរិក។ សំលឹងមើលទៅអនាគតរបស់សហរដ្ឋអាមេរិក ក្នុងនយោបាយអន្តរជាតិ និងពិភពលោក ពិតជាមានការគួរអោយព្រួយបារម្ភ ចំពោះក្រុមដែលមាននិនា្នការប្រជាធិបតេយ្យ និងធ្លាប់ទទួលការគាំទ្រដោយសហរដ្ឋអាមរិកនោះ។

ប្រហែលតែដោយសារការទន់ដៃនឹងសង្គ្រាមកំពុងតែអត់ការគាំទ្រ និងវិបត្តិសេដ្ឋកិច្ចពិភពលោក សហរដ្ឋអាមេរិក ដូចជាប្រើប្រាស់នយោបាយអន្តរជាតិ ទន់ភ្លន់ ដោយចរចារ និងការដាក់សំពាធ ឬទណ្ឌកម្ម សេដ្ឋកិច្ច.... ជាមួយនឹងប្រទេសមាននុយក្លេអែ។ ចំពោះអាស៊ាន វិញសហរដ្ឋអាមេរិកប្តូរយុទ្ធសាស្រ្ត ក្នុងប្រទេសភូមា ដោយចាប់ផ្តើមបើកផ្លូវចរចារ ជាជាងដាក់ទណ្ឌកម្ម។ វាអាចជាជំរើសដ៏ប្រសើរមួយ ព្រោះទណ្ឌកម្មសេដ្ឋកិច្ច គឺគ្មានប្រយោជន៍អ្វីទេ មានចិនមួយទាំងមួលនៅចាំជួយ និងធ្វើកិច្ចសហប្រតិបត្តិការសេដ្ឋកិច្ចជាមួយនឹងប្រទេសភូមា...។

ទំនាក់ទំនងរវាងយួន និងអាមេរិកបច្ចុប្បន្ន យួនបានងាកយ៉ាងខ្លាំងទៅរកសហរដ្ឋអាមេរិក នៅក្នុងទស្សវត្សចុងក្រោយ បើមើលដោយភ្នែកទទេ ទំនាក់ទំនងរវាងយួន និងអាមេរិក ខ្លាំងជាង ទំនាក់ទំនងខ្មែរ និង អាមេរិក ទៅទៀត។

រដ្ឋាភិបាលរបស់លោកហ៊ុន សែន ដើរតាមក្រោយកន្ទុយយួន ជាង២០ឆ្នាំ ក្នុងការបង្កើនទំនាក់ទំនងជិតស្និតជាមួយប្រទេសចិន។ រីឯចិនវិញផ្តល់ជំនួយដល់ប្រទេសកម្ពុជា ដោយសំលឹងឃើញផលប្រយោជន៍សេដ្ឋកិច្ច និងលាងបាបកាលដែលខ្លួនមានទំនាក់ទំនងជមួយនឹងមេដឹកនាំខ្មែរក្រហម។ ហើយ ហ៊ុន សែន វិញងាកខ្លាំងទៅរកប្រទេសចិន ព្រោះជំនួយរបស់ចិន គឺគ្មានការគៀបសង្កត់ រិះគន់ និងតំរូវស្តង់ដា ការគោរពសិទ្ធិមនុស្ស សេរីភាព.... ដូចជំនួយរបស់បណ្តាប្រទេសលោកសេរី ជាពិសេសសហរដ្ឋអាមេរិក។

ពិភពលោកពិតជាស្មុគស្មាញខ្លាំងណាស់! ជាចុងក្រោយយើងត្រូវតែទទួលស្គាល់ថា ពិភពលោកទាំងមូល ឋិតក្នុងកណ្តាប់ដៃ មហាអំណាច ៥ ទៅ ៦ ប៉ុណ្ណោះ។ ប្រវត្តិសាស្រ្ត ប្រទេសកម្ពុជាកន្លះសតវត្សចុងក្រោយនេះ គឺជាភស្តុតាងជាក់ស្តែង...។

ហ៊ុន សែន ងាកទៅរកប្រទេសចិន ដើម្បីការពារប្រទេសកម្ពុជាពីការលេបត្របាក់របស់យួន?

2010-02-01T19:02:00.000-08:00

សំនួរនេះត្រូវបានចោទឡើង ក្រោយពេលដែលខ្ញុំបានចូលសន្ទាគ្នា ជាមួយនឹងមិត្តភក្តិរបស់ខ្ញុំស្គាល់គ្នាតាមបណ្តាញ អ៊ីធើណែត។ គាត់មានចំណូលចិត្តលើកយកបញ្ហាក្នុង សង្គមខ្មែរនិងនយោបាយយកមកចោទសួរ...។ ដោយសារបញ្ហារបស់កម្ពុជាជាធំធេង និងជ្រៅងងឹត មិនដឹងជាក្តីសង្ឃឹមថ្មីលេចចេញដោយរបៀបណា? យោបល់ទាំងឡាយរបស់សមាជិក ក្នុងការពិភាក្សា សុទ្ធសឹងជាការប៉ាន់ប្រមាណ ប៉ុន្តែត្រូវការពារដោយហេតុផល...។

បុរសម្នាក់ហៅខ្លួនគាត់ថា បងធំទី១ បានលើកឡើងថា «ការងាកទៅរកប្រទេសចិនរបស់ ហ៊ុន សែន គឺដើម្បីការពារប្រទេសកម្ពុជាពីការរបូតចូលមាត់ យួន»។ ស្តាប់ទៅម្យ៉ាងដែរខ្ញុំក៏តាំងចាប់ផ្តើម លើកយកមកពិចារណា និង រកមើលតាមអ៊ីនធើណែត ស្តីពី ទំនាក់ទំនងរវាងប្រទេសយួន និងប្រទេសចិន ក្រែងមានទឡ្ហិករណា ដែលយោងទៅរកទស្សនៈខាងលើនេះ។

ប្រទេសយួនធ្លាប់ជាផ្នែកនៃប្រទេសចិន អស់រយៈពេលជាង១ពាន់ឆ្នាំ មុននឹងទទួលបានឯករាជ្យ នៅសតវត្សទី១០។ យួនឯករាជ្យនេះនៅតែឋិតក្រោយឥទ្ធិពលវប្បធ៌ម និងឥទ្ធិពលនយោបាយពីចិន ហើយទំនាក់ទំនងក៏អភិវឌ្ឍន៏។ ប៉ុន្តែទំនាក់ទំនងជិតស្និតនេះ ត្រូវបានបញ្ចប់ក្នុងកំឡុងពេលដែលយួនត្រូវត្រួតត្រាដោយអាណានិគមនិយមបារាំង នៅពេលកណ្តាលទី២នែសតវត្សទី ១៩ និងពាក់កណ្តាលទី១នៃសតវត្សទី២០។

យួនបានទទួលឯករាជ្យពីបារាំងម្តងទៀតនៅឆ្នាំ ១៩៥៤។ ហើយទំនាក់ទំនងរបស់យួន និងចិនបានជិតស្និទ្ធឡើងវិញ រហូតដល់ចុងបញ្ចប់នៃសង្រ្គាមយួន ឆ្នាំ១៩៧៥។ បន្ទាប់មកទំនាក់ទំនងក្នុងស្ថានភាពគ្រោតគ្រាតដោយចំហរ ក្នុងដើម្បីឆ្នាំ១៩៧៩ ហើយភាពតានតឹងក៏នៅមានកំរិតខ្ពស់ ស្ទើរតែពេញទស្សវត្ស១៩៨០។ នៅដើមទសវត្សឆ្នាំ១៩៨០ ទំនាក់ទំនងបានចាប់ផ្តើមប្រសើរជាធម្មតាទាំងស្រុងនៅខែ វិច្ឆិកា ១៩៩១។

ចាប់តាំងពីឆ្នាំ១៩៩១មក ទំនាក់ទំនងរវាងប្រទេសទាំង២ ចាប់ផ្តើមចេញផ្លែផ្កាឡើងវិញ ដោយផ្អែកជាសំខាន់លើ ពាណិជ្ជកម្មទ្វាភាគី ចាប់កើន ពី៣២លានដុល្លាក្នុងឆ្នាំ១៩៩១ ទៅដល់២.៨ពាន់លានដុល្លាក្នុងឆ្នាំ២០០១។ ក្រៅពីនោះក៏មានការផ្តល់ជំនួយ ផ្នែកសំណង់ផងដែរ។

នៅឆ្នាំ ២០០៦ មេដឹកនាំចិន Jia Qinglinបាននិយាយថា China-Vietnam relations in best time in history។ លោក Jia ជាសមាជិកនៃ Standing Committee នៃការិយាល័យនយោបាយ នៃគណៈកម្មាធិការមជ្ឃឹមបក្សកុម្មុនិស្តចិន។ គាត់បានធើ្វការកត់សំគាល់បែបនេះជាមូយ Nong Duc Manh អគ្គលេខាធិការនៃបក្សកុម្មុនិស្តយួន។

- Jia said China and Vietnam share the same ideal and believes and have much in common in their strategic interests. Advancing China-Vietnam friendship and bilateral relations are in the basic interests of both countries and conducive to regional peace and stability.
- He said the CPC and Chinese government is ready to join efforts with the CPV (Communist Party Vietname) and Vietnamese government to grasp the general direction of bilateral and party-to-party relations from a strategic height and with a general perspective
- Jia said China is ready to work with Vietnam to continuously enrich the content of the guideline of long-term stability, orientation to the future, friendship and good-neighborhood and all-round cooperation and the goals of being good neighbors, good friends, good comrades and good partners. All these are aimed to pass on the friendship between China an Vietnam from generation to generation, promote the profound development of bilateral cooperation for more mutually beneficial results.

កាសែត Xinhua របស់ចិនបានចុះផ្សាយអត្ថបទមួយដែលមានចំណងជើងថា Reception marks 60th anniversary of China-Vietnam diplomatic ties កាលពីថ្ងៃ១៨ មករា ២០១០ ប្រទេសចិននិងវៀតណាម បានរំលឹកខួបលើកទី៦០ នៃទំនាក់ទំនងមេត្រីភាព នៃប្រទេសទាំង២។ ជាកំណត់សំគាល់មួយដែលទំនាក់ទំនងនៃប្រទេសទាំង ២បានឈានដល់កំរិតកំពូល ជាពិសេសលើវិស៏យពាណិជ្ជកម្ម ទោះណាតែមានវិបត្តិសេដ្ឋកិច្ចពិភពលោកក្តី ជំនួញនៃប្រទេសទាំង២បានកើនដល់ច្រើនជាង ២០ពាន់លានដុល្លា ក្នុងឆ្នាំ២០០៩។

Nguyen ទូតប្រទេសយួនប្រចាំប្រទេសចិនបាននិយាយថា «Vietnam would like to take the opportunity of the 60 th anniversary of bilateral ties and the Year of Vietnam-China Friendship to further boost its comprehensive strategic cooperative partnership with China.»

យួនក្នុងកែវភ្នែកប្រជាជនចិន និងស្រមោលសង្រ្គាមចិនលុកលុយ យួន ១៩៧៩

នាង Vivienne Guo

Vivienne Guo ជានិស្សិតចិនសិក្សានៅសាកលវិទ្យាល័យ Paking University ផ្នែកទំនាក់ទំនងអន្តរជាតិ បានរំលឹកពីអ្វីដែលនាងបានដឹងអំពី យួន តាមរយៈការប្រាប់របស់ឳពុករបស់នាង ពីរឿងដែលគេអោយចំណងជើងថា «ពួកបីសាចវៀតណាម (Vietnamese devils)» គឺជារឿងនៅសង្រ្គាមនៅ ឥណ្ឌូចិន ជារឿងទីមួយដែលនាងចាប់ផ្តើមដឹង។ ឳពុករបស់ Guo ជាអ្នកបំរើការអោយកងទ័ពសេរីការប្រជាជន People’s Liberation Army (PLA)។ នៅក្នុងសង្រ្គាមជាពេលដ៏ត្រជាត់ និងសាហាវខ្លាំងណាស់ ចិនធ្វើឡើងដើម្បីការពារខ្លួន ប្រឆាំងនឹងប្រទេសវៀតណាម។ វៀតណាម បានយកកាំភ្លើងដែលបញ្ជូនពីប្រទេសចិន មកសំលាប់ទាហានចិន ហើយកប់ធ្វើប្រដាប់ការពារដោយប្រើប្រាស់ អ្វីដែលជាការបរិចាក របស់ចិនកាលពីមុន...។

Guo បាននិយាយថា នាងបានចងចាំនូវអ្វីដែលនាងដឹង អំពី វៀតណាម គឺ វៀតណាមអាក្រក់ និងរមិលគុណខ្លាំងណាស់ ដែលត្រូវតែអោយមេរៀនពួកវា ហើយយើងបានធើ្វមែន។ នាងនិយាយទៀតថា៖ បួន ប្រាំ ឆ្នាំក្រោយមក មុខវិទ្យាប្រវត្តិសាស្រ្តក្នុងថ្នាក់វិទ្យាល័យ របស់នាង មិនមានឯកសារអ្វីច្បាស់លាស់ ទាំងគ្រូបង្រៀន និងទាំងក្នុងសៀវភៅ ស្តីពីតើមានរឿងអ្វីកើតឡើង ក្នុងកំឡុងសង្គ្រាមឆ្នាំ១៩៧៩

ជាចុងក្រោយនៃអត្ថបទរបស់នាង Guo បានសរសេរថា បន្ទាប់ពីសង្រ្គាមឥណ្ឌូចិន មនុស្សជំនាន់ក្រោយនៃប្រទេសទាំងពីរ បានចាប់ផ្តើមបំភ្លេចពីការវាយប្រយុទ្ធដ៏បង្ហូរឈាមទៅហើយ។

លោក Zhou Feng

លោកជាអ្នកទីក្រុង សាងហៃ ត្រូវបានដកស្រង់មកចុះផ្សាយដោយ កាសែត AFP ចុះថ្ងៃ ១៥ ខែកុម្ភៈ ២០០៩។

កាសែតនេះបានចាប់ផ្តើមដោយសរសេរថា៖ ប្រទេសចិនបានឈ្លានពានវៀតណាម កាលពី៣០ឆ្នាំមុន ប៉ុន្តែព្រឹត្តការណ៍នេះមិនត្រូវបានគេកត់សំគាល់ផ្លូវការទេ ដោយធ្វើមិនដឹងលឺពីសង្រ្គាមនោះតែម្តង។ ធ្វើអោយជីវិតកាន់តែលំបាកសំរាប់ អតីតយុទ្ធជនដែលត្រូវបានលងដោយអតីតកាលនៃសង្រ្គាម។

អតីតទាហានថ្មើជើង Zhouបាននិយាយថា អារម្មណ៍ខ្មាស់អៀនដែលគាត់មាន បានជំរុញ អោយគាត់ចូលរៀនខាង សុខភាពសត្វ ពេលដែលគាត់ត្រលប់មកពីសមរភូមិមុខវិញ...។ លោក Zhou អាយុ៤៥ឆ្នាំកំពុងធ្វើការអោយក្លីនិចសំរាប់សត្វ មួយកន្លែង ហើយនៅផ្ទះរបស់លោក លោកមានចិញ្ចឹមឆ្កែ៣០ក្បាល ដោយឆ្កែ១ក្បាលៗ គឺតំណាងអោយមួយឆ្នាំចាប់តាំងពីសង្រ្គាមមក។ លោកនិយាយថា នៅក្នុងប្រទេសចិនរដ្ឋាភិបាលគោរពប្រវត្តិសាស្រ្តដូចជា គេគោរពឆ្កែហ្នឹងអញ្ចឹង។

លោក Xiaoming Zhang

Xiaoming Zhang ជាសាស្រ្តាចារ្យខាងកិច្ចប្រតិបត្តិការនៃ US military’s Air War នៅAlabama បាននិយាយថា ការសិក្សាជនជាតិចិន គឺត្រូវបានហ៊ាមប្រាមមិនអោយរៀន ពីប្រវត្តិសាស្រ្តសង្រ្គាមនេះទេ ដើម្បីបញ្ជៀសមិនអោយបែកបាក់ទំនាក់ទំនង ជាមួយនឹងអតីតសត្រូវ គឺវៀតណាម។លោក Zhang និយាយថា សង្គ្រាមមួយនោះគឺសង្រ្គាមរបស់ Deng Xiaoping ។ លោកបានបន្ថែមទៀតថា ការសិក្សាអំពី ការបង្ហូរឈាម និងសង្រ្គាមដែលគ្មានភាពច្បាស់លាស់ អាចត្រូវបានគេហាមប្រាម ដើម្បីបង្ការមិនអោយមាន ស្នាកស្នាម ឬកំណត់សំគាល់អាក្រក់ ចំពោះប្រវត្តិដឹកនាំនៃបិតាកំណែទំរង់សេដ្ឋកិច្ចចិន។

យោងតាមអ្វីដេលមិនមែនប្រយោជន៍របស់ចិន ចិនវាយប្រហារលើវៀតណាមកាលណោះ គឺដើម្បីបង្ខំអោយវៀតណាម ដកទ័ពចេញពីប្រទេសកម្ពុជា បន្ទាប់ពីប្រទេសវៀតណាមបានឈ្លានពាន និងប្តួលរំលំរបបប៉ុលពត កាលពី ខែ ធ្នូ ឆ្នាំ១៩៧៨។

Zhang បាននិយាយទៀតថា Deng Xiaoping ប្រើសង្រ្គាម១៩៧៩ ប្រឆាំងនឹង វៀតណាម ដើម្បីបញ្ចុះបញ្ចូលសហរដ្ឋអាមេរិកថា ចិន គឺជាសម្ព័ន្ធមិត្តគួរអោយទុកចិត្ត ចំពោះការវាតទីរបស់សហភាពសូវៀតដែលមានទិសដៅផ្សេងគ្នា។

បើចង់អានបន្ថែមអត្ថបទជាភាសាអង់គ្លេស សូម ចុចត្រង់នេះ

នៅមាន ត

កម្ពុជាត្រូវការរបបរាជានិយម ទាំងក្នុងបច្ចុប្បន្ន និងអនាគត

2010-01-21T10:06:00.000-08:00

ពី ខ្ញុំបាទ បូរី

ជូនចំពោះលោកសួន សេរីរដ្ឋាអនុបណ្ឌិតវិទ្យាសាស្រ្តនយោបាយ មកពីសាកលវិទ្យាល័យរដ្ឋ អារីស៊ូណា សហរដ្ឋអាមេរិក

ឆ្លើយតបនឹងអត្ថបទវិភាគដែលមានចំណងជើងថា របបនយោបាយថ្មីសម្រាប់កម្ពុជាអនាគត

ខ្ញុំបាទកើតឆ្នាំ១៩៨០ ប្រហែលជាមានអាយុតិចជាងលោកច្រើនណាស់ ហើយក៏មិនបានរៀនសូត្រ ដល់អនុបណ្ឌិតក្រៅប្រទេសដូចជាលោកដែរ។ ខ្ញុំសូមសំដែងនូវភាពស្មោះត្រង់អស់ពីចិត្តថា ខ្ញុំពិតជាមានការគាំទ្រ ស្ទើរតែគ្រប់សេចក្តីថ្លែងការណ៍ របស់លោកទល់នឹងសកម្មភាព រំលោភសិទ្ធិមនុស្ស លើពលរដ្ឋសាមញ្ញ និងរហូតដល់សិទ្ធិរបស់អ្នកនយោបាយថែមទៀត។ បើខ្ញុំមិនភ្លេចទេលោកក៏ជាអ្នកសកម្មជនប្រឆាំងខ្លាំងក្លា និងការឈ្លានពានរបស់សៀមរយៈពេលចុងក្រោយនេះ ផងដែរ។

សកម្មភាពទាំងឡាយរបស់លោកធ្វើអោយខ្ញុំទទួលស្គាល់ថា លោកជាអ្នកសេ្នហាជាតិមួយរូប, ស្នេហាលទ្ធិប្រជាធិបតេយ្យ, ចុងក្រោយនេះអត្ថបទវិភាគនយោបាយរបស់លោក អំពី របបនយោបាយថ្មីសម្រាប់កម្ពុជាអនាគត ធ្វើអោយខ្ញុំច្បាស់ក្នុងចិត្តថា លោក ជាអ្នក សាធារណៈរដ្ឋដ៏ស្លាប់រស់ ម្នាក់។

ខ្ញុំក៏ ស្រលាញ់ប្រជាធិបតេយ្យដែរ ខ្ញុំស្អប់ខ្ពើមអំពើរឈ្លានពានរបស់យួនកុម្មុនីស្ត មកលើប្រទេសកម្ពុជា, ប្រឆាំងនិងការបណ្តេញចេញ ពីលំនៅដ្ឋាន,....មិនខុសពីរូបលោកប៉ុន្មានទេ...ត្រង់ចំនុចនេះ។ សុខគ្នាបន្តិចត្រង់ថា ខ្ញុំគាំទ្រអោយកម្ពុជានៅជារបបរាជានិយម ជាបន្តទៀត ទាំងបច្ចុប្បន្ននឹងអនាគត។

ហេតុតែខ្ញុំដាច់ចិត្តសរសេរ សំបុត្រមួយនេះជូនទៅលោកគឺដើម្បីបញ្ចេញ គឺដើម្បីបញ្ចេញទស្សនៈ និងការយល់ឃើញរបស់ខ្ញុំចំពោះ អត្ថបទវិភាគនយោបាយរបស់លោកតែប៉ុណ្ណោះ...។ ខ្ញុំបានអានអត្ថបទរបស់លោក «របបនយោបាយថ្មីសម្រាប់កម្ពុជាអនាគត» តាំងពីដើមដល់ចប់... ធ្វើអោយខ្ញុំហាក់មានអារម្មណ៍ថា លោកវិភាគលើនយោបាយកម្ពុជា មិនបានឈរលើសុភវិនិច្ឆ័យទេ ប៉ុន្តែគឺឈរលើកំហឹង និងការស្អប់ខ្ពើម របស់លោកផ្ទាល់ខ្លួនប៉ុណ្ណោះ។ ការវិភាគបែបហ្នឹង អាចធ្វើអោយប្រជាពលរដ្ឋមានការភ័ន្តច្រលំ ដែលនាំអោយគ្មានលទ្ធផលល្អសំរាប់ប្រទេសកម្ពុជាទាល់តែសោះ។

លោកថា របបរាជានិយមសក្តិភូមិ ជាបក្សពួកនឹងក្រុមបន្តុបដោយក្រុងហាណូយ និងចុងក្រោយលោកបន្ថែមថា «របបសាធារណៈរដ្ឋជារបបប្រសើរបំផុតសំរាប់កម្ពុជា»។

ក្រុងហាណូយ និងហ៊ុន សែន មិនដែលចង់បានស្តេច ឬរបបរាជានិយមនៅប្រទេសកម្ពុជាទេ។ របបរាជានិយមដែលមាននៅកម្ពុជារាល់ថ្ងៃនេះ គឺដោយសារគំនាប់សង្កត់ពីអន្តរជាតិតែប៉ុណ្ណោះ។ បើគ្មានកិច្ចព្រមព្រៀងក្នុងប៉ារីស ២៣ តុលា ខ្មែរនៅតែជាសាធារណៈរដ្ឋប្រជាមាណិតអញ្ចឹង...។ លោកមើលទៅប្រទេសឡាវ ដែលកំពុងតែក្រោមកណ្តាប់ដៃរបស់យួនពេញទី បានបាត់បង់របបរាជានិយមឆ្នាំ១៩៧៥ ដោយបដិវត្តន៍បក្សកុម្មនិស្តមួយ ឡាវពេលនេះមានស្ថានភាពសេដ្ឋកិច្ច ទេសចរណ៍, ហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធប្រសើរជាងខ្មែរ ព្រោះគ្នារើខ្លួនលែងរូចហើយ...។ដំណើរការដាក់រចនាសម្ព័ន្ធគ្រប់គ្រងរដ្ឋ បានរួចរាល់សព្វគ្រប់ ហើយ ចុងក្រោយគឺដំណើរការអភិវឌ្ឍន៍ ដើម្បីទិញទឹកចិត្ត...អោយបំភ្លេចចោលពីការចង់រំដោះប្រទេសជាតិអ្វីទៀតទៅ។

ក្រៅពីគំនាបសង្កត់ដោយអន្តរជាតិ គឺប្រជារាស្រ្តខ្មែរខ្លួនឯងចង់បានរបបរាជានិយម ប្រជារាស្រ្តខ្មែរនៅស្រលាញ់ស្តេច...។ ហ៊ុន សែន ធ្លាប់ជេរប្រមាថ និងគំរាមកំហែងដល់របបរាជានិយមជាញឹកញាប់ ប៉ុន្តែម៉េ្តចក៏ហ៊ុន សែន មិនបញ្ចប់ទៅរបបហ្នឹង ព្រោះរបបនេះមិនទាន់អស់ឥទ្ធិពល ក្នុងទស្សនៈនយោបាយរបស់ប្រជារាស្រ្តខ្មែរ...។

តាមខ្ញុំយល់លោកបណ្ឌិត ប្រហែលជាស្រលាញ់របបសាធារណៈរដ្ឋខ្មែររបស់លោក សេនាប្រមុខលុន ណុល ខ្លាំងណាស់? លោកថាមកពី សីហនុ បានជាខ្មែរកុម្មនិស្តបង្កើតដោយយួនកុម្មនិស្ត ចូលមកក្រុងភ្នំពេញសំលាប់មនុស្សជាង២លាននាក់។

ខ្ញុំផ្ទាល់ខ្លួនយល់ផ្ទុយទៅវិញថា៖
បើសិនជាអាមេរិក រើសមនុស្សត្រូវ (មេដឹកនាំរបបសាធារណៈរដ្ឋ) រីជួយខ្មែររៀបចំរបបមួយនេះអោយបានត្រឹមត្រូវ៖ ម្ល៉េះរបបសាធារណៈរដ្ឋមួយហ្នឹងមិនខ្សោយទេ ហើយខ្មែរក្រហមក៏គ្មានឳកាសវៃចូលភ្នំពេញ ដែរ។ លោកមើលឃើញសំលេងហោកញ្រ្ជៀវ ស្វាគមន៍កងទ័ពខ្មែរក្រហមតាមផ្លូវ ពេលចូលដល់ក្រុងភ្នំពេញ??? បញ្ជាក់យ៉ាងច្បាស់ថា គេឆ្អែតឆ្អល់នឹងរបបរបស់ លុនណុល ដែលសំលាប់រង្គាល ដោយគ្រាប់បែក ពុករលួយ អាញេអញៃគ្មានសណ្តាប់ធ្លាប់ រាយការណ៍កុហកបោកប្រាស់ ...
ប៉ុន្តែការយល់ឃើញត្រៀកអររបស់ប្រជារាស្រ្ត គឺជាការយល់ច្រលំដែលនឹកស្មានមិនដល់ ព្រោះគេគិតថា កងទ័ពដែលពូកគេបានឃើញ គឺជាចលនាដែលដឹកនាំដោយសម្តេចឳ ការពិតជា ល្បែងពាលស៊ីពាលសោះ។
បើសិនជាអាមេរិក មិនជួយគាំទ្រធ្វើរដ្ឋប្រហារទំលាក់ សីហនុ ទេ៖ ម្ល៉េះប្រទេសកម្ពុជាក៏មិនអាក្រក់ ដល់ស្លាប់រាប់លាននាក់អញ្ចឹងដែរ។ រឿងចារកម្មយួនដែលបង្កប់នៅប្រទេសកម្ពុជា ក្រោយការចាញ់សង្គ្រាមរបស់យួនខាងត្បូង ប្រហែលជាមានវិធីដោះស្រាយបានប្រសើរជាង ការធ្វើសង្គ្រាមរបស់លោកលុន ណុលប្រឆាំងយួន។ រឿងសង្គមរាស្រ្តនិយម ងាកទៅរកកុម្មនិស្ត និងចលនាប្រជាធិបតេយ្យ នឹងរកបានមធ្យោបាយប្រសើរជាងនេះ។ ឧ៖ កូរ៉េខាងជើងបច្ចុប្បន្ន, គេប្រើការគាប់សង្កត់សេដ្ឋកិច្ច និងចរចារ.....។
ដំណើរវិវឌ្ឍន៍នៃលទ្ធិប្រជាធិបតេយ្យ ដូចជាទឹកសមុទ្រ ជោ នាជ...។ វាយខ្ទប់ច្រាំងហើយត្រលប់ចូលទៅសមុទ្រវិញ។ អ្នកដែលសំលាប់មានឈ្មោះថាផ្តាច់ការ និងអ្នកដែលស្លាប់គឺជាវិវបុរស ពេលដែលបានប្រជាធិបតេយ្យពេញលេញ អ្វីៗទាំងអស់នោះក្លាយ ជាប្រវត្តិសាស្រ្ត, ជាធម្មជាតិនៃប្រជាធិបតេយ្យតូបនីយកម្ម។ អ្នកដែលរកលេសដើម្បីសំលាប់ គ្មានអ្វីគូរអោយសរសើទេ ក្នុងវប្បធ៌មមនុស្សជាតិនិយម។
សង្គមរាស្រ្តនិយម បើប្រៀបធៀបជាមួយនឹងបណ្តាប្រទេសមាន នុយក្លេអ៊ែ និងភារវកម្ម បច្ចុប្បន្ន កម្ពុជាកាលសង្គមរាស្ត្រនិយមមិនមានសភាពធ្ងន់ធ្ងរ ដល់អញ្ចឹងទេ។ ក្រុមប្រទេសមហាអំណាចទាំងនោះទេដែលដណ្តើមនំគ្នាស៊ី ធ្វើអោយខ្មែរធ្លាក់ក្នុងស្ថានភាពដ៏អាក្រក់...។ តើការខិតខំរបស់អាមេរិក ទាំងអស់បានជួយអោយអាមេរិកមាន ឥទ្ធិពល ខ្លាំងជាងចិនប៉ុណ្ណា ក្នុងតំបន់អាស៊ី???
ទីបំផុត ដល់ពេលមានវិបត្តិសេដ្ឋកិច្ចពិភពលោក ពិភពលោកត្រូវការកិច្ចសហប្រតិបត្តិការរបស់ចិន ត្រូវការចិនអោយជួយគាប អ៊ីរ៉ង់ និងកូរ៉េខាងជើង។ អាមេរិក ទុករឿងទីបេ ម៉ាដុំសិន, បន្ថយការរិះគន់ផ្នែកសិទ្ធមនុស្សនៅប្រទេសចិន.... សុំអោយចិនដំលើងថ្លៃលុយ «យ៉េន» ចិនមិនព្រមធ្វើ អត់មាននណាធ្វើអីចិនកើត ផ្ទុយទៅវិញចិនបានហៅការអំពាវនាវនេះ ថាជាគំនិតដ៏ពិលពុល??? តើចិនខ្លាំងម្លឹងដោយសារ សីហនុ ឬ???
ខ្ញុំចង់សួរលោកបណ្ឌិតមួយចំនុចទៀតសូមអោយជួយបន្យល់ខ្ញុំ ព្រោះខ្ញុំក្មេង ក្រែងលោខ្ញុំយល់ខុស បើសិនជា សីហនុ កាលណោះជ្រើសរើសអាមេរិក គាំទ្រអាមេរិកអោយវៃយួនខាងជើង តើស្ថានភាពអាចក្លាយជាយ៉ាងម៉េចវិញ....??? ព្រោះខ្ញុំយល់ថាអ្នកវិគាគ នយោបាយសំខាន់បំផុតត្រូវពូកកែស្រមៃដែរ...។

ខ្ញុំសូមបញ្ជាក់កន្លែងហ្នឹងថា ខ្ញុំគ្មានសមត្ថភាពទាល់តែសោះ ដើម្បីការពារសម្តេច សីហនុ អោយផុតពីការចោទប្រកាន់ជាប្រវត្តិសាស្រ្ត ហើយរឹតតែគ្មានសមត្ថភាពបន្តិចសោះ កែប្រវត្តិសាស្រ្ត ខ្ញុំគ្រាន់តែចង់និយាយពី ហេតុ និងផលប៉ុណ្ណោះ...។ វិភាគដោយហេតុការណ៍, កាលៈទេសៈ, បច្ចេកទេស, ច្បាប់, គតិបណ្ឌិត,... មិនមែនដោយការស្អប់, គំនុំ , និន្នាការខុសគ្នា,...

លោកឧទ្ទិសថារបបសាធារណៈរដ្ឋជារបបប្រសើរសំរាប់ខ្មែរអនាគត

ខ្ញុំសុំឆ្លៀតឳកាសត្រង់ហ្នឹងបន្តិច បញ្ចេញទស្សផ្ទាល់ខ្លួនថា ៖ កម្ពុជាត្រូវការរបបរាជានិយម ទាំងក្នុងបច្ចុប្បន្ន និងក្នុងអនាគត ។ ហេតុអី?

ប្រជារាស្រ្តខ្មែរនៅស្រលាញ់របបរាជានិយម៖ ដូចបាននិយាយខាងលើមកហើយ។ តាំងពីស្រុកអស់ស្តេចមក កម្ពុជាភ្លក់រស់ជាតិជូរចត់ បីរបបជាប់ៗគ្នា (លុន ណុល, ប៉ុលពត, ហេងសំរិន) ទើបនឹងបានស្គាល់សុខ ក្រោយឆ្នាំ១៩៩៣។ នៅឡើយជាបន្តបន្ទាប់ដល់ពេលនេះនៅមានអ្នកខ្លះយំ និងអ្នកសើច...។ បញ្ហានៅត្រង់ថា ព្រះមហាក្សត្រគ្មានអំណាចទាល់តែសោះ មិនអាចធ្វើអី្វបានក្រៅតែពី ការណ៍ ដែលគេរៀបចំទុករួចជាស្រេច...។ ខ្ញុំយល់ខុសពីលោក បណ្ឌិតវិញថា «ព្រះមហក្សត្របច្ចុប្បន្នគឺជាចំណាប់ខ្លាំងរបស់ គណបក្សប្រជាជនកម្ពុជា» ដែលរៀបចំរបបនេះដើម្បី ផ្តល់ភាពកក់ក្តៅដល់ប្រជារាស្រ្តខ្មែរ ប៉ុណ្ណោះ ហើយធាតុពិត ហ៊ុន សែន និងគណបក្សប្រជាជន ចង់បញ្ចប់របបរាជានិយមម៉ោងណាក៏បានដែរ...។
បើព្រះមហាក្សត្រគ្មានអំណាចធ្វើអ្វីកើត ចុះ!ហេតុអីបានស្ថាប័ននេះ នៅតែមានសារៈសំខាន់ក្នុងប្រទេសកម្ពុជា??? ឋិតក្នុងកាលៈទេសៈនេះ ប្រទេសកម្ពុជាកំពុងតែត្រូវបានលាបដោយប្រទេសយួន តាមគ្រប់រូបភាព បញ្ចូលជនអន្តោប្រវេសន៍, រំកិលទឹកដី, វិនិយោគ ចំហ និងលួចលាក់, ចារកម្មយួនបង្កើតរដ្ឋបាលយួនក្នុងរដ្ឋាភិបាលខ្មែរ....
អត្តសញ្ញាជាតិ និងនិមិត្តរូបនៃការបង្រួបបង្រួមជាតិ៖ ស្ថាប័នព្រះមហាក្សត្រជាអត្តសញ្ញាមួយក្នុងចំណោមអត្តសញ្ញាជាតិផ្សេងៗទៀត។ បើគេនៅតែមើលឃើញ សញ្ញាព្រះចៅក្រុងកម្ពុជា កម្ពុជាអត់ទាន់រលាយរលត់ទាំងស្រុងទេ។ វាប្រាកដណាស់ថា មានភាពខុសគ្នាឆ្ងាយរវាងការអំពាវនាវរបស់ លោកបណ្ឌិត និងការអំពាវនាវរបស់ព្រះមហាក្សត្រ នៅក្នុងកាលៈទេសៈតែមួយដូចគ្នា ថាតើនឹងមានមនុស្សប៉ុន្មានពាន់នាក់ នឹងស្តាប់តាមការអំពាវនាវរបស់លោកបណ្ឌិត ហើយនឹងមានមនុស្សប៉ុន្មានលាននាក់នឹងស្តាប់តាមការអំពាវនាវរបស់ព្រះមហាក្សត្រ??? លទ្ធផលនោះយ៉ាងណា គឺបញ្ជាក់ពីឥទ្ធិពល នៃការបង្រួបបង្រួមជាតិ (ដូចគ្នាដែរ យោបល់របស់ខ្ញុំប្រហែលមិនអាចខាបយកចំណាប់អារម្មណ៍របស់មហាជន បានច្រើនជាងយោបល់លោកបណ្ឌិតទេ វាជារឿងសាមញ្ញ ជាទំលាប់របស់ខ្មែរដែលចូលចិត្តស្តាប់ មនុស្សល្បីឈ្មោះ និងមនុស្សរៀនបានខ្ពស់ជាខ្លួន...)។ ដូច្នេះស្ថាប័នព្រះមហាក្សត្រគឺជាធនធាន បើលោកគិតថាត្រូវរំលាយរបបរាជានិយម ប្តូរទៅជាសាធារណៈរដ្ឋ ខ្ញុំយល់ថា វាជាចំនុចចាប់ផ្តើម នៃការរលាយរលត់កម្ពុជាទាំងស្រុង....ព្រោះរបបសាធារណៈរដ្ឋមិនមានគុណសម្បត្តិប្រសើរសំរាប់កម្ពុជា ដូចរបបរាជានិយមទេ។
គុណវិបត្តិនៃរបបសាធារណៈរដ្ឋសំរាប់ប្រទេសកម្ពុជា៖ តើនណានឹងធ្វើជាប្រធានាធិបតី? កូនខ្មែរទូទៅ? តើលោកមានអ្វីជាសំអាងអោយច្បាស់លាស់ថា បេក្ខជនប្រធានាធិបតីម្នាក់ហ្នឹងជាកូនខ្មែរ ពិតបា្រកដ? តើលោកបណ្ឌិតមានបានគិតអំពី ចំនុច...
- ចំនួននិគមន៍យួនខុសច្បាប់ និងការសិក្សាអប់រំមនុស្សជំនាន់ក្រោយរបស់ពួកគេក្នុងប្រទេសកម្ពុជា៖ គិតត្រឹមយួនដែលចូលក្នុងស្រុកខ្មែរ ១៩៧៩ កូនៗរបស់ពួកគេ ជាយុវជនដូចខ្ញុំរួចទៅហើយ ប្រហែលរៀនក្នុងសាលា និងសាកលវិទ្យាល័យជាមួយខ្ញុំ ផងក៏មិនដឹង(?), ប្រហែលគេបានចេញទៅរៀននៅក្រៅប្រទេស និងកំពុងត្រៀមខ្លួនចូលបំរើគណរដ្ឋមន្ត្រីខ្មែរ ផងក៏មិនដឹង(?) លោកឬខ្ញុំមិនអាចស្គាល់យួនទេបើគេមិនប្រាប់ថាគេជាយួន...
- របបគ្រប់គ្រងជនអន្តោប្រវេសន៍យួន ដោយក្រសួងមហាផ្ទៃខ្មែរ និងអាជ្ញាធរមូលដ្ឋានរបស់គណបក្សប្រជាជន៖ ពួកហ្នឹងចូលស្រុកខ្មែរ កាន់អត្តសញ្ញាប័ត្រខ្មែរប្រើ ឈ្មោះខ្មែរ បំបាត់ដានប្រវត្តិដើមរបស់ខ្លួន។ អាឡូវ គេនឹងអោយជនជាតិយួនចូលមកស្រុកខ្មែរបាន១ខែ ដោយអត់ចាំបាច់សុំទិដ្ឋការ ១ខែហ្នឹងល្មមគ្រប់គ្រាន់សំរាប់រៀបចំរត់ការឯកសារ...
- ចរឹកខ្មែរ៖ លោកមើលគំរូរបបសាធារណៈរដ្ឋដឹកនាំដោយ លុន ណុល រញ៉េរញៃ, ក្អេងក្អាង, ស្រីស្រា (ជាពិសេស មន្ត្រីយោធា), ពុករលួយ, ភូតកុហក់,... រដ្ឋាភិបាលរបស់លោក លុន ណុល បើគ្មាន អាពត វៃចូលទេ ក៏គង់តែរលាយខ្លួនឯងដែរ ព្រោះពួកគេចរិកឈ្លក់អំណាច ស្នេហាជាតិត្រឹមតំបូងដៃ។ មិនដឹងជាអកុសលអីទេខ្មែរយើង......
ទីតាំងភូមិសាស្រ្តកម្ពុជា៖ ទាំងភូមិសាស្រ្តនយោបាយ និងភូមិសាស្ត្រផែនដី ធ្វើអោយប្រទេសកម្ពុជាកាន់តែមានភាពស្មុគស្មាញខ្លាំងឡើង ថែមទៀត... ត្រង់លោកបណ្ឌិតយល់ច្បាស់ណាស់ ខ្ញុំមិនចាំបាច់សរសេរអោយវែងទេ ខ្ញុំទុកពេលហ្នឹងធ្វើអ្វីផ្សេងវិញ។

ជាចុងក្រោយខ្ញុំគ្មានអ្វីក្រៅពីអគុណលោកបណ្ឌិត បើសិនជាលោកចំណាយពេលវេលាមានតំលៃរបស់លោកអានសំបុត្ររបស់ខ្ញុំ តែបើមិនអានទេក៏ខ្ញុំមិនអន់ចិត្ត ប្រហែលជាមានយុវជនខ្មែរឯទៀតអានវា...។

ទន្ទឹមនឹងនេះខ្ញុំសូមគាំទ្រទាំងស្រុងចំពោះ សកម្មភាពប្រឆាំងការឈ្លានពានអំពើរឈ្លានពាន របស់លោកបណ្ឌិត។ ប៉ុន្តែរឿងប្រឆាំង និងផ្តួលរំលំរបបរាជានិយមខ្ញុំមិនគាំទ្រទេ... តែបើលោកបណ្ឌិតពិតជាដាច់ខាត ថា វាត្រូវតែជារបបសាធារណៈរដ្ឋ លោកបណ្ឌិតមើលទៅត្រូវតែរៀបជើងព្រូល ពី ១ ទៅ ២ ឬទៅ ៣ ជំនាន់មនុស្សចាប់ពីពេលនេះទៅ ដើម្បីធានាអោយមានរបបសាធារណៈរដ្ឋមួយ ដែលមិននាំកម្ពុជាអោយរលាយរលត់...។

បើសិនមានការទាស់ឆ្គង់ត្រង់ណា សូមមេត្តាអធ្យាស្រ័យ ដល់ខ្ញុំបាទដែលគ្មានជំនាញវិភាគនយោបាយទាល់តែសោះ និងក៏មិនពូកែក្នុងការនិពន្ធផងដែរ។ អ្វីដែលខ្ញុំនិយាយទាំងអម្បាលមាណ គឺព្យាយាមឈរលើស្ថានភាពជាក់ស្តែងដែលកម្ពុជាមាន ជាជាងការស្រមៃ... មិនកាន់ជើងគណបក្សណា មិនជ្រុលនិយម ហើយខ្ញុំមិនដែលបានបោះឆ្នោតអោយ គណបក្សប្រជាជនម្តងណាទេ...។

ខ្ញុំជាអ្នករាជានិយម ប្រជាធិបតេយ្យ ដែលគ្មានការសោកស្តាយចំពោះការចុះអន់ថយ នៃបណ្តាគណបក្សរាជានិយម ព្រោះខ្ញុំទទួលស្គាល់សមត្ថភាព និងរបៀបដឹកនាំរបស់ពួកគេ ហើយពេលនេះខ្ញុំក៍ដូចជាពលរដ្ឋ អ្នកប្រជាធិបតេយ្យផ្សេងទៀតដែរ កំពុងរងចាំដោយអន្ទះសារ ដំណើរការរួបរួមអ្នកប្រជាធិបតេយ្យទាំងអស់។ ទោះបីតែខ្ញុំមានជំនឿថា គណបក្ស សម រង្ស៊ី និងគណបក្សសិទ្ធិមនុស្ស ជាក្រុមសាធារណរដ្ឋក្តី ព្រោះយើងគ្រប់គ្នាគ្មានជំរើសអ្វីក្រៅពីហ្នឹង។ ខ្ញុំចង់អោយខ្មែរយើងរៀនទទួលស្គាល់ការពិត ...ថា អ្វីសំខាន់ និងអ្វីមិនសំខាន់ ដោយដាក់តំកល់ផលប្រយោជន៍ជារង្វាស់ វាប្រសើរជាង មិនចូលចិត្តមនុស្សម្នាក់លាបព៌ណមនុស្សមួយក្រុម។ ឬ ម្ហូបមិនឆ្ងាញ់ក្រវាត់ ឬ កំទេចឆ្នាំងចោល។ ម្តេច មិនទុកឆ្នាំងហ្នឹង ហើយផ្សំគ្រឿងសំឡ ឡើងវិញ? ឆ្នាំងថ្មីម្ហូមថ្មី ជាជំរើសខ្ជះខ្ជាញ ខ្លាំងណាស់....។

សូមលោកបណ្ឌិតទទួលនូវការគោរពដោយស្មោះ ពីខ្ញុំបាទ។

សូមអគុណ

ប្រជាពលរដ្ឋអ្នកចាប់យួនកាប់ឈើខ្មែរ អាជ្ញាធរខ្មែរគំរាមអោយដោះលែងវិញ

2010-01-14T19:03:00.000-08:00

ដកស្រង់ចេញពីវិទ្យុអាស៊ីសេរី ផ្សាយថ្ងៃទី១៤ មករា ២០១០

ខេត្តមណ្ឌលគីរី៖ ប្រជាពលរដ្ឋសហគមន៍ជនជាតិភាគតិច ព្នង បានប្រទះឃើញជនជាតិយួន ជាច្រើនក្រុមចូលមកកាប់ឈើខុសច្បាប់ក្នុងប្រទេសកម្ពុជា ឃុំប៊ូស្រា។ ក្រុមសហគមន៍ជនជាតិភាគតិចទាំងអស់នោះបានចាប់ជនជាតិយួនទាំងអស់នោះ និងឧបករណ៍ដឹកជញ្ជូនឈើ និងអារឈើ ក៏ប៉ុន្តែត្រូវសមត្ថកិច្ចការពារព្រំដែនកម្ពុជាដែលត្រួតត្រានៅតំបន់នោះ បានគំរាមអ្នកភូមិមិនអោយនិយាយ ហើយថែមទាំងដោះលែងជនជាតិយួន រួមទាំងវត្ថុតាងទៅវិញ។

តំណាងសហគមន៍អោយដឹងថា អ្នកភូមិមានគ្នាប្រមាណជាង៨០នាក់ នៅថ្ងៃទី១២ និង១៣ មករា ២០១០ បំបែកគ្នាជា២ក្រុម ចូលព្រៃដើម្បីសិក្សាពីព្រំប្រទល់ដីសហគមន៍ និងព្រៃអភិរក្សសត្វព្រែ ហើយបានប្រទះឃើញជនជាតិយួនជាក្រុមតូចៗ មានគ្នាពី ២ ទៅ ៦នាក់ ប្រដាប់ដោយម៉ាស៊ីនកាប់ឈើ២គ្រឿង និងត្រាក់ទ័រដឹកឈើ ២គ្រឿង។ ក្នុងនោះក្រុមសហគមន៍បានចាប់ឃាត់ក្រុមជនជាតិ យួន៥នាក់ ម៉ាស៊ីនកាត់ឈើ២គ្រឿង និងត្រាក់ទ័រមួយគ្រឿង ប្រគល់ទៅអោយប្រធានយោធាប៉ុស្តិ៍ព្រំដែនលេខ៨ ប៉ុន្តែប្រធានប៉ុស្តិ៍ បានគំរាមក្រុមសហគមន៍ហើយបញ្ជាអោយដោះលែង ជនជាតិយួននិងវត្ថុតាងទៅវិញអស់។

អ្នកស្រី ខាង ចាន់នី តំណាងសហគមន៍ក្រុមទី១ បញ្ជាក់ពីហេតុការណ៍ «ប៉ូលីសទៅជាមួយដែរ គ្រាន់តែថាប៉ូលីសអត់ហ៊ានសំរេចអីទាំងអស់ ទៅឃាត់យួនហ្នឹងគាត់អ្នកកត់កំណត់ហេតុ»។ តំណាងសហគមន៍ក្រុមទី២ លោក ប្លង ស៊ិន បញ្ជាក់ពីហេតុការណ៍ ផ្សេងគ្នាដែលក្រុមលោកបានឃើញ ថា «ខ្ញុំឃើញអាត្រាក់មួយគ្រឿង ជនជាតិវៀតណាម គេជិះពីលើ....»

កាលពីឆ្នាំទៅ ក្រុមជនជាតិភាគតិចចារ៉ាយ ក៏បានចាប់ជនជាតិយួនកាប់ឈើខុសច្បាប់ដែរតែត្រូវ ពួកអាជ្ញាធរខ្មែរដោះលែងដូចគ្នាដែរ ដោយលើកហេតុផលថាដើម្បីដែររក្សាទំនាក់ទំនងមិត្តភាពនៃប្រទេសជាតិខាង។ ពេលនេះអាជ្ញាធរខ្មែរ និងមន្រ្តីតុលាការផង បានប្រកែកថាគេមិនបានឃើញអី នៅនឹងកន្លែងកើតហេតុទេ...។

អនិច្ចាខ្មែរខ្លាំងណាស់! យួនយកខ្ទេចខ្ទីអស់ហើយ

លើដីយួនកាប់ព្រៃ, រ៉ែងយករ៉ែ
ក្នុងទឹកយួនយកត្រី, បំពុលទឹក, រាយបន្លាយអូយយ៉ាស់
នៅអាកាសយួនវាគ្រប់គ្រងសេវាទូរគមនាគមន៍

តើអនាគតប្រទេសកម្ពុជានឹងទៅជាយ៉ាងណា? តើមានអ្វីអាចជួយបាន?

អនាគតជនជាតិភាគតិច Uighur ២០នាក់ ក្រោយពេលត្រូវបញ្ជូនត្រលប់ទៅប្រទេសចិនវិញ???

2009-12-19T18:26:00.000-08:00

មន្តី្រកម្ពុជាបាននិយាយថា ក្រុមជនជាតិ ចិនអ៊ុយគ័រ ដែលបានលួចឆ្លងដែនមកប្រទេសកម្ពុជា បន្ទាប់ពីមានកុប្បកម្មបោះបោខាងជាតិសាសន៏ផ្ទុះឡើងនៅក្នុងទីក្រុងនៃខេត្ត Xinjiang ក្នុងខែកក្កដា នឹងត្រូវបញ្ជូនអោយត្រលប់ទៅប្រទេសចិនវិញ។

យោងតាមប្រភព BBC

ការតវ៉ាប្រឆាំងមួយដែលធ្វើឡើងដោយជនជាតិ អ៊ុយគ័រ បាននាំទៅដល់អំពើរហឹង្សា នៅក្នុងខែ កក្កដា បណ្តាលអោយមនុស្សយ៉ាងហោចណាស់ ១៩៧នាក់ស្លាប់។ ហាងត្រូវបានវាយកំទេច រថយន្តត្រូវបានដុតបំផ្លាញ និងអ្នកឆ្លងកាត់ទីក្រុងក៏ត្រូវបានចូលពាក់ព័ន្ធក្នុងកុប្បកម្មនោះដែរ។ ខេត្ត ហ្ស៊ីនជៀង មានចំនួនប្រជាជនសរុបភាគច្រើនជាជនជាតិ ហាន ដែលជាក្រុមមានចំនួនសរុបច្រើនជាងគេក្នុងប្រទេសចិន។ ក្រុមជនជាតិ ហាន បានធ្វើការសងសឹកតបវិញ នៅពេលដែលប៉ូលីសព្យាយាមធ្វើអោយមានរបៀបរៀបរយឡើងវិញ។ យ៉ោងតាមមន្ត្រីបានអោយដឹងថា មនុស្សភាគច្រើនដែលបានស្លាប់ក្នុងព្រឹត្តិការណ៍ គឺជាជនជាតិ ហាន។ ហើយចំនួនជនជាតិ ហាន ក្នុងក្រុង Urumqi បានទាមទារកយុត្តិធ៌មអោយបានឆាប់រហ័ស។

មន្ត្រីនោះនិយាយថា ក្រុមជនជាតិ ចិនអ៊ុយគ័រ ត្រូវតែបញ្ជូនត្រលប់ទៅប្រទេសចិនវិញ ពីព្រោះពួកគេបានចូលមកប្រទេសកម្ពុជាដោយខុសច្បាប់។ សេចក្តីសំរេចចិត្តនេះ ធ្វើឡើងក្រោយពីមានសំពាធយ៉ាងតឹងតែង ពីប្រទេសចិន ដែលបានសំអាងថា ក្រុមនេះជាឧក្រិដ្ឋជន។

អង្គការសិទ្ធិជនជាតិ អ៊ុយគ័រ ដែលមានទីតាំងនៅសហរដ្ឋអាមេរិក បាននិយាយថា ពួកគេត្រូវបានធ្វើទុក្ខបុកម្នេញ នៅក្នុងប្រទេសចិន ដោយសារតែពួកគេជា សមាជិកជនជាតិភាគតិចអ្នកកាន់សាសនាអ៊ីស្លាម។

អ្នកនាំពាក្យក្រសួងការបរទេសកម្ពុជាលោក កុយ គួង បាននិយាយថា «ខ្ញុំអាចនិយាយពីទីកន្លែងដែលពួកគេនឹងត្រូវបញ្ជូនទេ ប៉ុន្តែសរុបសេចក្តីទៅ គោលដៅចុងក្រោយនឹងជាប្រទេសចិន ជាទីកន្លែងដែលពួកគេចេញដំណើរមក»។

ការកាត់ទោសប្រហារជីវិត៖ មនុស្សចំនួន១២នាក់ត្រូវបានតុលាការចិន កាត់ទោសប្រហារជីវិត បន្ទាប់ពីកុប្បកម្មនោះ។

វិទ្យុ VOA ផ្សាយកាលពីថ្ងៃសៅរ៍ ថា ទោះបីជាមានការព្រួយបារម្ភពីក្រុមសិទ្ធិមនុស្ស ក៏ប្រទេសកម្ពុជាបានសំរេចចិត្តបណ្តេញចេញ ជនជាតិ អ៊ុយគ័រ ចេញពីប្រទេសកម្ពុជា។ សេចក្តីប្រកាសនេះត្រូវបានគេធ្វើឡើង ក្នុងរយៈពេល តែប៉ុន្មានថ្ងៃប៉ុណ្ណោះ មុនពេលអនុប្រធានាធិបតីចិន នឹងមកធ្វើទស្សនៈកិច្ចរយៈពេល២ថ្ងៃនៅប្រទេសកម្ពុជា។

ការតានតឹងដាក់គ្នារវាងអ្នកកាន់សាសនាអ៊ីស្លាម អ៊ុយគ័រ និងជនជាតិ ហាន នៃខេត្ត ហ្ស៊ីជៀង បានរីកធំឡើងនៅប៉ុន្មានឆ្នាំចុងក្រោយនេះ។ ក្រុមជនជាតិ ហាន រាប់លាននាក់បានហូលចូលទៅរស់នៅក្នុងតំបន់ ក្នុងប៉ុន្មានទស្សវត្សថ្មីៗនេះ។ ជនជាតិអ៊ុយគ័រ ជាច្រើនចង់បានស្វ័យភាព និងសិទ្ធិ របស់ខ្លួនកាន់តែទូលំទូលាយថែមទៀត លើសច្បាប់ក្រុងប៉េកាំងដែលមានចែង(តឹងតែង) លើបញ្ហាវប្បធ៌មនិងសាសនា។

លោក ខៀវ សុភ័ក្រ និយាយថា «ជនជាតិ អ៊ុយគ័រ ទាំងនោះមិនមែនជាជនភៀសខ្លួនពិតប្រកដទេ។ ពួកគេត្រូវតែចាកចេញប្រទេសកម្ពុជាក្នុងរយៈ១សប្តាហ៍»។

របាយការណ៍មុននេះបាននិយាយថា ជនជាតិ អ៊ុយគ័រ ចំនួន២២នាក់រាប់បញ្ចូលទាំងកុមារ៣នាក់ ដែលបានមកដល់ប្រទេសកម្ពុជា ប៉ុន្តែលោក កុយ គួង អ្នកនាំពេលក្រសួងការបរទេសបានប្រាប់ វិទ្យុវីអូអេ នៅថ្ងៃ សុក្រ ថា ជនជាតិ អ៊ុយគ័រ ចំនួនតែ២០នាក់ប៉ុណ្ណោះ ដែលនៅក្រោមការគ្រប់គ្រងរបស់អាជ្ញាធរ។ គេមិនបានដឹងអំពីមនុស្ស២នាក់ផ្សេងទៀតទេ។

ព៌តមានបន្ថែម អំពីជនជាតិ អ៊ុយគ័រ
Uighurs History
China’s ethnic tinderbox
Xinjiang violence: Views from China
Death sentences for Xinjiang riot

ក្រុមសិទ្ធិមនុស្ស បារម្ភថា ក្រុមជនជាតិភាគតិចទាំងនោះ នឹងត្រូវធ្វើទុក្ខបុកម្នេញ បើសិនជាពួកគេត្រលប់ទៅប្រទេសចិនវិញ។ លោក Christophe Pescoux តំណាងការិយាល័យឧត្តមស្នងការអង្គការសហប្រជាជាតិទទួលបន្ទុកកិច្ចការសិទ្ធិមនុស្ស នៅក្នុងប្រទេសកម្ពុជា បានប្រាប់ វីអូអេ នៅថ្ងៃសុក្រតាមទូរស័ព្ទថា « យើងបារម្ភពីព្រោះមុននេះ ការធានាត្រូវបានផ្តល់ក្នុងកំរិតខ្ពស់ ចំពោះ UNHCR ថា ក្រុមអ្នកស្វែងរកការការពារទាំងនេះ អាចត្រូវបានអនុញ្ញាត្តិ អោយមានឋានៈរបស់ពួកគេ ដោយឆ្លងកាត់នីតិវិធីដ៏ត្រឹមត្រូវមួយ ហើយថាក្នុងកំឡុងពេលហ្នឹង ពួកគេនឹងទទួលបានការការពារ។ ប៉ុន្តែពេលនេះ ការសំរេចចិត្តនោះហាក់ដូចជាបិទបញ្ចប់ការធានានោះ។

Pescoux បាននិយាយទៀតថា «អង្គការសហប្រជាជាតិ កំពុងតែចញ្ចុះបញ្ចូលរដ្ឋាភិបាលកម្ពុជាអោយពិចារណាសេចក្តីសំរេចចិត្តរបស់ខ្លួន»។

ទស្សនៈផ្ទាល់របស់ បូរី យល់ថា៖

@ ជនជាតិអ៊ុយគ័រ ទាំងនោះរដ្ឋាភិបាលខ្មែរនឹងគ្មានជំរើសអី្វ ក្រៅតែពីការបញ្ជូនត្រលប់ទៅប្រទេសចិនវិញ ដើម្បីផ្គាប់ចិត្តប្រទេសចិន ដែលជាម្ចាស់ជំនួយដ៏ធំជាងគេមួយរបស់ប្រទេសកម្ពុជា។ ប្រទេសចិនបានផ្តល់ជំនួយដោយគ្មានលក្ខខ័ណ្ឌដល់ប្រទេសកម្ពុជា ដែលខុសពីជំនួយដែលទទួលបានពីសហគមន៏អន្តរជាតិ (ប្រទេសលោកសេរី) ដោយមានភ្ជាប់មកជាមួយនឹងលក្ខខ័ណ្ឌ អំពី បញ្ហាប្រជាធិបតេយ្យ ការរំលោភសិទ្ធិមនុស្ស ការរំលោភយកដីធ្លី....ការបំបិទមាត់បក្សប្រឆាំង...។ ដូច្នេះ រដ្ឋាភិបាលរបស់ហ៊ុន សែន មិនអាចជំទាស់នឹងបំណងរបស់ចិនបានទេ។ ជំនួយដ៏ច្រើនសន្ធឹកសន្ធាប់គឺជាមូលហេតុតែមួយគត់ នៅពីក្រោយការសំរេចចិត្តនេះ។
@ មាន ចិន ហ៊ុន សែន មិនបារម្ភពីរឿងខ្ចីលុយមកដោះទាល់។ អញ្ចឹងមិនពិបាកអ្វីគ្រាន់តែបញ្ជូនមនុស្ស២០នាក់ត្រលប់ទៅវិញ ទោះណាតែកម្ពុជាជាហត្ថលេខី នៃសិន្ធិសញ្ញាស្តីពីការការពារជនភៀសខ្លួនក៏ដោយ។
@ លោក ខៀវ សុភ័ក្រ បាននិយាយថាប្រទេសកម្ពុជាកំពុងតែអនុវត្តន៍ ច្បាប់អន្តោប្រវេសន៍ឆ្នាំ១៩៩៤របស់ប្រទេសជាតិ ជនបរទេសទាំងឡាយណាដែលចូលមកប្រទេសកម្ពុជាដោយខុសច្បាប់ នឹងត្រូវបណ្តេញចេញទៅវិញក្នុងរវាង ១សប្តាហ៍។ ចុះ! យួននៅរាយប៉ាយពេញប្រទេសវាយ៉ាងម៉េចដែរ???@ ខុសគ្នាឆ្ងាយណាស់ រវាងយួននិងជនជាតិ អ៊ុយគ័រ ទាំងអស់នេះ។ យួនហូរចូលមកដោយសេរី និងរស់នៅដោយគ្មានការភ័យខ្លាច ក្រៀបយកផលប្រយោជន៍សេដ្ឋកិច្ចក្នុងខណៈ ដែលប្រជាជនខ្មែររាប់លាននាក់គ្មានការងារធ្វើ គ្មានដីធ្វើស្រែចំការ។ អ៊ុយគ័រ រត់គេចចូលមកកាន់ប្រទេសកម្ពុជាដោយសារតែការភ័យខ្លាច ពីការធ្វើទុក្ខបុកម្នេញពីអាជ្ញាធរចិន ក្រោយពីមានការវាយប្រយុទ្ធគ្នាយ៉ាងស្លាប់រស់ ដោយប្រកាន់ពូជសាសន៍ និងរឹតបន្តឹងសេរីវប្បធ៌ម សាសនា។
@ ជានឹងជាទង្វើផ្ទុយទៅនឹងសន្ធិសញ្ញា ស្តីពី ការការពារជនភៀសខ្លួន។ គេមិនអាចចាប់បញ្ជូនជនភៀសខ្លួនទាំងឡាយណា ដែលរត់គេចខ្លួនដោយសារ ការរំលោភសិទ្ធិ សេរីភាព ការតាមសំលាប់ គេចពីសង្រ្គាម ជាពិសេសជនដែលត្រូវប្រឈមនឹងគ្រោះថ្នាក់ដល់ជីវិត នៅក្នុងប្រទេសរបស់ខ្លូន។
@ តើអនាគតរបស់ជនជាតិ អ៊ុយគ័រ ទាំងនេះនឹងក្លាយជាយ៉ាងណា ក្រោយពេលដែលគេត្រូវបញ្ជូនដល់ប្រទេសចិន? ទទួលទោសប្រហារជីវិត, ទោសមួយជីវិត, ដោយសារតែការតវ៉ាដើម្បីសេរីភាព របស់ពួកគេ? បើដូច្នេះមែនរដ្ឋាភិបាលខ្មែរនិងចិនដូចជាតែមួយទៅហើយ.....រួមគ្នាប្រព្រឹត្តឧក្រិដ្ឋកម្ម....

រដ្ឋាភិបាលខ្មែរ ដោះលែង ស៊ីវ៉ារ៉ាក់ ដូចទះកំភ្លៀងខ្លួនឯង!!!

2009-12-14T11:24:00.000-08:00

លោក ស៊ីវ៉ារ៉ាក់ ត្រូវបានដោះលែង និងប្រគល់អោយទៅម្តាយ និងក្រុមគ្រួសាររបស់គាត់ នៅក្នុងផ្ទះរបស់ ហ៊ុន សែន (ស៊ីវ៉ារ៉ាក់ ជាទណ្ឌិតជាន់ខ្ពស់បំផុតក្នុងពិភពលោក?)

ការលើកលែងទោសអោយ អ្នកទោសវិស្វករសៀម ស៊ីវ៉ារ៉ាក់ ប្រហែលជារដ្ឋាភិបាលខ្មែរ គ្រាន់តែចង់ធ្វើអោយទំនាក់ទំនងខ្មែរ, សៀម បានប្រសើរជាងមុន ចាប់តាំងពីការតែងតាំង ថាក់ស៊ីនស៊ីណាវ៉ាត្រាមក។ មានទស្សនៈពីរនៅពីក្រោយការចាប់ខ្លួននេះ មួយថា វាជាល្បែងរបស់ ហ៊ុន សែន និង ថាក់ស៊ីន ឯអាជ្ញាធរខ្មែរ និយាយថា វិស្វករម្នាក់នោះពិតជាបានលួចយកឯកសារ ស្តីពីជើងហោះហើររបស់ លោក ថាក់ស៊ីន បញ្ជូនទៅអោយមន្ត្រីស្ថានទូតថៃ ប្រចាំប្រទេសកម្ពុជាប្រាកដមែន។

កន្លងមក មហាជនមិនច្បាស់ទេថា តើ មតិទាំងពីរខាងលើហ្នឹង មួយណាត្រឹមត្រូវ....?

បើនេះ ជាល្បែងរវាងលោក ហ៊ុន សែន ថាក់ស៊ីន ដើម្បីប្រឆាំងនឹង អាជីវ៉ាក់៖ មានន័យថា ស៊ីវ៉ារ៉ាក់ ជាជនរងគ្រោះពិតប្រាកដណាស់។ ដូច្នេះការលើកលែងទោស ដោយព្រះករុណាដល់ ស៊ីវ៉ារ៉ាក់ ជាការប្រទានយុត្តិធ៌ម ដល់ ស៊ីវ៉ារ៉ាក់ និងក្រុមគ្រួសារគាត់។ ហ៊ុន សែន និងរដ្ឋាភិបាលរបស់គាត់ ប្រើប្រាស់បុរសសៀមម្នាក់នេះ ដើម្បីព្យាបាលវិបត្តិការទូតរវាងប្រទេសទាំងពីរ។ និងទុកឱកាសអោយ សំឡាញ់ ថាក់ស៊ីន ព្រមទាំងគណបក្សគូកន យកប៉េរឿងជួយស៊ីវ៉ារ៉ាក់ ដែលជានយោបាយ បង្ហាញថា រដ្ឋាភិបាលសៀមបច្ចុប្បន្ន គ្មានឥទ្ធិពលនយោបាយ មកលើប្រទេសកម្ពុជា។
ប៉ុន្តែបើ ស៊ីវ៉ារ៉ាក់ ពិតជាបានធ្វើចារកិច្ច លួចយកឯកសារ ផ្ញើអោយរដ្ឋាភិបាល អាជីវ៉ាក់ មែននោះ រដ្ឋាភិបាលខ្មែរពិតជាមើលថោក សន្តិសុខជាតិខ្លួនឯង ព្រមទាំងប្រមាថច្បាប់ និងប្រព័ន្ធតុលាការថែមទៀត។ ផ្ទុយទៅវិញ ក្រៅពីការចាប់ខ្លួន និងកាត់ទោស រដ្ឋាភិបាលខ្មែរគួរតែប្រុងប្រយ័ត្ន ចំពោះជនជាតិសៀមដែលចូលមកធ្វើការនៅប្រទេស កម្ពុជា ក្នុងមុខងារសំខាន់ៗ....។

ក្រោយពីការកាត់ទោស ស៊ីវ៉ារ៉ាក់ អោយជាប់គុក៦ឆ្នាំ ក៏មានអន្តរាគមន៍អោយមានការលើកលែងទោស ពីគណបក្ស ភឺថៃ គូកនរបស់លោក ថាក់ស៊ីន។ ពេលនេះ ស៊ីវ៉ារ៉ាក់ ត្រូវបានលើកលែងទោសដោយ ព្រះរាជសាររបស់ព្រះមហាក្សត្រខ្មែរ រួចរាល់ហើយ។ ទន្ទឹមនឹងគ្នានោះក៏បានលឺពី លោក ខៀវ កញ្ញារិទ្ធិ ថា លោក ហ៊ុន សែន ស្វាគមន៍បើ ស៊ីវ៉ារ៉ាក់ ចង់នៅបន្តធ្វើការ នៅប្រទេសកម្ពុជា ដោយគាត់ទទួលស្គាល់សមត្ថភាព របស់ ស៊ីវ៉ារ៉ាក់។

យី! ម្យ៉ាងដែរ! កាលពីចាប់ចោទប្រកាន់ សភាពការណ៍ធ្ងន់ធ្ងរណាស់ «ចារកម្ម និងធ្វើអោយប៉ះពាល់ដល់សន្តិសុខជាតិ» ដល់ពេលកាត់ទោសហើយ នៅជាប់គុកមិនបាន ១ អាទិត្យផង ស្រាប់តែត្រូវដោះលែង និងត្រូវបានស្វាគមន៍ អោយចូលធ្វើការវិញទៀត!!!តើមានករណីជាប់ចោទពី «បទចារកម្ម» នៅប្រទេសណា ដោះលែងស្រួលៗដូចនៅស្រុកខ្មែរទេ????

ទង្វើនេះរបស់រដ្ឋាភិបាល ពិតជាធ្វើអោយ ខ្មែរគ្រប់រូបហួសចិត្តណាស់ ដូចជាក្មេងបៀមដៃដែរ....។ មិនថាលោក ស៊ីវ៉ារ៉ាក់ ជាជនរងគ្រោះ ឬ ជាចារកម្មក្តី ការដោះលែង ស៊ីវ៉ាក់រ៉ាក់ ងាយៗនេះពិតជាវៃ បន្ថោកតំលៃខ្មែរខ្លាំងណាស់។ ថ្មីៗនេះ ប្រជាជនខ្មែរត្រូវបានបាញ់សំលាប់ និងដុតទាំងរស់ដោយ ទាហានសៀមដោយគ្រាន់តែចូលទៅកាប់ឈើ ឬធ្វើខ្ញុំសៀមរកប្រាក់កំរៃចិញ្ចឹមក្រពះ ប៉ុណ្ណោះ មិនទាំងបានចូលទៅយកការប៉ះពាល់សន្តិសុខជាតិអីផង។ អ្នកដែលមិនស្លាប់ត្រូវគេចាប់ ដាក់គុកនិងកាត់ទោស។ គ្មាននណាម្នាក់ ត្រូវបានដោះលែង អោយត្រលប់មកកាន់ប្រទេសកម្ពុជាវិញទេ។ ផ្ទុយពី ស៊ីវ៉ារ៉ាក់ ដែលមានមហាភ័ព្វសំណាង ម្តាយរបស់ស៊ីវ៉ារ៉ាក់ បានដើរលើកំរាលព្រំព៌ណក្រហម និងត្រូវទទួលស្វាគមន៍ដោយ ឧបនាយករដ្ឋមន្រ្តី សុខ អាន ថែមទៀត។

ហេតុអី! ក៏អស្ចារ្យខ្លាំងម្ល៉េះ? បើ អ្នកទោសស៊ីវ៉ារ៉ាក់ អស្ចារ្យអញ្ចឹង ! គួរណាស់តែ អ្នកទោសស៊ីវ៉ារ៉ាក់ មានតំលៃស្មើនឹង អ្នកទោសខ្មែរក្នុងគុក សៀម ៣០នាក់ ទើបសមរម្យ មិនត្រូវដោះលែងទទេៗបែបនេះទេ...។

សរុបសេចក្តីទៅ រឿងចាប់ស៊ីវ៉ារ៉ាក់ ជារឿង 1-1=0 ក្រៅពីប្រមាថ សន្តិសុខជាតិខ្លួនឯង គ្មានប្រយោជន៍អីសោះចំពោះខ្មែរ ផ្ទុយទៅវិញអ្នកដែល ទទួលបានប្រយោជន៍ និងប្រជាប្រីយ៍ គឺ ថាក់ស៊ីន និង គណបក្ស ភឺថៃ ឯណោះ ឆ្កុយ!

ប្រទេសកម្ពុជា មិនមានទំហំផ្ទៃក្រឡាដីពិតប្រាកដ? បាត់ ៣៥ គីឡូម៉ែត្រក្រឡា ដែលខ្ញុំធ្លាប់ដឹងទៅណា?

2009-11-23T16:14:00.000-08:00

ថ្ងៃទី២២ វិច្ឆិកា ២០០៩ ខ្ញុំបានប្រទះសៀវភៅខ្នាតតូចមួយ ដែលនិយាយពីភូមិសាស្ត្រពិភពលោក។ ខ្ញុំក៏បានទិញសៀវភៅ ក្នុងតំលៃ ៥,២៣ ដុល្លា។

Collins Mini Atlas of the World
Collins
An Imprint of HarperCollinsPublishers
77-85 Fulham Palace Road
London W6 8JB
First published 1999
Reprinted 1999, 2000
Reprinted with changes 2001, 2002 (twice)
Copyright © HarperCollinsPublishers Ltd 1999
Map © Bartholomew Ltd 1999
Collins ® is a registered trademark of HarperCollinsPublishers Ltd
All right reserved. No part of this publication may be reproduced. Stored in a retrieval system, or transmitted, in any form or by any means, electronic, mechanical of thr publisher and copyright owners.
The contents of this edition of the Collins Mini Atlas of the World are believed correct at the time of printing. Nervertheless, changes in the detail given or for any expense or loss thereby caused.
Printed by Scotprint, Haddington, Scotland
ISBN 0 00 448893 8 (hardback)

0 00 448909 8 (paperback)
PH11421 (hardback)
OH11092 (paperback)
www.collins.co.uk

អ្វីដែលខ្ញុំកត់សំគាល់នៅក្នុងសៀវភៅនេះគឺ អំពីផ្ទៃក្រឡានៃព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជា ត្រូវបានគេសរសេរថាមានទំហំ ១៨១,០០០ គីឡូម៉ែត្រក្រឡា ខុសទៅនឹងទំហំផ្ទៃក្រឡាដែលធ្លាប់បានដឹងតាំងពីរៀន នៅសាលាបឋមសិក្សាមកម្ល៉េះគឺ ១៨១,០៣៥ គីឡូម៉ែត្រក្រឡា ទំហំផ្ទៃក្រឡានេះ សិស្សម្នាក់ៗទន្ទេញឡើងរត់មានមាត់ សូម្បីតែងងុយដេកប៉ុណ្ណាក៏មិនច្រឡំដែរ។ យ៉ាងណាក៏ដោយ កូនសៀវភៅតូចនេះមិនមែនជាឯកសាតែមួយ ដែលសរសេរខុសពីទំហំផ្ទៃក្រឡា នៃព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជាទេ ខ្ញុំបានប្រទះឃើញចំនួនដូចគ្នានេះ(១៨១,០០០គីឡូម៉ែត្រក្រឡា) (កាលពីក្នុងឆ្នាំ២០០៧ តែខ្ញុំមិនច្បាស់កាលបរិច្ឆេទ) នៅក្នុងវេបសាយមួយ The World Factbookដែលផ្សាយដោយ Central Intelligence Agency ។ ពេលនេះគួរអោយ សាទរដែលគេបានកែប្រែ ថ្មី ដោយដាក់ចំនួនត្រឹមត្រូវ ១៨១,០៣៥គីឡូម៉ែត្រក្រឡា។

ពិតជាគួរអោយមានការ ងឺងឆ្ងល់មែនទែន ព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជា ជាសមាជិកនៃអង្គការសហប្រជាជាតិ បានដាក់ផែនទីតម្កល់ និងត្រូវបានទទួលស្គាល់ ជាអន្តរជាតិនៅចន្លោះ ១៩៦៣-១៩៦៩។ ចុះ! តួលេខ ១៨១,០០០គីឡូម៉ែត្រក្រឡា ដែលគេយកមកចុះតាម សៀវភៅ ព្រោងព្រាតហ្នឹងបាន សេចក្តីយោងពីខាងណាមក? សៀវភៅទាំងហ្នឹងច្រឡំ ឬក៏ ខ្មែរមានតួលេខពីរ??? សៀវភៅនេះ ត្រូវបានបោះផ្សាយតាមទិន្នន័យ យ៉ាងហោចណាស់ក៏ ក្រោយឆ្នាំ២០០០ (ក្រោមរបបរបស់លោក ហ៊ុន សែន) បើសៀវភៅ ហ្នឹងមិនច្រឡំទេ អញ្ចឹង! បាត់ដីខ្មែរ ៣៥ គីឡូម៉ែត្រក្រឡាទៅណា?

ខ្ញុំមិនអស់ចិត្តសោះ!!! តើខ្មែរបាត់បង់ទឹកដី ៣៥គីឡូម៉ែត្រក្រឡាមែន ? ឬ នេះជាអសមត្ថភាពរបស់រដ្ឋាភិបាល ក្នុងការធ្វើអោយបានបរទេសដឹងច្បាស់លាស់ ពីទំហំទឹកដីកម្ពុជា ? ហើយវារឹតតែមិនមែនជា ការលេងសើចថែមទៀត ដែលព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជា តែងតែឋិតក្នុងប្រសែភ្នែកនៃប្រទេសជិតខាង.....

រដ្ឋាភិបាលខ្មែរ តែងតាំងលោក ថាក់ស៊ីន ស៊ីណាវ៉ាត្រា គឺត្រឹមត្រូវ

2009-11-10T17:04:00.000-08:00

ចាប់តាំងពីមានជំលោះនៅតំបន់ក្បែរប្រាសាទព្រះវិហារ ដែរបង្កឡើងដោយក្រុមជ្រុលនិយមសៀមមក ក៏ចេះតែមានបញ្ហាមិនចេះ ចប់រវាង ប្រទេសកម្ពុជា និងសៀម។ បញ្ហានេះ បានធ្វើអោយកាន់តែ មានការប្រកាន់ពូជសាសន៍ រវាងខ្មែរ និងសៀម រូមទាំងមានការសំលាប់ក្រៅច្បាប់ យ៉ាងព្រៃផ្សៃ លើពលរដ្ឋខ្មែរ ឆ្លងដែនខុសច្បាប់ចូលក្នុងទឹកដីសៀម ទៀតផង។ ចុងក្រោយនេះ ប្រហែលជា ជ្រិញខ្លាំងពេកហើយ បានជារដ្ឋាភិបាលលោក នាយករដ្ឋមន្ត្រីឆ្លៀតឱកាស តែងតាំងលោក ថាក់ស៊ីន ស៊ីណាវ៉ាត់ត្រា អោយក្លាយជាទីព្រឹក្សាសេដ្ឋកិច្ចនៃ រដ្ឋាភិបាលខ្មែរ និងជាទីព្រឹក្សាពិសេស របស់លោក ហ៊ុន សែន ថែមទៀត។ ចុងក្រោយនេះ បំផុតនេះ លោក ហ៊ុន សែន បានហៅលោក ថាក់ស៊ីន ថា សំលាញ់អមតៈ និងជាជនរងគ្រោះនយោបាយ ។

លោក ថាក់ស៊ីន បានធ្វើដំណើរទៅដល់ប្រទេសកម្ពុជា ដើម្បីទទួលតំណែងថ្មីរបស់លោក ជាទីប្រឹក្សាសេដ្ឋកិច្ចនៃរដ្ឋាភិបាលកម្ពុជា

សង្រ្គាមពាក្យសំដីបាន ចាប់ផ្តើមឡើងរវាងនាយករដ្ឋមន្រ្តី នៃប្រទេសទាំងពីរ រហូតដល់ពេលមានការប្រកាសតែងតាំង ជាផ្លូវការ ដោយព្រះរាជក្រឹតនៃព្រះមហាក្សត្រខ្មែរ ។ នាយករដ្ឋមន្ត្រីប្លន់អំណាច អាពីស៊ីត បានប្រតិកម្មភ្លាម ដោយកោះហៅ ឯកអគ្គរាជទូតសៀម ត្រលប់ទៅស្រុកវិញ ជាវិធានការឆ្លើយតប។ រីឯខ្មែរវិញ ក៏កោះហៅឯកអគ្គរាជទូតខ្មែរ ត្រលប់មកវិញដែរ នៅថ្ងៃបន្ទាប់គ្នានោះ។ ព្រឹត្តិការណ៍នេះ បានបង្កអោយមានចំណោទ ទស្សនៈ និងការយល់ឃើញផ្សេងៗគ្នា ក្នុងការតែងតាំង លោក ថាក់ស៊ីន៖

រដ្ឋាភិបាលការពារ

ថានេះជាទង្វើត្រឹមត្រូវ ប្រកបដោយមនុស្សធ៌ម ដោយសារលោកថាក់ស៊ីន ជាជនរងគ្រោះខាងនយោបាយ ធ្លាក់ពីអំណាចដោយអំពើររដ្ឋប្រហារ។ លោកថាក់ស៊ីនជាមនុស្ស មានទេពកោសល្យ សមត្ថភាព និងជាមហាសេដ្ឋីជំនួញទូរគមនាគម៍ ផង ការតែងតាំងលោក ថាក់ស៊ីន ជាការព្យាយាមប្រើប្រាស់ធនធាន មនុស្សដើម្បីអភិវឌ្ឍន៍ ប្រទេសកម្ពុជា ដែលកុំពុងតែត្រូវការ ការវិនិយោគទុន។

ក្រុមបក្សប្រឆាំង និងសង្គមស៊ីវិល

បានរិះគន់ នឹងសំដែងការព្រួយបារម្ភថា ប្រទេសកម្ពុជា មានបញ្ហាជាច្រើន មិនទាន់ទាំង ដោះស្រាយរួចផង យករឿងថាក់ស៊ីន ស្រុកសៀមយកមកអំពុលទុក ធ្វើអោយខូចទំនាក់ទំនងការទូត នៃប្រទេសទាំងពីរកាន់តែខ្លាំង។ ហើយថា ថាក់ស៊ីន ជាជនជាតិសៀម ដែលសៀមមិនដែលបំរើប្រយោជន៍ខ្មែរទេ ក្នុងប្រវត្តិសាស្រ្ត មានតែចង់បានប្រទេសខ្មែរ និងមើលងាយខ្មែរ តែប៉ុណ្ណោះ។ ម្យ៉ាងវិញទៀត គឺវិស័យពាណិជ្ជកម្ម រវាង ប្រទេសទាំងពីរកាន់តែមានភាពតានតឹង ដែលអាចនឹងប៉ះពាល់ដល់ ជីវភាពនៃអាជីវករតាមព្រំដែន។ ក្រៅពីនេះនៅមានកកម្មករខ្មែរ ទាំងខុសច្បាប់ និងស្របច្បាប់នៅប្រទេសសៀម រាប់ម៉ឺន នាក់ ដែលអាចនឹងប្រឈមមុខនឹង សុវត្ថភាពផ្ទាល់ខ្លួន។

យោបល់ទាំងអស់នោះសុទ្ធតែមានហេតុផល រៀងៗខ្លួន។

ខ្ញុំវិញ! គិតថារដ្ឋាភិបាលខ្មែរ ម្តងនេះ ប្រើយុទ្ធសាស្រ្ត មួយនេះប្រហែលជាប្រសើរ សំរាប់កម្ពុជា ជាជាងពន្យាពេល ការចរចារមិនដាច់ស្រេច ដោយសារ អាសៀម ប្រើលេសមិនឈប់។ អាក្រក់បំផុតនោះ អាពីស៊ីត (នៅពីក្រោយខ្នងដោយស្តេច) ប្រើប្រាស់ជំលោះផ្ទៃក្នុងរបស់ខ្លួន ដាក់សំពាធ ប្រទេសកម្ពុជា នេះជាសំដីរបស់ លោក ថាក់ស៊ីន ផ្ទាល់។

យុទ្ធសាស្រ្តនេះ ត្រូវបានប្រើប្រាស់ច្រើនលើកច្រើនសារ មកហើយ ក្នុងការបំបែកបំបាក់គណបក្សណា ដែលមានកំលាំង ប្រឈមនឹងគណបក្សប្រជាជនកម្ពុជា ដូចជា៖ គណបក្ស ហ្វ៊ុន ស៊ិន ប៉ិច , គណបក្ស ជាតិខ្មែរ ក្រោយមកដោយសារយុទ្ធសាស្រ្តបំបែកហ្នឹង ក៏ក្លាយជាគណបក្ស សម រង្ស៊ី វិញ។ ពេលនេះហ៊ុនសែន ប្រើប្រាស់យុទ្ធសាស្រ្តដដែល របស់គាត់ ជាមួយនឹងប្រទេសសៀមម្តង សូម្បីតែអ្នកវិភាគនយោបាយសៀម ក៏និយាយដែរថា លោកថាក់ស៊ីន ប្រើប្រាស់ ប្រទេសកម្ពុជា ជាទីតាំងដើម្បីទំនាក់ទំនង នឹងអ្នកគាំទ្រអាវក្រហមរបស់គាត់ ក្នុងប្រទេសសៀម។

បើសត្រូវរបស់យើង ខឹងនឹងយើង មានន័យថា យើងធ្វើត្រូវ តែបើសត្រូវយើង សរសើរយើង មានន័យថាយើងធ្វើខុស។ ពាក្យនេះ សម្តេចឳ នរោត្តម សីហនុ ធ្លាប់បានមានព្រះបន្ទូល គឺជាសភាសិតដ៏ត្រឹមត្រូវ។

បន្ទាប់តទៅនេះ យើងត្រូវរង់ចាំមើល ប្រតិកម្មពីក្រុមអ្នកគាំទ្រលោក ថាក់ស៊ីន វិញ ថាតើពួកគេយល់យ៉ាងណាដែរ? បើសិនជាពួកគេយល់ថា ការតែងតាំងថាក់ស៊ីន ជាការបំពុលបរិយាកាសនយោបាយ របស់សៀម ឬថា ដូចជាការហុចដាវអោយប្រទេសកម្ពុជា ទៅវិញនោះ ពេលនោះអ្នកគាំទ្រ ថាក់ស៊ីន ប្រហែលជាស្រងាកចិត្ត នឹងការសំរេចចិត្តទទួលយកតំណែង របស់លោក ជាទីព្រឹក្សារបស់លោកហ៊ុន សែន។ ពេលនោះការតែងតាំង លោក ថាក់ស៊ីន នឹងគ្មានឥទ្ធិពលអ្វីចំពោះ ប្រទេសសៀម ហើយនឹងធ្វើអោយប្រជាប្រិយភាពរបស់ លោក ថាក់ស៊ីន ខ្លួនឯង សាបរលាប ខ្លាចតែ លោក ថាក់ស៊ីន អាចនឹងត្រូវចោទប្រកាន់ពីបទក្បត់ជាតិផង។

ការតែងតាំងលោក ថាក់ស៊ីន មានប្រយោជន៍ ឬ អត់ សន្លឹកបៀរឋិតលើដៃអ្នកគាំទ្រ លោក ថាក់ស៊ីន ឯណោះ។

ថ្ងៃទី២៣ ខែតុលា ឆ្នាំ១៩៩១ ជាប្រវត្តិសាស្រ្តដែលត្រូវតែចង់ចាំ

2009-10-21T09:54:00.000-07:00

កិច្ចព្រមព្រៀងទីក្រុងប៉ារីស ២៣ តុលា ១៩៩១

២៣ តុលា ១៩៩១-២៣ តុលា ២០០៩ គំរប់១៨ឆ្នាំ នៃកំណើតកិច្ចព្រមព្រៀងទីក្រុងប៉ារីស ស្តីពីសន្តិភាពនៅកម្ពុជា

។

ក្នុងនាមជាយុវជនខ្មែរមួយរូប បានធំលូតលាស់ និងឆ្លងកាត់ដំណាក់កាលដ៏មានសារៈសំខាន់ជាប្រវត្តិសាស្រ្តនេះ កាលនេះខ្ញុំមានអាយុ៩ឆ្នាំ។ ក្រោយមកក៏ចំរើនវ័យ ចូលរៀននៅថ្នាក់វិទ្យាល័យ និងសាកលវិទ្យាល័យ ក៏ត្រូវតំរូវឲ្យរៀនសូត្រពីប្រវត្តិសាស្រ្ត នៃរាជាណាចក្រកម្ពុជា។ លោកគ្រូ អ្នកគ្រូ សាស្រ្តចារ្យផ្នែកប្រវត្តិសាស្រ្ត មានកាតព្វកិច្ចបង្ខំសិស្សានុសិស្ស ត្រូវតែចង់ចាំប្រវត្តិសាស្រ្ត រាប់បញ្ចូលទាំងប្រវត្តិសាស្រ្តថ្មីៗ ដែលត្រូវដាក់បញ្ចូល ដោយក្រសួងអប់រំ ក្នុងកម្មវិធីសិក្សារបស់ក្រសួងផង។

ខ្ញុំនៅចាំបានថា ២៣ តុលា ជាប្រវត្តិសាស្រ្តថ្មីៗបំផុត ដែលត្រូវទទួលស្គាល់ដោយរាជរដ្ឋាភិបាលកម្ពុជាពេលនោះ និងថែមទាំងប្រកាសយកជាទីវាជាតិ ដោយចុះជាផ្លូវក្នុងប្រតិទិនប្រចាំឆ្នាំ របស់ក្រសួងរៀបចំបុណ្យជាតិ។ ប្រជាពលរដ្ឋខ្មែរមន្ត្រីរាជការ បានឈប់សំរាកមួយថ្ងៃនៅនៅថ្ងៃនោះ។ ស្ទើរគ្រប់ស្ថានីយ៍ទូរទស្សន៍ បានចាក់ផ្សាយពីឯកសារភាយន្ត ស្តីពី ដំណើរការមុននឹងសំរេចបានកិច្ចព្រមព្រៀងទីក្រុងប៉ារីស។មើលទៅហាក់ដូចជាប្រវត្តិសាស្រ្តត្រូវគេព្យាយាមធ្វើអោយប្រជាពលរដ្ឋខ្មែរចងចាំ។ ប៉ុន្តែ ប្រហែលជា២ឬ៣ឆ្នាំចុងក្រោយនេះ ២៣ តុលា ត្រូវគេលុបចេញពីពិធីបុណ្យ ជាតិប្រចាំឆ្នាំវិញ និងកាន់តែលើកស្ទួយ ថ្ងៃ ៧ មករា ជាជំនួសវិញ។

ពេលនេះប្រវត្តិសាស្រ្តដ៏សំខាន់មួយកំពុងត្រូវគេបង្ខំឲ្យបំភ្លេច
ប៉ុន្តែខ្ញុំផ្ទាល់ និងខ្មែររាប់លានអ្នកដែលស្នេហាប្រជាធិបតេយ្យ បូរណភាពទឹកដី អធិបតេយ្យភាព នឹងមិនបំភ្លេចទេ។

ខ្ញុំផ្ទាល់ ប្តាជ្ញាចិត្តថា នឹងចំណាយពេលវេលា១ថ្ងៃ ជារៀងរាល់ឆ្នាំដើម្បី ចងចាំថ្ងៃនេះ (២៣ តុលា) ជារបត់ប្រវត្តិសាស្រ្តដ៏សំខាន់ ផ្តល់អោយកម្ពុជានូវសេចក្តីសង្ឃឹមថ្មីមួយ ទោះណាជាក្រោយមក កិច្ចព្រមព្រៀងសន្តិភាពទីក្រុងប៉ារីស មិនត្រូវបានគេអនុវត្តក្តី។ ពីទីនេះ ខ្ញុំសូមអំពាវនាវដល់ជនរួមជាតិខ្មែរគ្រប់រូប ចូលរួមចងចាំ និងគាំទ្រ ២៣ តុលា ។

បន្តគាំទ្រ ២៣ តុលា មានន័យថា
បន្តគាំទ្រលទ្ធិប្រជាធិបតេយ្យ សេរី ពហុបក្ស៖ ដែលតំរូវអោយត្រូវតែរៀបចំការបោះឆ្នោត ដោយ សេរី យុត្តិធ៌ម និងត្រឹមត្រូវ...
ទាមទាអោយមានការគោរពបូរណភាពទឹកដី ពីសំណាក់ប្រទេសជិតខាង តាមផែនទីដែលខ្មែរបានដាក់ដម្កល់ នៅអង្គការសហប្រជាជាតិ៖ គឺគ្មានជំលោះព្រំដែនជាមួយសៀម និងយួន ដូចពេលនេះ
គាំទ្រការគោរពសិទ្ធិមនុស្ស និងសេរីភាពបញ្ចេញមតិ មានន័យថា គាំទ្រ ឲ្យបន្តមានបេសកម្មការិយាល័យ សិទ្ធិមនុស្សនៃអង្គការសហប្រជាតិប្រចាំនៅកម្ពុជា៖ មិនត្រូវមានច្បាប់ ស្តីពី បាតុកម្ម និង លុបបទបរិហាកេរ្ត៍ ចេញពីបទព្រហ្មទណ្ឌ
គាំទ្រ ២៣ តុលា មានន័យថា៖ ចាត់ទុក សន្និសញ្ញាបំពេញបន្ថែម បញ្ចប់កម្មសិទ្ធិភាព កម្ពុជាលើកោះត្រល់ និងដែនទឹកជុំវិញ ជាអំពើ ក្បត់ជាតិ

សូមបន្តចងចាំ និងគាំទ្រ ២៣ តុលា កិច្ចព្រមព្រៀងសន្តិភាពទីក្រុងប៉ារីស!

ជយោ! ២៣ តុលា

សម្តេច សីហនុ មានម្តងនោះ ព្យាយាមរត់គេចពីចិន និងខ្មែរក្រហម (បញ្ចប់)

2009-10-21T09:52:00.000-07:00

ដកស្រង់ចេញពី៖ ជំពូកទី១
ឥណ្ឌូចិន៖ នៅពេលណាទើបមានសន្តិភាព?
(ចាប់ពី ទំព័រ៤០៣)

សម្តេច សីហនុ បានយល់ច្រឡំដោយសំដែងចេញនូវគំនិតសុទិដ្ឋិនិយមដូចនេះ ហើយនឹកស្មានថា គេនឹងបណ្តោយឲ្យព្រះអង្គគង់នៅស្ងប់ស្ងាត់នៅប្រទសចិននោះ។ ពិតជាឆាប់រហ័សមែន! ការគាបសង្កត់ ការលួងលោម ការបញ្ជោរ និងការទាក់ទាញចិត្តគ្រប់បែបយ៉ាងបានបង្ខំឲ្យព្រះអង្គ ចូលរួមធ្វើការតស៊ូជាថ្មី ដែលជំរុញដោយការកាន់កាប់របស់វៀតណាម។កិត្តិស័ព្ទជាអន្តរជាតិ និងប្រជាប្រិយភាព ដ៏ធំធេងរបស់ព្រះអង្គនៅកម្ពុជា បានផ្តល់ឲ្យព្រះអង្គនូវតួនាទី គន្លឹះមួយជាថ្មីក្នុងសោកនាដកម្មរបស់កម្ពុជា។

នៅឆ្នាំ១៩៧០ សម្តេច សីហនុ ព្រះប្រមុខរដ្ឋ ដែលគេទម្លាក់ ពីតំណែង បានចង់ភ្ជាប់ជោគវាសនារបស់ព្រះអង្គ ជាមួយពួកខ្មែរក្រហម និងសម្ព័ន្ធមិត្តវៀតណាមនិងចិនរបស់ពួកគេ។ នៅឆ្នាំ១៩៧៩ កាចាប់ផ្តើមប្រកួតប្រជែងគ្នានៅខាងក្រៅបានកើនឡើងយ៉ាងខ្លាំង។ ការកាន់កាប់ប្រទេសកម្ពុជាដោយវៀតណាម មិនគ្រាន់តែបង្ហាញឲ្យឃើញការបង្កហេតុមួយចំពោះប្រទេសចិន ប៉ុណ្ណោះទេ តែក៏ធ្វើឲ្យសមាគមអាស៊ានព្រួយបារម្ភយ៉ាងខ្លាំងដែរ។ ជាងនេះទៅទៀត ការកាន់កាប់នេះបានធ្វើឲ្យ ប្រទេសថៃបាត់បង់ ទ្រនាប់មួយ ដែលខណ្ធចែកប្រទេសពីគូប្រជែង វៀតណាមដែលមានរាប់សតវត្សរមកហើយ។

នៅដើមដំបូង នេះជាជាម្លោះធម្មតាមួយរវាងប្រទេសវៀតណាមម្ខាង ហើយម្ខាងទៀត គឺប្រទេសចិន និងប្រទេសនៅក្នុងការឧបត្ថម្ភរបស់ខ្លួនគឺកម្ពុជា ដែលនៅពេលនេះបានត្រូវរ៉ូវគ្នាដោយសារជម្លោះជាប្រវត្តិសាស្រ្តមួយ ផ្សេងទៀត ដែលកំពុងធ្វើឲ្យប្រទេសវៀតណាម និងប្រទេសថៃប្រឈមមុខដាក់គ្នា ដើម្បីដណ្តើមការត្រួតត្រាវាលទំនាបទន្លេមេគង្គ។ សង្រ្គាមថ្មីនេះបានផ្តល់ឲ្យពួកសូវៀតនូវឱកាស បើកផ្លូវមួយមកកាន់សមុទ្រប៉ាស៊ីហ្វិក ដែលពុំធ្លាបើមានពីមុនមក។ បណ្តាសម្ព័ន្ធមិត្ត ក្នុងបន្ទប់ តំបន់របស់ប្រទេសថៃ និងបណ្តាប្រទេសជាមិត្តនៅបស្ចឹមប្រទេស បានត្រូវអូសទាញឲ្យចូលក្នុងជម្លោះម្តងទៀត។

ប្រទេស កម្ពុជា បានក្លាយទៅជាចំណុចក្តៅថ្មីមួយ ក្នុងការប្រឈមមុខដាក់ក្នារវាងខាងកើតនិងខាងលិច។ ការវិវាទជាប្រវត្តិសាស្រ្តត្រូវបានដុត បញ្ឆេះជាថ្មី មិត្តនិងសម្ព័ន្ធមិត្តទាំងឡាយដែលជាអ្នកនាំអាទិ៍ បានប្រើល្បិចកលផ្សេងៗ ដើម្បីទទួលបានអត្ថប្រយោជន៍ជាយុទ្ធសាស្រ្ត មួយក្នុងពេលដែលគ្មានប្រទេសណាមួយខ្វល់ខ្វាយ ពីជោគវាសនារបស់ប្រជាជាតិខ្មែរ។

សម្តេច សីហនុ មានម្តងនោះ ព្យាយាមរត់គេចពីចិន និងខ្មែរក្រហម (ត)

2009-10-20T09:29:00.000-07:00

នៅទីបំផុតគឺ តេង ស៊ាវពីង ដែលត្រូវសម្រេចចិត្តពីរឿងព្រះអង្គ។ តេង នឹកព្រួយបារម្ភយ៉ាងខ្លាំង ដោយការប្រកាសយ៉ាងខ្ទរខ្ទាររបស់ សមេ្តច សីហនុ ប្រឆាំងនឹងខ្មែរក្រហម និងព្រះរាជបំណងចង់គង់ប្រថាប់នៅបស្ចិមប្រទេសរបស់ព្រះអង្គ។ កាលវិភាគរបស់គាត់ដែលមានរបៀបវារៈ ច្រើនហួសត្រូវបានកែប្រែ ដើម្បីអាចបើកឱកាសអោយគាត់បានជួប សមេ្តច នៅថ្ងៃទី៣១ ខែមករា ឆ្នាំ១៩៧៩ ដោយបានសហប្រតិបត្តិការ ពីពួកអាមេរិកាំងផង។ អមការពារដោយភ្នាក់ងារសន្តិសុខរបស់ក្រសួងការបរទេសបួនរូប សមេ្តច សីហនុ និងមហេសី បានយាងតាមរថយន្តពីញូវយ៉ក ទៅ ប្ល៊ែហាវ Blair House ជានិវេសនដ្ឋានរបស់ តេង ដើម្បីចូលរួមលៀងសាយភោជន៍ ពេលល្ងាចជាលក្ខណៈឯកជនមួយ។

នៅមុខម្ហូបអាហារចិនដ៏សម្បូរពោរពាស តេង បានប្រកាសថា ៖

សមេ្តច សីហនុ ! ព្រះអង្គជាអ្នកសេ្នហាជាតិដ៏ឆ្នើមមួយអង្គ ព្រះអង្គមិនត្រូវបោះបង់មាតុភូមិរបស់ព្រះអង្គ គឺ កម្ពុជាប្រជាធិបតេយ្យឡើយ។ សមេ្តច សីហនុ បានមានបន្ទូលតបវិញយ៉ាងរហ័សថា មាតុភូមិតែមួយគត់របស់ខ្ញុំ គឺកម្ពុជាពុំមែនកម្ពុជាប្រជាធិបតេយ្យទេ។ ខ្ញុំក៏ពុំមែនជាអ្នកប្រជាធិបតេយ្យខ្លាំងក្លាដែរ ខ្ញុំជាស្តេចសក្តិភូមិមួយអង្គ។ តេងបានប្រកែកតឹងសំឡេងថា សមេ្តច ជាអ្នកប្រជាធិបតេយ្យពិប្រាកដមួយអង្គ!។
គាត់បានបន្ថែមថា៖ ខ្ញុំគួរតែសារភាពថា ចំពោះយើងជាចិនពុំសូវចូលចិត្ត លក្ខណៈនយោបាយខ្លះៗរបស់ ប៉ុល ពត ទេ ព្រោះគាត់ជាមនុស្សតឹងតែងពេក។

ប្រទេសចិនបានសាកល្បងបន្ទន់ព្រះទ័យ សមេ្តច។ សមេ្តច មិនជឿបានសួរថា ពិតមែនឬ? តើលោកជឿប្រាកដថា គេអាចធ្វើអោយខ្លាប្រែក្លាយទៅជាសត្វស្លូតបូតបានទេ?។

តេង បានទទួលស្គាល់ថា ប្រទេសចិនពុំមានអំណាចនេះទេ ប៉ុន្តែ គាត់បានរំឮកទូលប្រាប់ សមេ្តច ពីការប្រឹងប្រែងផ្សេងៗដែលប្រទេស របស់គាត់បានធ្វើរំដោះ សមេ្តច ពីខ្មែរក្រហមដែរ។ ដោយធ្វើជាយកការដឹងគុណដ៏ជា្រលជ្រៅ របស់សម្តេចចំពោះប្រទេសចិនជាសំអាង តេង បានទូល សមេ្តច ថា គឺព្រះអង្គជាមានបន្ទូលព្រមគ្នាថា ប្រទេសចិនជាមិត្តចាស់មួយផងនិង ជាមាតុភូមិទីពីរផង តាំងពីមានការផ្តួលរំលំ ព្រះអង្គនៅឆ្នាំ ១៩៧០ម្ល៉េះ។ វានឹងជាការចំអកចំពោះប្រទេសចិនដែរ សមេ្តច សីហនុ បដិសេធមិនយាងត្រឡប់ទៅរស់នៅ ក្រុងប៉េកាំងវិញ។ តេង បានបន្យល់នូវការអះអាងនឹង សមេ្តច ថា ការតាំងព្រះទ័យមិនសហការជាមួយខ្មែរក្រហមនឹងត្រូវបានគោរពធ្វើតាម ហើយថាគ្មានការគាបសង្កត់ណាមួយនឹងត្រូវធ្វើទៅលើរូប ព្រះអង្គដើម្បីបង្ខំព្រះអង្គ ពីរឿងនេះឡើយ។ ម្យ៉ាងទៀត គេនឹងមិនតម្រូវអោយព្រះអង្គយាងទៅកាន់ទីណាដែលផ្ទុយនឹងព្រះទ័យ ព្រះអង្គផងទេ។តេង បានសន្យាប្រើលទ្ធភាពទាំងអស់របស់គាត់ ជាមួយខ្មែរក្រហម ដើម្បីអោយជួយស្វែងរកព្រះរាជបុត្រា បុត្រី ព្រះរាជនត្តា (ចៅ) និងបណ្តាញាតិវង្សដ៏ទៃទៀតរបស់ សមេ្តច សីហនុ ដែលបាត់ខ្លួនថែមទៀត របស់ សមេ្តច សីហនុ ដែលបាត់ខ្លួនថែមទៀត។

ការអញ្ជើញដ៏ជាទីកក់ក្តៅរបស់ តេង និងកិច្ចធានាឲ្យមានសេរីភាពទាំងស្រុង បានបញ្ចប់ការស្ទាក់ស្ទើរព្រះទ័យ ចំនួន២សប្តាហ៍របស់ សមេ្តច សីហនុ ត្រឹមនេះ។ ព្រះអង្គ នឹងយាងទៅគង់ប្រថាប់នៅទីក្រុង ប៉េកាំងជាថ្មីដោយសេចក្តីសង្ឃឹមថា ស្ថានភាពនយោបាយដ៏ប្រសើរមួយមុខជាអនុញ្ញាតឲ្យព្រះអង្គត្រឡប់ទៅកាន់ ប្រទេសកម្ពុជា ដែលឯករាជ្យមួយវិញមិនខាន។

នៅមាន ត

សម្តេច សីហនុ មានម្តងនោះ ព្យាយាមរត់គេចពីចិន និងខ្មែរក្រហម (ត)

2009-10-14T10:04:00.000-07:00

ហូលប្រ៊ុកបានដំណាលថា៖

យើងបានទួលសួរព្រះអង្គថា អ្នកណាដែលព្រះអង្គនឹងត្រូវពឹងផ្អែក? អ្នកណាដែលបោះបង់ព្រះអង្គចោល? ខ្មែរក្រហម? មនុស្សទាំងអស់ដឹងថា ព្រះអង្គបានផ្តាច់ទំនាក់ទំនង ជាមួយខ្មែក្រហមហើយ។ តើ សមេ្តច ចង់បោះបង់ប្រទេសមួយដែលទោះជាយ៉ាងណាក៏ដោយ ក៏ព្រះអង្គពុំអាចយាងត្រឡប់ទៅវិញ នៅពេលនេះមែនឬ?

នៅថ្ងៃទី១៨ ខែ មករា ឆ្នាំ១៩៧៩ វ៉ានស៍ បានធ្វើដំណើរដោយផ្ទាល់ទៅកាន់មន្ទីរពេទ្យ។ គាត់បានទូល សមេ្តច សីហនុ ថា ព្រះអង្គគឺជាភ្ញៀវរបស់រដ្ឋាភិបាលអាមេរិកាំង ហើយថាព្រះអង្គអាចគង់នៅសហរដ្ឋអាមេរិក ក្នុងរយៈពេលយូរតាមតែព្រះអង្គសព្វព្រះទ័យ។ វ៉ាន់ស៍ ពុំមាននិយាយពីសិទ្ធិជ្រកកោនផ្នែកនយោបាយមួយម៉ាត់ទាល់តែសោះ។

សមេ្តច មានព្រះទ័យត្រេកអរជាពន្លឹកដែលព្រះអង្គបានដោះព្រះកាយ ចេញពីក្រញាំខ្មែរក្រហម និងក្លាយជាមនុស្សម្នាក់មានសេរីភាពឡើងវិញ។ ប៉ុន្តែអ្វីៗពុំមែនសុទ្ធតែល្អនោះទេ៖

ខុសប្លែកពីពណ្តាមេដឹកនាំប្រទេសតតិយលោកភាគច្រើន អតីតព្រះមហាក្សត្រអង្គនេះ ពុំមានលេខគណនីណាមួយចុះក្នុងធនាគារនានានៅបរទេសឡើយ។ អ្នកគ្រប់គ្រងមន្ទីរពទ្យ លីណូសហ៊ីស ត្រូវធ្វើអោយស្រឡាំងកាំង នៅពេលឌេលដឹងថា អ្នកជំងឺប្រកបដោយកិត្តិនាមរបស់ខ្លួនពុំមានការធានារ៉ាប់រង ខាងផ្នែកសុខភាពមួយនោះ។ មន្ទីរពេទ្យគ្មានគិតអ្វីក្រៅពីទាមទារអោយអាណាព្យាបាល ទាំងពីររបស់ព្រះអង្គ គឺខ្មែរក្រហម និងពួកចិនអោយបង់ថ្លៃពេទ្យឡើយ។ ប៉ុន្តែគឺរដ្ឋាភិបាលអាមេរិកាំងជាអ្នកចេញប្រាក់បង់ថ្លៃពេទ្យចំនួន ១៥,០០០ ដុល្លាទៅវិញ។

ប៉ុន្តែ បន្ទាប់ពីការទៅសួរសុខទុក្ខរបស់ វ៉ាន់ស៍ សមេ្តច សីហនុ ទ្រង់ជ្រាបថា សហរដ្ឋអាមេរិកនឹងព។យល់ព្រមផ្តល់សិទ្ធិជ្រកកោនផ្នែកនយោបាយអោយព្រះអង្គឡើយ។ ដោយត្រូវធ្វើងោយខូចព្រះទ័យ សមេ្តច បានប្រញាប់ធ្វើការទាក់ទងជាមួយ ឯកអគ្គរដ្ឋទូតបារាំង ប្រចាំអង្គការសហប្រជាជាតិភ្លាម ក្នុងគោលបំណងស។អោយគាត់បញ្ជូនទៅកាន់ ក្រុងប៉ារីស នូវពាក្យស្នើសុំលិខិតឆ្លងដែនបារាំងសម្រាប់ព្រះអង្គ និងអ្នកម្នាង ម៉ូនិក។ ព្រះអង្គក៏បានស្នើសុំការអនុញ្ញាតគង់នៅក្នុង ភូមិគ្រឹះតូចមួយដែលជាកម្មសិទ្ធិរបស់ព្រះមាតាព្រះអង្គនៅ មូហ្សីន ផងដែរ។

សមេ្តច ជឿជាក់នឹងទង្វើរបស់ព្រះអង្គណាស់ ទើបព្រះអង្គទ្រង់លិខិតទៅក្រសួងការបរទេសដើម្បីប្រាប់ អោយដឹងថាព្រះអង្គ នឹងទៅរស់នៅប្រទេសបារាំងវិញ។ ប៉ុន្តែ ពួកបារាំងសុខចិត្តយល់ព្រមផ្តល់សិទ្ធិជ្រកោនអោយព្រះអង្គ ក្នុងលក្ខខណ្ខដាច់ណាត់ថា សមេ្តច សីហនុ ត្រូវតែចៀសវាងសកម្មភាពនយោបាយទាំងអស់ និងការធ្វើសម្ភាសន៍ផ្សេងៗ ដែលមានលក្ខណៈនយោបាយផង។ អ្នកម្នាង ម៉ូនិក ដែលមានកំណើតពីឳពុកជាជនជាតិបារាំងអាចទទួលបានលិខិតឆ្លងដែនបារាំងមួយ ចំណែកឯ សមេ្តច គឺពុំអាចទេ។ សម្រាប់ សមេ្តច សីហនុ ការជ្រើសរើសនៅពេលនេះមានលក្ខណៈលំបាកជាទីបំផុតៈ ឬមួយត្រូវរស់នៅជាអ្នកនិរទេសខ្លួនដោយគ្មានទ្រព្យសម្បត្តិ និងគ្មានមាតុភូមិ ឬមួយយល់ព្រមធ្វើជាតំណាងថ្នាក់ថ្នម ដោយរបបមួយ ដែលកាប់សម្លាប់មនុស្សអស់យ៉ាងច្រើនដោយចេតនា?។ លទ្ធភាពទីបីបានលេចឡើងភ្លាមតែ មិនសូវទាក់ចិត្តប៉ុន្មានឡើយ។ តាមការជួយខ្នះខ្នែងរបស់ឯកអគ្គរដ្ឋទូតនៃប្រទេសមិនចូលបក្សសម្ព័ន្ធមួយ ក្រុងហាណូយ បានទូលអោយ សមេ្តច ដឹងថា បើសិនព្រះអង្គចង់យាងត្រឡប់មកក្រុងភ្នំពរញវិញ ធ្វើជាមេដឹកនាំរបបមួយ ដែលរៀបចំឡើងដោយវៀតណាមព្រះអង្គនឹងត្រូវបានទទួលស្វាគមន៍។

នៅមាន ត

សម្តេច សីហនុ មានម្តងនោះ ព្យាយាមរត់គេចពីចិន និងខ្មែរក្រហម (ត)

2009-10-14T10:00:00.000-07:00

សមេ្តច សីហនុ បានមានព្រះរាជបន្ទូលប្រាប់គាត់ថា៖ ថ្ងៃណាមួយ ខ្ញុំនឹងត្រឡប់ទៅគង់ប្រថាប់នៅប្រទេសចិនវិញ ប៉ុន្តែខ្ញុំបានរងការប៉ះទង្គិចខាងផ្លូវព្រះទ័យ យ៉ាងខ្លាំង។ វាចាំបាច់ដែលខ្ញុំត្រូវតែទៅកាន់មន្ទីរពេទ្យ មួយ នៅក្រុងញូវយ៉ក ជាបន្ទាន់ ដើម្បីសម្រាកព្យាបាលអោយមានព្រះកាយពលឡើងវិញ។

សមេ្តច សីហនុ បានធ្វើអោយក្រសួងការបរទេសអាមេរិកទ័លគំនិតយ៉ាងខ្លាំង។ បទពិសោធន៍ដែលព្រះអង្គធ្លាប់ឆ្លងកាត់នៅប្រទេសកម្ពុជា បានធ្វើអោយព្រះអង្គទាក់ទាញបានសមានចិត្តជាទូទៅ។ ប៉ុន្តែ វ៉ាន់ស៍ និងហូលប្រ៊ូក ភ័យខ្លាចថា ការបោះបង់ចោលបក្ខពួករបស់ព្រះអង្គអាចធ្វើអោយឆាកនយោបាយរបស់កម្ពុជាបាត់បង់មេដឹកនាំ ដែលមានសមត្ថភាពមួយអង្គ និងជានិមិត្តរូបមួយនៃឯកភាពជាតិ។ អ្វីដែលកាន់តែធ្វើអោយព្រួយបារម្ភថែមទៀតនោះ គឺគ្រោះថ្នាក់ធ្វើអោយទំនាក់ទំនងចិន-អាមេរិកាំង ដែលទើបរៀបចំអោយមានថ្មីៗចុះអន់ខ្សោយ បើសិនជាគេយល់ព្រមផ្តល់សិទ្ធិជ្រកកោនអោយព្រះអង្គមែននោះ។ ដោយសារគំនិតផ្តួចផ្តើមរបស់ប្រទេសចិន ជាសំខាន់និងការប្រឹងប្រែងទាំងស្រុងរបស់ខ្លួន ទើប សមេ្តច សីហនុ អាចយាងចាកចេញពីក្រុងភ្នំពេញមុនការចូលមកដល់របស់វៀតណាម ហើយប្រទេសចិនផងដែរបានបញ្ជូនព្រះអង្គ ទៅកាន់ក្រុងញូវយ៉ក អោយធ្វើជាតំណាងរបស់ ប៉ុល ពត នោះ។

ដោយជាក់ស្តែង ក្រុងប៉េកាំងមានគោលបំណងប្រើប្រាស់កិត្តិស័ព្ទ ជាអន្តរជាតិរបស់ សមេ្តច ដើម្បី ប្រមូលសាធារណៈមតិប្រឆាំងនឹងប្រទេសវៀតណាម។ ឧបនាយករដ្ឋមន្រ្តី តេង ស៊ាវពីង បានពន្យារពេលនៅសហរដ្ឋអាមេរិកពីរសប្តាហ៍ក្រោយមកទៀត។ឱកាសដែលត្រួវសម្រចចិត្តយល់ព្រមផ្តល់ សិទ្ធិជ្រកកោន ផ្នែកនយោបានអោយ សមេ្តច សីហនុ មានសភាពមិនល្អឡើយ។ រ៉ូហ្សេ ស៊ុលលីវ៉ាន់ ឧបការីរបស់លោក ហូលប្រ៊ូក ទទួលបន្ទុកកិច្ចការប្រទេសចិនត្រូវបានដាស់អោយភ្ញាក់ពីដំណេក នៅពាក់កណ្តាលអធ្រាត្រ និងសុំអោយអញ្ជើញមកកាន់ ក្រសួងការបរទេស។ គឺរូបគាត់នេះហើយដែលទទួលបន្ទុកប្រាប់ដំណឹងនេះដល់ពួកចិន។ នៅម៉ោង៤ព្រឹក គាត់បានហៅ ហានស៊ូ ប្រធានការិយាល័យទំនាក់ទំនងរបស់ ចិននៅទីក្រុងវ៉ាស៊ីនតោនតាមទូរស័ព្ទ ដើម្បីប្រាប់អោយគាត់ដឹងថា សមេ្តច សីហនុ ដែលអស់ព្រះកាយយ៉ាងខ្លាំង បានចូលសម្រាកព្យាបាលនៅមន្ទីរពេទ្យហើយ។ មុនដំបូង ហានស៊ូ មានអាការៈ ងឿងឆ្ងល់ ប៉ុន្តែគាត់បានពង្រឹងស្មារតីឡើងវិញ យ៉ាងឆាប់រហ័ស។ ស៊ូ បានឆ្លើយខ្លីថា៖ ល្អណាស់ បើព្រះអង្គសព្វព្រះទ័យមែនយើងយល់ព្រម។

ពន្លឺព្រះអាទិត្យសព្រាងៗ បានរះឡើងចាំងមកលើទន្លេ East Rever នៅពេលដែល សមេ្តច សីហនុ ត្រូវបានគេជូនដំណើរយាងទៅកាន់មន្ទីរពេទ្យ លីណូសហ៊ីលLenox Hill នៅតាមដងវិថី Park Avenue។ នៅវេលាព្រឹកថ្ងៃបន្ទាប់ ព្រះអង្គម្ចាស់ក្សត្រីម៉ូនិច បានយាងមកគង់នៅជាមួយព្រះអង្គដែរ ក្នុងបន្ទប់នាជាន់ទី៩នៃមន្ទីរពេទ្យ ជាទីដែលព្រះអង្គទាំងពីរនឹងត្រូវបានបង្ខាំង ដោយខុសច្បាប់ស្ទើរតែទាំងស្រុង។ ក្រសួងការបរទេសយល់ឃើញថា គួរតែដាក់ សមេ្តច អោយ នៅដាច់ពីគេឯងសិនដើម្បីផ្តល់ពេលវេលាអោយព្រះអង្គ ធ្វើការត្រិះរិះពិចារណាជាជាងផ្តល់សិទ្ធិជ្រកកោន អោយព្រះអង្គដោយប្រញាប់ប្រញាល់ពេក។ សេចក្តី ជូនដំណឹងមួយបានប្រកាសអោយដឹងពីការយាងចូល មន្ទីរពេទ្យរបស់ សមេ្តច បន្ទាប់ពីមាន សភាពតានតឹងយ៉ាងធ្ងន់ធ្ងរមួយផ្នែកសរសៃប្រសាទ និងការអស់ព្រះកាយពលយ៉ាងខ្លាំងមួយ។

ហ្វ្រង់តាទូ មន្ត្រីនៅក្រសួងការបរទេសដែលចេះនិយាយភាសាបារាំង និងដែលធ្លាប់រស់នៅប្រទេសកម្ពុជាអស់ជាច្រើនឆ្នាំ ត្រូវបានចាត់អោយទៅសាកសួរសុខទុក្ខ សមេ្តច ដើម្បីបញ្ជាក់ថាព្រះអង្គ ពុំមែនជាអ្នកទោសទេៈ វិធានការផ្សេងៗផ្នែកសន្តិសុខ គឺគ្រាន់តែការពារព្រះអង្គ និងទុកអោយព្រះអង្គមានពេលគ្រប់គ្រាន់ ដើម្បីទ្រង់ព្រះតម្រិះប៉ុណ្ណោះ។ លោក យ៉ង់ក៏អញ្ជើញទៅជួប សមេ្តច ដែរ។ ច្បាស់ណាស់ យោបល់ របស់អាមេរិកាំង មានដូចតទៅ៖ ព្រះអង្គ អាចគង់នៅជាមួយយើងបើសិនជាព្រះអង្គសព្វព្រះទ័យ ប៉ុន្តែហេតុអ្វីបានជាព្រះអង្គមិនពិចារណាថែមទៀតពីរឿងនេះ?នៅពេលដែលគេចូលខាងគូប្រឆាំងពូកគេ មុខជាបាត់បង់ អត្តសញ្ញាណរបស់ខ្លួន ហើយលែងមានប្រយោជន័អ្វីទាំងអស់ ក្នុងឋានៈជាមេដឹកនាំយោបាយ។

នៅមាន ត

តើប្រទេសខ្មែរ គួរតែរៀបចំសិក្ខាសាលាថ្នាក់ជាតិមួយ ផ្តោកលើការពិភាក្សាប្រវត្តិសាស្រ្ត នៃព្រះវិហារទេ?

2009-10-09T13:47:00.000-07:00

យោងតាម KI Media

ខ្ញុំមិនសូវ ចេះភាសាអង់គ្លេសបានច្បាស់ប៉ុន្មានទេ ប៉ុន្តែ បើតាមការកត់សំគាល់ នៃ ទំព័រវាបសាយខាងលើ និងអាចយល់បានបន្តិចបន្តួចជាភាសាអង់គ្លេស ក្នុងវីដេអូ យូធូប, គឺខ្ញុំឆ្ងល់ថា សាស្ត្រាចារ្យ សៀម ឈ្មោះ Charnvit Kasetsiri គេចង់មានន័យថា យ៉ាងម៉េច? ត្រងនេះ៖ សាស្ត្រាចារ្យ ម្នាក់នោះបានបង្ហាញរូបថតរួមនឹងការអធិប្បាយពីប្រវត្តិសាស្រ្ត ខ្លីមួយ គឺដំណើររបស់ ព្រះអង្គម្ចាស់សៀម Damrong ទៅកាន់ប្រសាទព្រះវិហារកាលពីឆ្នាំ១៩២៩។ សាស្រ្តាចារ្យ នោះនិយាយថា នេះជាប្រវត្តិសាស្រ្ត ដែលយើងត្រូវបានប្រាប់អោយចងចាំ និងត្រូវតែបំភ្លេច???

សាស្ត្រាចារ្យ នោះបាននិយាយទៀតថា ព្រះអង្គម្ចាស់ Damrong បានទទួលស្គាល់ថា ប្រាសាទព្រះវិហារជាកម្មសិទ្ធិរបស់ ឥណ្ឌូចិនបារាំងសេស (ដែលរួមមាន កម្ពុជា,យួន, ឡាវ, និងកូស៊ាំស៊ីន) ហើយព្រះអង្គម្ចាស់បានស្នើសុំពីអាជ្ញាធរ បារាំងមុននឹងឆ្លងចូលតំបន់ដីខ្មែរ។ សាស្ត្រាចារ្យដដែលនោះ បានបង្ហាញ ទៀត អំពីផែនទីតំបន់ព្រះវិហារដែលគូរដោយបារាំង ថា ជាផែនទីដែលយើងត្រូវតែបំភ្លេច ជាផែនទីដែលគ្មាននៅក្នុងសៀវភៅប្រវត្តិសាស្រ្តរបស់សៀម។?បើខ្ញុំស្តាប់មិនច្រឡំទេ សាស្រ្តាចារ្យ ម្នាក់នេះ បានហៅប្រវត្តិសាស្រ្តត្រង់នេះថា ជាប្រវត្តិសាស្រ្ត ដ៏អាក្រក់ដែលគេត្រូវតែបំភ្លេច? ពួកនេះ នាំគ្នាបំភ្លេចការពិត? បើអញ្ចឹងតើអាចរកភាពស្ងប់ស្ងៀមរវាងប្រទេសជិតខាងយ៉ាងដូចម៉្តេចទៅ?

សូមកត់សំគាល់ បន្តិច៖ ប្រតិភូ ព្រះអង្គម្ចាស់ Damrong មាន បុរសអមដំណើរម្នាក់ជា ជីតារបស់លោក សាម៉ាក់ ស៊ុនដារាវ៉េត អតីតនាយករដ្ឋមន្ត្រីសៀម រយៈពេលខ្លី បន្តពី ថាក់ស៊ីន។ ជីតារបស់លោក សាម៉ាក់ ស៊ុនដារាវ៉េត ជាវិចិត្រករ និងជាមន្រ្តីជាន់ខ្ពស់នៃរដ្ឋាភិបាលកាលនោះ។ លោក សាម៉ាក់ ស៊ុនដារាវ៉េត ជានាយករដ្ឋមន្ត្រី នៃរដ្ឋាភិបាលសៀម ដែលបានយល់ព្រមអោយប្រទេសកម្ពុជាដាក់ប្រាសាទព្រះវិហារ ជាសម្បត្តិបេតិកភ័ណ្ឌពិភពលោក។

សម្តេច សីហនុ មានម្តងនោះ ព្យាយាមរត់គេចពីចិន និងខ្មែរក្រហម (ត)

2009-10-09T10:48:00.000-07:00

យ៉ង បានប្រាប់អោយ វ៉ាន់ស៍ និង រីឆាដ ហូលប្រ៊ូក ដឹងភ្លាមៗ ដែលបានកោះ អញ្ជើញអ្នកទទួលខុសត្រូវនៃក្រុមស៊ើបការណ៍សម្ងាត់ និងផ្នែកសន្តិសុខជាតិជាច្រើនរូបមកធ្វើការប្រជុំមួយជាបន្ទាន់។ ហូលប្រ៊ូក បាននិយាយនៅពេលក្រោយមកថា នៅពាក់កណ្តាលអធ្រាត្រយើងបានរៀបចំនូវគម្រោងសាច់រឿងមួយដូចខ្សែភាពយន្ត អីចឹងដែលនិយាយពីវីរបុរសមានចិត្តទូលំទូលាយម្នាក់។ ក្រុមភ្នាក់ងារសម្ងាត់ជាច្រើននាក់នៅរង់ចាំ សមេ្តច សីហនុ តាមពេលម៉ោងកំណត់នៅមាត់ទ្វារកន្លែងស្នាក់នៅរបស់ក្រុមអ្នកហែហមព្រះអង្គ។

ហូលប្រ៊ូក បានឡើយទៅកាន់បន្ទប់រៀបចំការធ្វើប្រតិបត្តិការនៅជាន់ទីប្រាំពីរនៃអគារក្រសួងការបរទេស ជាទីដែលគាត់អាចតាមដានការវិវត្តស្ថានការណ៍នេះ នៅពេលដែល វ៉ាន់ស៍ ស្ថិតនៅក្បែរទូរស័ព្ទឯផ្ទះរបស់គាត់។ ក្រោយមក ហូប្រ៊ូក បាននិយាយអោយដឹងថា គឺជា ការប្រថុយគ្រោះថ្នាក់មួយធំណាស់។ យើងភ័យខ្លាចតែព្រះអង្គត្រូវគេសម្លាប់ប៉ុណ្ណោះ។ ទោះជាយ៉ាងណាក៏ដោយ ព្រះអង្គនៅតែជាអ្នកទោសម្នាក់របស់ខ្មែរក្រហមដដែល។

នៅក្នុងល្វែងបន្ទប់របស់ព្រះអង្គ សមេ្តច សីហនុ នៅគង់រង់ចាំពេលម៉ោងដែលបានសន្មតទាំងច្រាស់ច្រាលក្នងព្រះទ័យ។ តាមធម្មតាពួកឆ្មាំខ្មែរក្រហមច្រើនតែដេក នៅពេលពាក់កណ្តាលអធ្រាត្រ ប៉ុន្តែនៅយប់នេះ ពួកនោះហាក់ដូចជាមិនងងុយដេកសោះ។ នៅម៉ោងដប់ពីរនិងសាមសិបនាទីអធ្រាត្រ ព្រះអង្គទ្រង់នៅសណ្តាប់ឭសំឡេងប៉ិកប៉ក់ៗនៃម៉ាស៊ីនអង្គុលីលេខមួយនៅក្នុងបន្ទប់ក្បែរខាងទៀត។ ក៏ប៉ុន្តែនៅវេលាម៉ោងពីរទៀបភ្លឺ អ្វីៗបានស្ថិតនៅក្នុងសភាពស្ងប់ស្ងាត់ទាំងស្រុង។ ព្រះអង្គ មានបន្ទូលលាអ្នកម្នាង ម៉ូនិច ដែលមានព្រះភ័ក្រ្តក្រៀមក្រំហើយចាកចេញទៅដោយលួចលាក់។ អាមេរិកាំង បួននាក់ នៅអង្គុយរង់ចាំព្រះអង្គដោយគ្មាននិយាយស្តីមួយម៉ាត់។

មុននឹងយាងចាកចេញ ព្រះអង្គបានបង្គាប់ដាច់ខាតអោយអ្នកម្នាង ម៉ូនិច ប្រាប់ខ្មែរក្រហម និងពូកចិនបានដឹងអំពីការសម្រេចព្រះទ័យ គេចចេញរបស់ព្រះអង្គនេះផង។ សមេ្តច ក៏បានស្នើអោយអ្នកម្នាង សងប្រាក់ចំនួន២០.០០០ដុល្លាទៅអោយខ្មែរក្រហមដែលបានផ្តល់អោយព្រះអង្គ នៅពេលព្រះអង្គ យាងចេញពីក្រុងភ្នំពេញវិញផង។ អមសងខាងដោយពួកភ្នាក់ងារអាមេរិកាំង សមេ្តច បោះជំហានយ៉ាងរហ័សសំដៅជណ្តើរយន្តមួយ។ នៅខាងចុងផ្លូវរបៀងខ្វាត់ខ្វែងមួយដែលនាំអោយវង្វេង ព្រះអង្គបានរកឃើញផ្លូវមកដល់ ខាងក្រៅជាទីដែលរថយន្តមួយគ្រឿងនៅរង់ចាំជាស្រេច ដើម្បីបើកជូន សមេ្តច រហូតដល់ការិយាល័យរបស់ យ៉ង់។សមេ្តច សីហនុ មានព្រះរាជបន្ទូលក្រោយមកថា រូបព្រះអង្គដូចជាស្ថិត នៅក្នុងខ្សែភាពយន្តផ្នែកចារកម្មមួយអីចឹង!។

ព្រឹត្តិការណ៍ ដែលមិនបានគិតទុកទាំងនេះ បានធ្វើអោយផែនការផ្សេងៗរបស់ យ៉ង់ ដែលត្រូវធ្វើដំណើរទៅទីក្រុង អាឡនតា (Atlanta) នៅថ្ងៃទី១៤ខែមករា ដើម្បីចូលរួមពិធីបុណ្យរំឭកខួបកំណើតលើកទី៥០ របស់លោក ម៉ារតាំង លូធ័រ ឃីង ប្រែត្រឡប់អស់។ ប្រធានាធិបតី ខាតធ័រ ត្រូវទទួលភារកិច្ចនិយាយពន្យល់ប្រាប់អ្នកកាសែត ពីអវត្តមានរបស់គាត់នេះ។ គាត់និយាយថាយ៉ង់ ត្រូវហៅអោយមកកាន់ក្រសួងការបរទេសនៅម៉ោង២:៣០នាទី ព្រឹក ព្រោះតែ បេសកម្មពិសេសមួយ។ ទីបំផុតនៅពេលដែល យ៉ង់ មកដល់ដោយយឺតពេលនៅថ្ងៃនោះ គាត់បានប្រកាសប្រាប់សារព័ត៌មានថា គាត់ត្រៀមជួបពិភាក្សាជាមួយអ្នកតំណាងរបស់ចិន ដើម្បី សាកល្បងលុបបំបាត់ការលំបាកខ្លះៗ ដែលទាក់ទងនឹងប្រទេសកម្ពុជា។

ពេលនោះអ្វីដែលគាត់ពុំអាចនិយាយអោយដឹងគឺថា នៅមុនពេលព្រឹកព្រលឹមគាត់បានទៅជួប សមេ្តច សីហនុ ដែលកំពុងស្រយុតស្រយង់ព្រះទ័យ បន្ទាប់មកជួបជាមួយពួកចិន ដើម្បីពិភាក្សាពីព្រះរាជបំណងចង់ចាកចេញពី ខ្មែរក្រហមរបស់ សមេ្តច សីហនុ។ ឯកអគ្គរដ្ឋទូតចិនប្រចាំអង្គការសហប្រជាជាតិបានត្រូវកោះ អញ្ជើញអោយ ទៅកាន់ប៊ុយរ៉ូរបស់ យ៉ង់ ភ្លាមជាកន្លែងដែល សមេ្តច សីហនុ បានមានបន្ទូលប្រាប់ឯកអគ្គរដ្ឋទូតចិន ដោយផ្ទាល់ពីបំណងស្នើសុំសិទ្ធិជ្រកកោនខាងនយោបាយ ជាបណ្តោះអាសន្ននៅសហរដ្ឋអាមេរិក។

នៅមាន ត

សម្តេច សីហនុ មានម្តងនោះ ព្យាយាមរត់គេចពី ចិន និង ខ្មែរក្រហម

2009-10-06T12:23:00.000-07:00

អ្វីៗបានចាប់ផ្តើមនៅល្ងាចថ្ងៃសៅរ៏ទី១៣ ខែមករាឆ្នាំ១៩៧៩ ដោយការចាប់រលាក់ដៃជាមិត្តភាពមួយ របៀបលាក់លៀមជាមួយភ្នាក់ងារម្នាក់នៃក្រុមស៊ើបការណ៍សម្ងាត់អាមេរិកាំង។ បន្ទាប់ពីចប់ការប្រជុំចុងក្រោយរបស់ក្រុមប្រឹក្សាសន្តិសុខនៃអង្គការសហប្រជាជាតិ សមេ្តច ព្រះនរោត្តម សីហនុ បានយាងត្រឡប់មកកាន់សណ្ឋាគាររវ៉ាល់ដ័រអាស់ថូរីយ៉ា នៅក្រុងញូវយ៉ករូមជាមួយនឹងខ្មែរក្រហមជាច្រើននាក់ក្នុងសម្លៀកបំពាក់ ព៌ណក្រមៅ និងភ្នាក់ងារសម្ងាត់មួយចំនួន។ កម្រមានអ្នកណាសម្គាល់ឃើញ ព្រះអាការៈតឹងតែងរបស់សមេ្តច សីហនុ ណាស់ ដែលបំភាន់អ្នកដ៏ទៃដោយសារព្រះសិតាការដែលមិនប្រែប្រួល ការគួរសមរបៀបដាក់ព្រះកាយ និងព្រះរាជកាយវិការលើកព្រះហស្តបន្តិចៗរបស់ព្រះអង្គ។ ជណ្តើរយន្តរបស់សណ្ឋាគារដែលមានមនុស្សចូលពេញ បានលាន់សំឡេងឭប្រឹបៗសមេ្តច សីហនុ បានឆ្លៀតឱកាសនេះចាប់កញ្ឆក់ដៃ ភ្នាក់ងារសម្ងាត់ ម្នាក់យ៉ាងខ្លាំងក្នុងចំណោមភ្នាក់ងារសម្ងាត់ជាច្រើននាក់។ ដោយនឹកស្មានថា សមេ្តច ចង់បង្ខំគាត់អោយយកប្រាក់ ភ្នាក់ងារនេះបានចាប់ផ្តើមរអ៊ូរទាំរបៀបតវ៉ាមួយ ប៉ុន្តែនៅចំពោះមុខសម្លឹងមើលរបៀបអង្វរកររបស់ សមេ្តច សីហនុ និងសញ្ញាងក់ព្រះកេសរបស់ព្រះអង្គ គាត់ក៏យក សំបុត្រមួយ ដាក់ចូលក្នុងហោបៅទាំងញញើតញញើម។

តាំងពីដំណើរទៅដល់ទីក្រុងញូវយ៉ក នៅថ្ងៃទី៩ ខែមករា សមេ្តច សីហនុ បានប្រើពេលវេលាទាំងអស់របស់ព្រះអង្គ ក្នុងការចូលរួមសន្និបាត សន្និសិទកាសែត ការជួបសម្ភាសន៍ និងការថ្លែងសុន្ទរកថាផ្សេងៗ ហើយព្រះអង្គទ្រង់ផ្ទំបានតែបន្តិចបន្តួចប៉ុណ្ណោះ។ ដោយខ្វះខាតព័ត៌មានមកពីប្រភពដើមស្តីពីស្ថានការណ៍នៅក្នុងប្រទេសកម្ពុជា ប្រព័ន្ធផ្សព្វផ្សានានាបានរំខាន ព្រះអង្គដោយការចោទសួរជាសំណួរផ្សេងៗស្តីពី សំលាប់រង្គាលនៅកម្ពុជា និងការស្តីបន្ទោសពីរឿងដែលព្រះអង្គ ព្រមទទួលធ្វើជាតំណាងរបបមួយ ដែលប្រឡាក់ទៅដោយឈាម។ ព្រះអង្គបានបណ្តោយព្រះកាយទៅតាមព្រះទ័យពិរោធរបស់ព្រះអង្គ ប្រឆាំងនឹងអ្នកលុកលុយវៀតណាម ប៉ុន្តែបានត្រៀមពាក្យពេចន៍ដែលធ្វើឧ្យឈឺចាប់បំផុតដោយឡែក សម្រាប់របបដែលព្រះអង្គសន្មតថាត្រូវការពារ។ សមេ្តច បានប្រកាសប្រាប់អ្នកកាដែកម្នាក់ថា ប៉ុល ពត ប្រហែលជាអ្នកស្រឡាញ់ជាតិមាតុភូមិម្នាក់ ប៉ុន្តែក៏ជាមនុស្សកំណាចយង់ឃ្នងម្នាក់ដែរ។ គាត់បានចាត់ទុកប្រជាជនកម្ពុជា ដូចជាសត្វពាហនៈ បានទទូចសុំដោយព្រះសូរសៀងមួយពោរពេញដោយការរំជូលព្រះទ័យ អោយសហគមន៍អន្តរជាតិជួយបណ្តេញវៀតណាមចេញពីកម្ពុជា។ សុនរកថារបស់ព្រះអង្គបានធ្វើអោយគេចាប់អារម្មណ៍ខ្លាំង ហើយប្រជាប្រិយភាពរបស់ព្រះអង្គក្នុងបណ្តាប្រទេសតតិយលោក ល្មមតែធ្វើអោយព្រះអង្គទទួលបានសមានចិត្ត និងការគាំទ្រជាទូទៅ ប៉ុន្តែឆ្នោតវ៉េតូរបស់សូវៀតដែលមិនអាចចៀសរួច បានរារាំងការរិះគន់ជាឯកច្ឆ័នមួយចំពោះប្រទេសវៀតណាម។ ការស្រឡាញ់ជាតិមាតុភូមិ សេចក្តីទៀងត្រង់ និងសេចក្តីក្លាហានរបស់សមេ្តច បានធ្វើអោយគេភ្លេចគិតពីររបបដែលព្រះអង្គជាតំណាងបន្តិចបន្តួចដែរ។ នៅអង្គការសហប្រជាជាតិ ព្រះអង្គបានជួបមិត្តភក្តិចាស់ៗមួយចំនួន ហើយបានធ្វើអោយព្រះអង្គខ្វល់ខ្វាយព្រះទ័យជាថ្មី។ ព្រះអង្គអោយតម្លៃសម្បើមចំពោះឯកអគ្គរដ្ឋទូតអាមេរិកាំង ប្រចាំអង្គការសហប្រជាជាតិ អាន់ឌ្រូ យ៉ង Andrew Young ដែលជាអ្នកការពារសិទ្ធិមនុស្សយ៉ាងខ្លាំងក្លា ក្នុងពិភពលោកទាំងមូល ហើយសមានចិត្តនេះគឺមានទៅវិញទៅមក។ យ៉ង សម្លាល់ឃើញថា សមេ្តច ជា គំរូបុគ្គលដ៏អស្ចារ្យមួយអង្គ។ តាមភាពខាងក្រៅ ព្រះអង្គសម្របព្រះកាយ ដើម្បីរួចរស់ជីវិតពីទុក្ខលំបាកវេទនាទាំងឡាយ ដោយមិនធ្វើអោយប៉ះពាល់ដល់ព្រះកិត្តិនាមផ្ទាល់របស់ព្រះអង្គឡើយ។

យ៉ង ពុំដឹងថា ការកោតសរសើររបស់គាត់ចំពោះ សមេ្តច នឹងធ្វើអោយព្រះអង្គត្រូវស្ថិតនៅក្នុង ការសាកពិសោធន៍ ពីសំណាក់ខ្មែរក្រហមយ៉ាងឆាប់រហ័សផងទេ។ នៅថ្ងៃដែល ឆ្នោតវ៉េតូ របស់សូវៀតបញ្ចប់សម័យប្រជុំក្រុមប្រឹក្សាសន្តិសុខ សមេ្តច សីហនុ បានប្រកាន់យកការសម្រេចព្រះទ័យដ៏ត្រឹមត្រូវមួយ ស្រេចទៅហើយទាក់ទងទៅនឹងអនាគតរបស់ព្រះអង្គ ជា តំណាងជាន់ខ្ពស់របស់កម្ពុជាប្រជាធិបតេយ្យ ដោយមិនអោយមនុស្សទាំងអស់ដឹងក្រៅអំពី មហេសីរបស់ព្រះអង្គឡើយ។ សម្រាប់ សមេ្តច ទ្រង់ជ្រាប់ច្បាស់ណាស់ ដែលបុត្រជាច្រើនអង្គរបស់ព្រះអង្គត្រូវបាត់ព្រះកាយ ព្រះអនុជថ្លៃ (ឬព្រះរៀមថ្លៃ) និងស្វាមីរបស់អ្នកទាំងនោះ ត្រូវបានសម្លាប់ដោយខ្មែរក្រហម។ ការសន្ទនាទាំងឡាយរបស់ព្រះអង្គជាមួយអ្នកការទូត អ្នកកាសែត និងបណ្តាជនរួមជាតិខ្មែរ បានជួយអោយព្រះអង្គជ្រាបកាន់តែច្បាស់ទៀត អំពីលក្ខណៈធំធេងនៃរឿងរ៉ាវ ដែលកើតមាននៅប្រទេសកម្ពុជា។ ការគ្មានរំពឹងផ្ទាល់របស់ព្រះអង្គ និងការបរិហាររិះគន់ផ្សេងៗ ដែលក្នុងនោះព្រះអង្គត្រូវរងទទួលក្នុងឋានៈជាអ្នកតំណាងរបប ប៉ុល ពត នោះបានធ្វើអោយទុក្ខព្រួយដោយសារការព្រាត់ប្រាសបុគ្គលជាទីស្រឡាញ់ផ្ទាល់របស់ព្រះអង្គ ដែលខ្មែរក្រហមធ្វើទុក្ខទោសមកលើព្រះអង្គកាន់តែធ្ងន់ធ្ងរឡើង។ គ្មានអ្វីទៀតដែលត្រូវរៀបចំទាំងអស់, ទាំងកិត្តិយស ទាំងការយកចិត្តទុកដាក់ដែលក្រុមអ្នកតំណាងប្រទេសចិន ប្រចាំអង្គការសហប្រជាជាតិ បំពេញព្រះរាជបំណងព្រះអង្គ ទូលបង្គំសូមព្រះអង្គកុំគិតពីការចំណាយ, ឯកអគ្គរដ្ឋទូតប្រទេសចិនបានទូលប្រាប់ព្រះអង្គយ៉ាងច្បាស់ ដោយដាក់ព្រះអង្គអោយគង់ នៅបន្ទប់សណ្ឋាគារដ៏ប្រណីតមួយ ទាំងមិនអោយព្រះអង្គទាក់ទងជាមួយអ្នកការសែតផងៈ សមេ្តច សីហនុ នៅតែជាអ្នកទោសជានិច្ច។ កម្មាភិបាលខ្មែរក្រហមបីនាក់ដែលអមដំណើរព្រះអង្គពីក្រុងភ្នំពេញ មិនសប្បាយចិត្តនឹងដើរតាមព្រះអង្គដូចស្រមោលអន្ទោលតាមប្រាណ គ្រប់តែការបង្ហាញព្រះភ័ក្រ្តជាសាធារណៈ ដោយចែកគ្នាដើរជាមួយព្រះអង្គ និងមហេសីព្រមទាំងក្រុមអ្នកហែហមរបស់ព្រះអង្គនៅសណ្ឋាគារ វ៉ាស់ដ៏រអាល់ ថូរីយ៉ា ផង។ ពីរបីសប្តាហ៍ក្រោយមក សមេ្តច ត្រូវគេប្រាប់អោយដឹងថា នៅពេល អៀង សារី ធ្វើដំណើរមកដល់ព្រះអង្គនឹងត្រូវ បញ្ចុះឋានៈជាអនុប្រធានគណៈប្រតិភូរបស់កម្ពុជាប្រជាធិបតេយ្យ នៅអង្គការសហប្រជាជាតិវិញ។ សមេ្តច សីហនុ បានមានព្រះរាជបន្ទូលនៅពេលក្រោយមកទៀតថា ទឹកពេញប្រៀបកែវហើយ។ សមេ្តច បានសម្រេចព្រះទ័យថា នេះជាពេលវេលាដ៏ប្រសើរមួយ ដើម្បីដណ្តើមយកសេរីភាពព្រះអង្គមកវិញ។

នៅយប់ថ្ងៃសៅរ៍នោះ កូនសំបុត្រដែល សមេ្តច សីហនុ ផ្ញើតាមពូកភ្នាក់ងារសម្ងាត់បានធ្វើអោយ អាន់ឌ្រូយ៉ង បាត់មាត់បាត់ក។ សមេ្តច សីហនុ បានសរសេរខ្វៀកដោយខ្មៅដៃលើបំណែកក្រដាសខ្ញុកខ្ញូវមួយ នូវពាក្យដូចតទៅ៖ លោកអធិការ ខ្ញុំសូមទទូចសុំជំនួយពីក្រុមរបស់លោក ដើម្បីអោយខ្ញុំរួចផុតពីពួកខ្មែរក្រហម ដែលពេលនេះកំពុងស្នាក់នៅសណ្ឋាគារ វ៉ាល់ដ៍រ អាស់ថូរីយ៉ា ជាមួយខ្ញុំដែរ។ យប់នេះ វេលាម៉ោងពីរគត់ ខ្ញុំនឹងចាកចេញដោយសម្ងាត់ ពីក្រុមអ្នកហែហមខ្ញុំតែមួយអង្គឯងជាមួយវ៉ាលិសមួយ។ សូមលោកមេត្តានាំយករូបខ្ញុំតាមរថយន្តឆ្ពោះត្រង់ទៅប៊ុយរ៉ូរបស់លោក អាន់ឌ្រូយ៉ង់ ឯកអគ្គរដ្ឋទូតអចិន្ត្រៃយ៍របស់សហរដ្ឋអាមេរិកប្រចាំអង្គការសហប្រជាជាតិតែម្តង។ សូមថ្លែងអំណរគុណលោកជាអនេកប្បការ។ ព្រះហស្ថលេខាសមេ្តច សីហនុ។

នៅមាន ត

សា្តប់ ហ៊ុន សែន និយាយអំពីបញ្ហា៤,៦ គីឡូម៉ែត្រក្រឡា ដូចជាគួរអោយចាប់អារម្មណ៍

2009-09-29T11:16:00.000-07:00

យ៉ោងតាមវិទ្យុអាស៊ីសេរី

ដូចជាមានការចាប់អារម្មណ៍ នឹងប្រសាសន៍របស់លោក ហ៊ុន សែន ថ្លែងកាលពីថ្ងៃទី ២៨ កញ្ញានេះ អំពីដីជំលោះ ៤.៦ គីឡូម៉ែតក្រឡា ក្បែរប្រាសាទព្រះវិហារ បានលឺច្រើនដងហើយ ពីការស្រែករបស់ លោកនាយករដ្ឋមន្រ្តី ហ៊ុន សែន ចាប់ពីជំលោះរឿងប្រាសាទ ព្រះវិហារបានចាប់ ផ្តើមតាំងពីឆ្នាំទៅមកម្ល៉េះ។ ជាលទ្ធផល បានវាយគ្នា២ដង ស្លាប់និងរបួសទាំងសងខាង ហើយការចរចារនៅមិនទាន់ បានលទ្ធផលអ្វី ហើយសៀមនៅ បន្តនិយាយយ៉ាងគគ្លើន ថាខ្លួនជាម្ចាស់លើដី ៤,៦ គីឡូមែត្រឡាជាដដែល។

មិនដឹងជាពេលណាបានចប់ទេ ពីរឿង ៤,៦ គីឡួម៉ែត្រហ្នឹង បើក ហ៊ុន សែន បានដឹងច្បាស់ណាស់ថា ដីនោះជាដីខ្មែរ យ៉ោងតាមច្បាប់អន្តរជាតិ និងសន្ធិសញ្ញារវាងប្រទេសទាំង ពីរ ១៩០៤ និង១៩០៧។ លោក ហ៊ុន សែន ប្រកាសថា កម្ពុជា មិនទទួលស្គាល់ ផែនទីដែលគូរជាឯកតោភាគី ដោយប្រទេសសៀម ហើយឯកសារនោះត្រូវហែកចោល បើកគេដាក់មកក្នុងកិច្ចប្រជុំ នាពេលខាងមុខ។ លោក ហ៊ុន សែន បានបន្ទោស អាពីស៊ីត នាយករដ្ឋមន្រ្តីសៀម ថាជាដើមហេតុនៃជំលោះនេះ និងដឹងច្បាស់ថា ពួកនេះចូលមកដោយ ល្បិចកល។ ដឹងច្បាស់ម្លឹងហើយ ម៉េចមិនទទួលយកអន្តរាគន៍ ពីអង្គការសមាគមន៍ អាស៊ាន ដែលគេបានដាក់សំណើរសុំជួយ? កន្លែងហ្នឹងខ្ញុំដូចជាមិនអស់ឆ្ងល់ទាល់តែសោះ ហើយមិនមែនតែ ខ្ញុំទេ ខ្មែរគ្រប់គ្នាសុទ្ធតែឆ្ងល់ ថាបើយើងមានប្រៀបទាំងខាងផ្លូវច្បាប់ ប្រវត្តិសាស្រ្ត ម៉េចមិនដាក់ អាសៀមអោយវាបាក់មុខនៅលើ ឆាកអន្តរជាតិតែម្តងទៅ ទាន់មានឱកាស ព្រោះវាមានមោទនភាពយូរហើយ ជាមោទនភាពសប្បនិម្មិត ដែលវាខំកសាង ដោយរាប់បញ្ចូលទាំងកែប្រវត្តិសាស្រ្តផង។

និយាយពីរឿង ក្មេងប្រុសម្នាក់ដែលត្រូវដុតសំលាប់ទាំងរស់ លឺសូរថាលោក រដ្ឋមន្រ្តីក្រសូង ការបរទេសខ្មែរ បាននិយាយថាលោក បានលើករឿងនេះនៅឯកិច្ចប្រជុំកំពូល នៅអង្គការសហប្រជាជាតិ មិនដឹងថាពិតឫមិនពិតទេ? សង្ឃឹមថាពិតទៅចុះ

ភាពលោភលន់ដ៏ឆ្កួតលីលា មានតែមួយក្នុងពិភពលោក

2009-09-21T17:27:00.000-07:00

សៀមមិនចោលក្បួនយួនមិនចោលពុត គឺជាប្រយោគមានន័យគ្រប់គ្រាន់និងត្រឹមត្រូវ រហូតដល់ពេលបច្ចុប្បន្ន ក្នុងន័យដែលប្រទេសខ្មែរជាព្រះរាជាណាចក្ររង់គ្រោះក្នុងប្រវត្តិសាស្ត្រ។ ទឹកដីដ៏ធំល្វឹងល្វើយ ដែលហៅថាអាណាចក្រខ្មែរ បានបាត់បង់ទៅប្រទេសជិតខាង សៀម,យួន ដោយការទន្រ្ទានឈ្លានពាន ប្រើប្រាស់កលល្បិចទុច្ចរិតគ្រប់បែបយ៉ាង រហូតដល់ពេលបច្ចុប្បន្ន ។

កលល្បិចដ៏ថោកទាប គ្មានការអៀនខ្មាស់មួយ ក្នុងចំណោមកលល្បិចជាច្រើន គឺការកែបន្លំប្រវត្តិសាស្រ្ត ដែលបន្សល់ទុកវិបត្តិ រហូតពេលបច្ចុប្បន្ន ក្នុងចំណោមមនុស្សជំនាន់ក្រោយនៃប្រទេសសៀម ដែលមានជំនឿដ៏មុតមាំ លើអ្នកប្រវត្តិសាស្រ្តរបស់ខ្លួន។

ក្រុមជ្រុលនិយមសៀម ដែល អាពីស៊ីត វាចាជីវ៉ា ឈ្លៀតឳកាសប្រើមួយរយៈ ដើម្បីដណ្តើមអំណាចពីគណបក្សថៃរ៉ាក់ថៃរបស់ថាក់ស៊ីន ស៊ីណាវ៉ាត់ត្រា។ ក្រោយពពេលដណ្តើមអំណាចបានសំរេចហើយ អាពីស៊ីត បន្តដោយគ្មានខ្មាសអៀនជាមួយពួកជ្រុលនិយម បណ្តោយអោយពួកនោះបង្កព្យុះភ្លៀង បន្ទាប់មកតាំងប្រើលេសដើម្បីបន្តប្រឈមមុខខាងយោធាបន្តទៀត។ ចុងក្រោយបំផុតនេះសៀមជ្រុលនិយមក្បាលរឹងប្រហែលជាង១០០នាក់ ចាប់ប្រកូកប្រកាសផ្លូវការឳ្យកសិករគ្មានដីធ្លីសៀមមកចាប់យកដី នៅតំបន់ជំលោះក្បែរប្រាសាទព្រះវិហារ ហើយក្រុមនេះកំពុងទាមទារដោយគ្មានការអៀនខ្មាស អោយរដ្ឋាភិបាលរបស់ខ្លួនបណ្តញកសិករខ្មែរម្ចាស់ស្រុករស់នៅតាំងពីជំនាន់ដូនតាមក។ ខ្មែរពិតជាហួសចិត្តណាស់ ពេលមើលឃើញទង្វើនៃក្រុមជ្រុលនិយមសៀមបែបនេះ។

ស្ឋានភាពនេះមិនងាយនឹងបញ្ចប់ងាយៗទេ រដ្ឋាភិបាលរបស់អាពីស៊ីបមានតែរុញទូកបណ្តោយទឹកតែប៉ុណ្ណោះ ពីព្រោះដោយសារពួកជ្រុលនិយមសៀមហ្នឹងហើយទើប អាពីស៊ីត ដណ្តើមអំណាចបានពីរដ្ឋាភិបាលគាំទ្រ ថាក់ស៊ីន។ បើសិន អាពីស៊ីត បែជាប្រឆាំងនឹងក្រុមជ្រុលនិយមវិញនោះ រដ្ឋាភិបាលធីងធោងរបស់ អាពីស៊ីត នឹងជួបប្រទះវិបត្តិសារជាថ្មីពីសំណាក់ បាតុករអាវលឿងដែលគាំទ្រ ថាក់ស៊ីន។ម្យ៉ាងវិញទៀត អាពិស៊ីត ដែលជាជនជ្រុលនិយម និងឆក់ឳកាសដែរនោះ មានតែការរីករាយចង់ឃើញសភាពការណ៏នេះ កាន់តែតឹងតែងថែមទៀតប៉ុណ្ណោះ។

និយាយពីព្រះមហាក្សត្រជរា អាឌុលយ៉ាដេត វិញ ច្បាស់ណាស់ថាមានជាប់ពាក់ព័ន្ធនឹង ជំលោះតំបន់ព្រះវិហារនេះ ស្តេចសៀមបច្ចុប្បន្នដែលមានទ្រព្យសម្បត្តិមហាសាល ៣០ពាន់លានដុលាសហរដ្ឋអាមេរិក ឆក់ឳកាសពង្រឹងអំណាចព្រះរាជវាំងរបស់ខ្លួន ដោយលាក់ខ្លួននៅពីក្រោយ អាពីស៊ីត ទន្ទឹមនឹងនោះក៏ឆក់ឳកាសទន្ត្ទានទីដីប្រាសាទព្រះវិហារ ដែលស្តេចសៀមគ្រប់ជំនាន់ចិញ្ចឹមចិត្ត ចង់បាន។ ហេតុនេះហើយការឈ្លានពាននេះនឹងនៅបន្ត និងរិតតែងតឹងតែងថែមទៀត ដើម្បីអោយស្តេចសៀមដែលជិតស្លាប់នោះពេញចិត្តពេញថ្លើម មុននឹងស្លាប់។

ដូច្នេះ បើស្តេចចាស់ {អាឌុលយ៉ាដេត}ហ្នឹងស្លាប់ទៅជំលោះតំបន់ប្រាសាទព្រះវិហារ ប្រហែលជាអាចនឹងបញ្ចប់?

ពេលនេះបានដំណឹងល្អថាស្តេចដ៏ចាស់ជរា របស់សៀមបានចូលមន្ទីរពេទ្យ កាលពីសប្តាហ៍មុន។ ស្តេចមួយហ្នឹងសោយរាជ្យយូរពេកហើយ វាល្មមដល់ពេលត្រូវអោយសេ្តចយមរាជសួរចំលើយ ពីរឿងប្រាសាទព្រះវិហារខ្មែរ ថាហេតុអីក៏ចេះតែស្រែកឃ្លាន ចង់បានគ្មានការអៀនខ្មាស់អញ្ចឹង???

Remember People of Khmer Krom

2009-06-03T19:18:00.000-07:00

ខ្មែរក្រោមឫកម្ពុជាក្រោយ គឺជាអតីតទឹកដីនៃព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជា បច្ចុប្បន្នទឹកដីខ្មែរក្រោយឋិននៅភាគខាង ត្បូងនៃប្រទេសយួន និងគ្រប់គ្រងដោយ រដ្ឋាភិបាលយួនកុម្មនិស្ត។ ព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជាបានបាត់បង់ ទឹកដីខ្មែរក្រោយជាផ្លូវការ នៅថ្ងៃទី០៤ ខែមិថុនា ឆ្នាំ១៩៤៩ ទីក្រុង Toulon ប្រទេសបារាំង ក្រោមច្បាប់របស់អាណានិគមនិយមបារាំង ចុះលេខ ៤៩-៧៣៣ ដែលប្រគល់ទឹកដីខ្មែរក្រោយអោយ យួនធ្វើអាណានិគមបន្តរហូតដល់សព្វថ្ងៃ។កម្ពុជាក្រោមជាដែនដីសន្ត ទន្លេមេគង្គ ដែលបារាំងបានដាក់ឈ្មោះអោយថា កូសាំងស៊ីនក្រោម។

យោងតាមឯកសាអាណានិគមនិយមបារាំង នៅឆ្នាំ១៩៤៥ នាសម័យត្រួតត្រាឥណ្ឌូចិន បង្ហាញថា កម្ពុជាក្រោមគ្របសណ្តប់លើផ្ទៃដីចំនួន ៦៨,៩៦៥ គីឡូម៉ែត្រក្រឡា ដែលចែកជា២១ខេត្តគឺ៖

ព្រះត្រពាំង
ឃ្លាំង
មាត់ជ្រូក
ក្រមួន ស
ពលលាវ
ទឹកខ្មៅ
ពាម
ព្រែកឫស្សី
លង់ ហោ
បារ៉ាជ្ញ
រោងដំរី
ព្រៃនគរ
ផ្សារដែក
តាមោក
ចង្វាត្រពាំង
ព្រះសូគ៌ា
មេ ស
កោះគង
កំពង់ឫស្សី
ឈ្មោះថ្មី និង
អូរកាប់។

គិតមកត្រឹមថ្ងៃទី១ មករា ២០០៥ ចំនួនប្រជាជនសរុបខ្មែរ នៅកម្ពុជាក្រោម [គិតតាមស្ថិតិកំណើនប្រជាជន ២០ឆ្នាំម្តង] មានប្រហែលជា ១៤,៥៧១,០០០នាក់ទូទាំង ២១ខេត្ត។ ពលរដ្ឋខ្មែរក្រោម ជាមិនចេះអក្សរមានរហូតដល់ទៅ ៨៥ភាគរយជាទូទៅ និង៩៩ភាគរយនៃស្រ្តី មិនចេះអក្សរ។ ខ្មែរក្រោម ៩៩ភាគរយ កាន់ និងគោរពសាសនាព្រះពុទ្ធ មានទំនៀមទំលាប និងរបៀបរស់នៅដូចគ្នា និងពលរដ្ឋខ្មែរកណ្តាលដែរ គ្រាន់តែភាសានិយាយ ខុសគ្នាបន្តិចតែប៉ុណ្ណោះ។ ខ្មែរក្រោម មានវត្តព្រះពុទ្ធសាសនាចំនួន ៥៦០វត្ត មានព្រះសង្ឃគង់នៅជាង ២០,០០០អង្គ។ ទីអារាមនៃព្រះពុទ្ធសាសនាជា ដួងព្រលឹងនៃប្រជាជាតិខ្មែរក្រោម និងជាទីកន្លែងដែលអក្សរសាស្រ្តខ្មែរ ប្រវត្តិសាស្រ្តខ្មែរ លាក់ខ្លួនពួនអាត្មា។ ពីព្រោះភាសាដែលប្រើប្រាស់ ជាផ្លូវការសព្វថ្ងៃ គឺភាសាយួន និងអក្សរយួន។

ពលរដ្ឋខ្មែរក្រោម បានប្រកាន់នូវទំនាមទំលាបរបស់ខ្លួនយ៉ាងខ្ជាប់ខ្ជួនបំផុត ដូចជាក្នុងពិធីរៀបអាពាហ៍ពិពាហ៍ ពិធីបុណ្យប្រពៃណី [ចូលឆ្នាំ អុំទូក អកអំបុក សំពះព្រះខែ...] សាសនា[ពិសាកបូជា ភ្ជុំបិណ្ឌ កឋិន...]។ ក្រោមការ គៀបសង្កត់របស់អាជ្ញាធរយួន ប្រជាជនខ្មែរក្រោមពេលនេះ មានការប្រែប្រួលខ្លះលើការស្លៀកពាក់ ដែលយកលំនាំតាម ប្រពៃណីយួន។

ចាប់តាំងពីឆ្នាំ១៩៧៥ រដ្ឋាភិបាលយួនបានបានប្រើប្រាស់ ល្បិចបោកបញ្ជោតតាមរយៈនយោបាយ ទឹកដើម្បីស្រោចស្រពដំណាំកសិកម្ម ពួកវាបានកេណ្ឌពលរដ្ឋខ្មែរទៅជីកព្រែកខ្វែងខ្វាត បន្ទាប់មកបានបញ្ជូនពួកយួនអោយ ទៅរស់នៅតាមភ្លឺព្រែក ហើយក៏ចាប់ផ្តើមបែកចែកដីធ្លីសាជាថ្មី ដែលបណ្តាលអោយពលរដ្ឋខ្មែរបានបាត់បង់ដីធ្លី កម្មសិទ្ធិ ដែលជាមរតកតជំនាញពីគ្រួសារ។ ដោយការបាត់បង់ដីធ្លីកសិកម្ម ស្រែចំការដែលជាអាជីពចិញ្ចឹមជីវិត ជាមួយគ្នានឹងរស់ក្រោម ការគៀបសង្កត់ ពលរដ្ឋខ្មែរស្ទើរគ្រប់ក្រុមគ្រួសារ បានធ្លាក់ខ្លួនក្រលំបាក រីឯយួនបន្តប្រជ្រៀតគ្នា រស់នៅក្នុងចំណោមខ្មែរ ជីវភាពពួកវាចេះតែប្រសើរ ហើយបានបន្តទិញដីធ្លីដែលនៅសេសសល់ ពីកសិករខ្មែរ។ ពេលនេះ ពលរដ្ឋខ្មែរក្រោម ដែលធ្លាក់ខ្លួនក្រីក្របានចាប់ផ្តើម ធ្វើការស៊ីឈ្នួលយួន នៅគ្រប់ទីកន្លែងលើទឹកដីកំណើតរបស់ខ្លួន។

ផែនការសំលាប់រង្គាល និងការតស៊ូទាមទាទឹកដីមកវិញ

ក្នុងផែនការប្រល័យពូជសាសន៍ ខ្មែរក្រោម យួនបានពុះចែកប្រទេសខ្មែរជាពីរ ដោយកេណ្ឌប្រជាជនខ្មែររាប់សែននាក់ ទៅជីព្រែក វិញតេ ចាប់ពីខេត្តពាម រហូតដល់ ខេត្តមាត់ជ្រូក ក្នុងឆ្នាំ១៨១៥។ ជាឆ្នាំនៃសោកនាដកម្ម ដែលពលករខ្មែរជីព្រែក បានស្លាប់បាត់បង់ជីវិត រាប់ម៉ឺននាក់ ដោយសារយួនលួចបើទឹកបញ្ចូលព្រែក មិនអោយពលករខ្មែរដឹង ព្រែកជីកប្រវត្តិសាស្រ្តនេះ ត្រូវបានគេស្គាល់ ថា ជាព្រែកជីវិញតេ នាពេលបច្ចុប្បន្ន។

ជាបន្តបន្ទាប់ពលរដ្ឋខ្មែរក្រោមខ្លួនឯង បានងើបឡើងបោះបោរតស៊ូ ក្នុងបុព្វហេតុ ដើម្បីការពារអត្ថសញ្ញាណរបស់ខ្លួន ហើយយ៉ាងហោចណាស់ការតស៊ូនេះ បានបន្សល់ទុកឈ្មោះ ខ្មែរកម្ពុជាក្រោម ដល់សព្វថ្ងៃ ក្នុងឆាកអន្តរជាតិ ដោយបានពូនផ្តុំគ្នាជាអង្គការចាត់តាំង បន្តប្រឈមមុខតាមផ្លូវច្បាប់ និងតស៊ូមតិ ហើយការតស៊ូនេះនៅមិនទាន់ចប់ទេ ដរាបណា ប្រជារាស្រ្តខ្មែរក្រោម មិនបានទទួលសិទ្ធិ សេរីភាព ពិតប្រាកដរស់នៅក្នុងជីវភាពថ្លៃថ្នូ។

ព្រះមហាក្សត្រខ្មែរ មិនដែលបានភ្លេចក្នុងការទាមទាយកទឹកដី ខ្មែរត្រឡប់មកវិញទេ ក្នុងរាជព្រះបាទអង្គ តូ ឆ្នាំ១៦៤៥, ព្រះបាទអង្គច័ន្ទ ១៦៥៣ ក៏មានការទាមទាទឹកដីកម្ពុជាក្រោមមកវិញដែរ កាន់តែច្បាស់ថែមទៀត ព្រះករុណាអង្គឌួង បានផ្ញើព្រះរាជសារជាច្រើនលើក ជូនព្រះចៅណាប៉ូឡេអុងទី៣ ដោយព្រះអង្គបានឡាយថា "ទឹកដីនេះ [កម្ពុជាក្រោម] ត្រូវអណ្ណាមទន្ទ្រានកាន់កាប់ដោយ កម្លាំងបាយ។ តំបន់ដូនណៃ ត្រូវអណ្ណាមកាន់កាប់ជាង២០០ឆ្នាំមកហើយ ប៉ុន្តែ តំបន់ដែលអាណ្ណាមកាន់កាប់នាពេលថ្មីៗនេះ មានជាអាទិ៍ ទីក្រុង ព្រៃនគរ ខេត្តលង់ហោរ ខេត្តផ្សារដែក ខេត្តមេស ខេត្តព្រះត្រពាំង ខេត្តឧម្មល ខេត្តបាសាក់ ខេត្តមាត់ជ្រូក ខេត្តក្រមួនស ខេត្តទឹកខ្មៅ ខេត្តពាម កោះត្រល់ និងកោះត្រឡាច់។ល។ ប្រទេសអាណ្ណាមត្រូវតែប្រគល់ ដែលដីទាំងនេះមកព្រះមហាក្សត្រខ្មែរវិញ។ ខ្ញុំសូមអង្វរលោក មេត្តាដល់ខ្ញុំ និងប្រជារាស្រ្តរបស់ខ្ញុំ ដើម្បីឱ្យយើងខ្ញុំបានឃើញ ការបញ្ចប់នៃការបាត់បង់ទឹកដីមាតុភូមិ ជាជាងការស្លាប់នៅក្នុងរាជាណាចក្រដ៏តូចនេះ"។

ឆ្នាំ១៨៦៤ ក្នុងពេលដែលព្រះករុណា ព្រះបាទសម្តេចព្រះនរោត្តម យាងទៅជួបជាមួយឧត្តមនាវី ដឺឡាហ្គ្រង់ឌីយ៉ែរ នៅទីក្រុងព្រៃនគរ ដោយមានលោក ឌូដា ដឺឡាត្រេ អមព្រះរាជតំណើរផង បានទាមទារយ៉ាងម៉ឺងម៉ាត់ បំផុតឱ្យបារាំងប្រគល់ទឹកដីកម្ពុជាក្រោម មកវិញ។ ការទាមទារនេះត្រូវបានបារាំងទទួលយកតាមសំណើរ របស់ព្រះករុណាព្រះបាទព្រះនរោត្តម ដោយសព្វព្រះរាជ ហឫទ័យនឹងការទទួលយកតាមការទាមទារនោះ ព្រះករុណាព្រះបាទព្រះនរោត្តម ក៏ស្តេចយ៉ាងត្រឡប់មកកម្ពុជាវិញនៅខែ តុលា ឆ្នាំ១៨៦៤។ ប៉ុន្តែបារាំងមិនព្រមគោរពតាមការសន្យា។

ព្រឹត្តិការណ៍នៃការបាត់បង់កម្ពុជាក្រោមទាំងស្រុង

ក្នុងខណៈដែលប្រជារាស្រ្តខ្មែរ ក្រោកឡើងតស៊ូទាមទារ ទឹកដីកម្ពុជាក្រោមមកវិញ បារាំងប្រកាសទទួលស្គាល់ឯករាជ្យរបស់ប្រទេសយួន ហើយបានបន្តុបស្តេច បាវ ដាយ ឱ្យគ្រងរាជ្យនៅថ្ងៃទី ០៨ មីនា ឆ្នាំ១៩៤៩ ដើម្បីទប់ទល់នឹងសកម្មភាពរបស់ពួកកុម្មុយនីស្ត ហូ ជីមិញ។ បានមួយខែក្រោយមក ដោយសាចង់លើកទឹកចិត្តស្តេច បាវ ដាយ អោយជួយការពារអំណាចរបស់ខ្លួន ប្រឆាំងនឹងកម្មុយនីស្ត ហូជីមិញ បារាំងបានប្រកាសប្រគល់ទឹកដីកម្ពុជាក្រោម ស្តេច បាវ ដាយ នៅខែ មេសា ឆ្នាំ១៩៤៩។ តែការប្រកាសនេះនៅមិនទាន់ ជាផ្លូវការទេ គឺត្រូវរង់ចាំការអនុម័តពីសភាបារាំងសិន។ ដំណឹងនេះបានធ្វើឱ្យថ្នាក់ដឹកនាំ នៃប្រទេសកម្ពុជាភ្ញាក់ផ្អើលយ៉ាងខ្លាំង។

នៅថ្ងៃទី២៤ មេសា ១៩៤៩ ព្រះមហាក្សត្រ ព្រះបាទព្រះនរោត្តម សីហនុ បានបញ្ជូនប្រតិភូរាជរដ្ឋាភិបាលមួយ ក្រុម ដឹកនាំដោយឯកឧត្តម ឈាន វ៉ម នាយករដ្ឋមន្ត្រី មកពីគណបក្សប្រជាធិបតេយ្យ អញ្ជើញទៅទីក្រុងបារីស ប្រទេសបារាំង ដើម្បីតវ៉ានឹងព្រឹទ្ធសភាបារាំងឱ្យផ្អាក ការសម្រេចចិត្តរបស់រដ្ឋាភិបាល និងរដ្ឋសភាបារាំង។ ប៉ុន្តែដោយសារ មានជាប់ជំពាក់វ៉ាក់វិន និងអាជ្ញាធរអាណានិគមយួនមិនអាចដោះដៃបាន ទើបព្រឹទ្ធសភាបារាំងបានអនុម័តច្បាប់ ប្រគល់ទឹកដី កម្ពុជាក្រោម [កូសុំាងស៊ីន] ឱ្យទៅអាជ្ញាធរយួន នៅថ្ងៃទី៤ មិថុនា ១៩៤៩។

ប្រតិកម្ម ជុំវិញការចោះជញ្ជាំងប្រសាទអង្គរវត្ត ដាក់ភ្លើងហ្វា

2009-05-27T19:18:00.000-07:00

ប្រាសាទអង្គរវត្តដែលធ្លាប់ជាប់ចំណាត់ថ្នាក់ ជាអច្ឆរិយវត្ថុទី៧លើភិភពលោក ពេលនេះកុំពុងមានភ័ព្វវាសនា ដូចបានឃើញក្នុងរូបនេះអញ្ចឹង។

ដំណើរការដាក់ភ្លើងហ្វា នៅប្រាសាទអង្គរវត្តនេះ បានចាប់ផ្តើមជិត២ឆ្នាំមកហើយ តែទើបតែមានការភ្ញាក់ ផ្អើលខ្លាំងក្នុង១អាទិត្យចុងក្រោយនេះ ពីសំណាក់ភ្ញៀវទេសចរណ៍ បរទេស មគ្គុទេសទេសចរណ៍ លោក ភូន ភូម៉ូនីរតន៍ស្ថាបតយ្យករសំណង់ខ្មែរ លោក ម៉ឺង សុន ប្រធានមូនិធិទ្រទ្រង់អរិយធម៌ខ្មែរ មន្រី្តយូនេស្កូ ប្រចាំនៅកម្ពុជា និងលោក សឺន ស៊ូបែរ៍។

លោក សឺន ស៊ូបែរ៍ បានមានប្រសាសន៍ប្រាប់វិទ្យុអាស៊ីសេរីថា តាមសីលធ៌មនៃសំណង់ គេមិនអាចយកវត្ថុ២ ដែលមានធាតុផ្ទុយគ្នា [ថ្មបុរាណ និង ស៊ីម៉ង់] ដាក់បញ្ចូលគ្នាទេ ព្រោះថ្មបុរាណមានលក្ខណៈផុយជាងស៊ីម៉ង់។ រីឯ ការចោះប្រហោង ដាក់ដុំឈើ រឹតតែធ្វើអោយគ្រោះថ្នាក់ដល់ប្រាសាទបុរាណថែមទៀត ពីព្រោះពេលដែលឈើត្រូវទឹក វានឹងរីកមាឌ ហើយនឹងបណ្តាល អោយប្រេះ ថ្មប្រាសាទអង្គរ។

រីឯមន្រ្តីអង្គការយូនេស្កូ ប្រចាំនៅកម្ពុជា បានបដិសេធថា គេមិនដែលបានទទួល លិខិតស្នើរសុំអោយជួយត្រួវពិនិត្យ ក្នុងដំណើរការដាក់ភ្លើងហ្វានេះទេ ផ្ទុយនឹងសំដីរបស់អគ្គនាយកអាជ្ញាអប្សរា ដែលថា ដំណើរការដាក់ភ្លើងគឺ មានការចូលរួមត្រួតពិនិត្យពី មន្រ្តីយូនេស្កូ។

ចំពោះជនបរទេសដែលបានធ្វើដំណើរ ទស្សនាកំសាន្ត ប្រាសាទអង្គរវត្ត ក៏បានសំដែងការសោកស្តាយថា គេមិនគួរធ្វើយ៉ាងដូចច្នេះ ចំពោះវត្ថុដ៏មានតំលៃនេះទេ។

ក្នុងនាមជាកូនខ្មែរមួយរូប ខ្ញុំ ថ្កោលទោស ទង្វើគ្មានការទទួលខុសត្រូវរបស់អាជ្ញាធរអប្សរា ប្រព្រឹត្តអំពើរអគតិ គ្មានមនសិកាជាតិ រួមដៃគ្នាជាមួយឈ្មួញទុច្ចរិត សុខាអូតែល និង ស៊ូជីង ជញ្ជក់ផលប្រយោជន៍ និងបំផ្លិចបំផ្លាញ សា្នដៃបុព្វបុរសខ្មែរ។ ពីទីនេះខ្ញុំ ប្រាថ្នាចង់ឃើញចលនាប្រឆាំង ដ៏ខ្លាំងក្លាមួយ នឹងទង្វើគ្មានសីលធម៌នេះ ដោយមានការចូលរួម ពីខ្មែរគ្រប់ស្រទាប់ទាំងអស់ និងអង្គការអន្តរជាតិ យូនេស្កូ។

សូមឌួងវិញ្ញាខ័ន្ត នៃបុព្វបុរសខ្មែរ វីរៈក្សត្រខ្មែរ នៅឋិតថេរជអមតៈ នៅលើទឹកដីអង្គរ។

Court of Canada convicts Rwandan of genocide

2009-05-22T19:07:00.000-07:00

តុលាការមួយក្នុងប្រទេសកាណាដា បានរកឃើញថា អតីតមេដឹកនាំយោធារ៉ូវ៉ាន់ដាមួយរូប បានប្រព្រឹត្តអំពើរ ឧក្រិដ្ឋកម្មសង្រ្គាម ដែលជាឧក្រិដ្ឋកម្មប្រឆាំងមនុស្សជាតិ និងប្រល័យពូជសាសន៍ ក្នុងតួនាទីរបស់គាត់។ គាត់ជាអ្នកសំលាប់ អ្នកធ្វើទារុណកម្ម និងរំលោភ ក្នុងខណៈការកាប់សំលាប់ ជនជាតិ Tutsis និងមជ្ឈន្តិកជន Hutus។

Desire Munyaneza អាចនឹងប្រឈមមុខជាប់ទោសអស់មួយជីវិត បន្ទាប់ពីតុលាការកំពូលខេត្ត Quebecកាត់ទោសគាត់នៅថ្ងៃសុក្រនេះ។ Andre Denis ជាចៅក្រមមួយរូបបាននិយាយថា "Desire Munyaneza ជាអន្តរជាតិ បានសំលាប់រាប់សិបនាក់ ក្នុង និងបរិវានជុំវិញនោះ ដែលមិនបានជាប់ពាក់ព័ន្ធដោយផ្ទាល់ ក្នុងការប្រយុទ្ធគ្នា។ បានចាប់រំលោភស្រ្តីជាច្រើន លួចប្លន់ផ្ទះសំបែងនិងមុខជំនួញប្រជាជន ដែលមិនជាប់ពាក់ព័ន្ធអ្វី នឹងការវឹកវរនោះសោះ"។

លោកចៅក្រម បាននិយាយទៅកាន់ចុងចោទថា "លោកត្រូវបានរកឃើញថាមានទោស ពីបទប្រព្រឹត្តឧក្រិដ្ឋកម្មសង្រ្គាម ដូចមានចែងក្រោមច្បាប់នៃប្រទេសកាណាដា"។ Munyaneza គឺជាមនុស្សទី១ហើយ ត្រូវបានកាត់ទោស ពីបទឧក្រិដ្ឋកម្មសង្រ្គាម និងឧក្រិដ្ឋកម្មប្រឆាំងមនុស្សជាតិ ក្រោមច្បាប់នៃប្រទេសកាណាដា។ ច្បាប់នេះ អនុញ្ញាតអោយកាត់ទោស អ្នកតាំងទីលំនៅក្នុងប្រទេសកាណាដា ពីអំពើរឧក្រិដ្ឋកម្មដែលពួកគេបានប្រព្រឹត្ត នៅបរទេស។

For more information in English click here

ព្រះករុណាជាអង្គម្ចាស់ជីវិតតំកល់លើត្បូង

2009-05-13T18:21:00.000-07:00

សូមក្រាបថ្វាយបង្គំព្រះករុណាជាអង្គម្ចាស់
ក្នុងឱកាសនៃព្រះរាជពិធីបុណ្យ ចំរើនព្រះជន្មព្រះករុណា គំរប់៥៦ យ៉ាងចូល៥៧ ព្រះវស្សា កូនចៅក្នុងនាមជាប្រជារាស្រ្តមួយរូប នៃព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជា សូមក្រាបបង្គំថ្វាយព្រះពរ ព្រះករុណាជាអង្គម្ចាស់ សូមព្រះអង្គ មានព្រះសុខភាពល្អ កំលាំងពលំមាំមួន មានព្រះជន្មាយុយឺនយូរជាងរយព្រះវស្សា មានព្រះប្រាជ្ញាឈ្លាសវៃ ដើម្បីបំពេញព្រះរាជបេសកម្មដ៏ឧត្តុង្គ ឧត្តម្ភ ជូនជាតិមាតុភូមិ និងគង់ប្រថាប់ជាម្លប់ដ៏ត្រជាក់ ដល់កូនចៅប្រជារាស្ត្រ គ្រប់ស្រទាប់វណ្ណៈ។
សូមទេវតារក្សាឆ្នាំថ្មី និងឌួងព្រះវិញ្ញាខ័ន្តនៃអតីតព្រះមហាក្សត្រ គ្រប់ជំនាន់ តាមគាំពារថែរក្សា ព្រះករុណាជាអង្គម្ចាស់ អោយជោគមានជ័យ ឈ្នះអស់មារសត្រូវ និងដឹកនាំនាវាកម្ពុជាប្រកបដោយសេចក្តីសុខ រួចផុតពីការឈ្លានពាន និងត្រួតត្រាពីបរទេស។

ពីប្រជារាស្រ្ត ព្រះអង្គ ខេមរៈ

That's How Poor Cambodian Live

2009-05-10T13:41:00.000-07:00

ដោយសារ សេដ្ឋកិច្ចពិភពលោកជួបនឹងវិបត្តិ បណ្តាលអោយមានការព្រួយបារម្ភ ចំពោះជីវភាពរស់នៅរបស់ក្រុម ពលរដ្ឋក្រីក្រជាយក្រុង។ ប្រទេសកម្ពុជា ក្រោមការដឹកនាំរបស់គណបក្សប្រជាជន មានការរីកចំរើនយឺតយ៉ាវ ដោយសារអំពើរពុករលួយ គ្រប់ស្រទាប់ បក្សពួកនិយម តុលាការគ្មានឯករាជ្យ...។

ឋិតក្នុងស្ថានភាពនៃវិបត្តិសេដ្ឋកិច្ច ពិភពលោក ប្រទេសកម្ពុជាកំពុងតែ បង្ហាញជាបណ្តើរៗ នូវផលប៉ះពាល់ ដោយការបាត់បង់ការងាររបស់ កម្មរោងចក្រកាត់ដេរ ជាង៥០,០០០នាក់។ ការលក់ចេញផលិតផល សិប្បកម្មខ្នាតតូច ក្នុងស្រុកទៅក្រៅប្រទេសធ្លាក់ចុះ ការធ្លាក់ចុះចំនួនអ្នកទេសចរណ៍... ទាំងអស់នេះអំណះអំណាងគ្រប់គ្រាន់ ល្មមនឹងរដ្ឋាភិបាលព្រួយបារម្ភ និងទទួលយកការអំពាវនាវរបស់គណបក្សប្រឆាំង ក្នុងការពិនិត្យលទ្ធភាព ថវិកាបំរុងសំរាប់ គ្រាមានវិបត្តិសេដ្ឋកិច្ចនេះ។

រដ្ឋាភិបាល របស់ហ៊ុនសែន គួរណាស់តែទុក ផលចំណេញនយោបាយស្តីគេនោះ មួយអន្លើសិនទៅ។ គ្មានអ្វីត្រូវខ្លាច គណបក្សសមរង្ស៊ី កេងចំណេញនយោបាយក្នុងរឿងសំណើរហ្នឹងទេ ក្នុងពិភពលោកប្រទេសណាក៏ គេមានថវិកាបំរុងដែរ។<

មានក្តីព្រួយបារម្ភកាន់តែខ្លាំងឡើង ក្នុងខណៈដែលគ្រុនផ្តាសាយជ្រូក រាលដាល

2009-04-26T18:59:00.000-07:00

ការផ្ទុះឡើងនូវមេរោគផ្តាសាយជ្រូក ដែលបណ្តាលអោយមនុស្សស្លាប់ប្រមាណ ៨១នាក់នៅប្រទេសម៉ិចស៊ិចកូ និងព៌តមាន ចុងក្រោយដោយ CNN ថាបានកើនដល់៨៦នាក់ហើយនៅប្រទេសម៉ិចស៊ិចកូ តែមួយ។ និងពេលនេះនៅកុំពុងបន្តរាយការណ៍ ក្នុងបណ្តារប្រទេសផ្សេងទៀត។ ប្រទេសកាណាដា បានចូលរួមជាមួយ សហរដ្ឋអាមេរិក ក្នុងសេចក្តីរាយការណ៍ពីករណីមេរោគគ្រុននេះ។ ពេលនេះប្រទេស អេស្បាញ បាននិយាយថាខ្លួនក៏មាន រកឃើញករណីសង្ស័យបន្ថែម អំពីផ្តាសាយម្យ៉ាងដែលមានសភាពធ្ងន់ធ្ងរ។

មន្ត្រីសុខាភិបាលកាណាដា បានគូសបញ្ជាក់ថា មានករណីជំងឺគ្រុនផ្តាសាយជ្រូក កើតមានចំនួន៤ករណី នៅ Nova Scotia សមុទ្រភាគខាងកើតនៃប្រទេសកាណាដា។ មន្ត្រីក្នុងតំបន់ Northeast Catalonia នៃប្រទេសអេស្បាញ បាននិយាយថា គេបានរកឃើញ ៣ ករណីផ្សេងទៀត ដែលនាំអោយមានករណីជំងឺនេះកើនឡើងដល់ ៦ហើយក្នុងប្រទេសនេះ។

សហរដ្ឋអាមេរិកបានប្រកាស ភាពអាសន្នសុខភាពជាសាធារណៈកាលពីថ្ងៃអាទិត្យ បន្ទាប់ពីមានការបញ្ជាក់ថា មានករណីជំងឺគ្រុនផ្តាសាយជ្រូក កើតមានចំនួន២០ករណីក្នុងចំណោមរដ្ឋចំនួន៥។ អង្គការសុខភាពពិភពលោក WHO បានព្រមានថា មេរោគថ្មី H1N1 នៃជំងឺផ្តាសាយជ្រូក កើតឡើងដោយ បន្សំ វីរ៉ុស មនុស្ស ជ្រូក និងវីរ៉ុស បក្សី ដែលអាចបណ្តាលអោយមាន ការវាយប្រហារយ៉ាងអាក្រក់បំផុត។ ប្រទេស ញីវ ស៊ីឡែន ក៏បានរាយការណ៍ដែរថា មាននិស្សិតចំនួន១០នាក់ ដែលបានធ្វើដំណើរទៅប្រទេសម៉ិចស៊ិចកូ បានធ្វើតេសឃើញថា មានសញ្ញាវិជ្ជមាន (+) និងទំនងជាមានជាប់ពាក់ព័ន្ធនឹង គ្រុនផ្តាសាយជ្រូក។ ករណីសង្ស័យមួយចំនួន ត្រូវបានអង្កេតផងដែរ នៅមច្ចឹមបូព៌ា និងកន្លែងផ្សេងក្នុងតំបន់អាស៊ី។

គ្រោះអាសន្ន ខាងសុខភាព Health Emergency

ក្នុងសហរដ្ឋអាមេរិក Richard Besser ដឹកនាំ មជ្ឈមណ្ឌល ត្រួតពិនិត្យ ជំងឺ (Centers for Disease Control [CDC]) បានប្រាប់ក្នុងសន្និសិទកាសែតមួយ ធ្វើនៅសិតវិមាន ថា មានករណីគ្រុនផ្តាសាយជ្រូក ច្បាស់លាស់ក្នុងទីក្រុងញ៉ូវយ៉ក មាន៧ករណីនៅកាលីហ្វនី ២ករណីនៅតិចសាស ២ករណីនៅកាន់សាស និង១ករណីនៅអូហាយូ។

ព័តមានបន្ថែមជាភាសាអង់គ្លេស សូមចុចត្រង់នេះ។

ប្រទេស ស្រីឡាំងកា ប្រកាសផ្អាកការប្រយុទ្ធជាបណ្តោះអាសន្ន

2009-04-23T20:25:00.000-07:00

ប្រជាពលរដ្ឋ ស្រីឡាំងកា ភៀសខ្លួនចេញពីសមរភូមិវាយប្រយុទ្ធគ្នា [រូបភាព ដោយ រ៉យទ័រ]

ដើម្បីសំដែងការព្រួយបារម្ភ ពីវិបត្តិមនុស្សធ៌មក្នុងប្រទេសស្រីឡាំងកា ប្រទេស Indiaនិង UN បានបញ្ជូនក្រុមការងារ ដើម្បីជួយទប់ទល់ នូវអ្វីដែល UN ហៅថា "ជាស្ថានភាពយ៉ាប់យ៉ឺនយ៉ាងឆាប់រហ័ស" ប្រសិនបើកងទ័ពនៅបន្ត វាយប្រហារលើក្រុមផ្តាច់ខ្លួនតាម៉ិលទៀត។ ក្នុងទីក្រុង ប្រូសស៊ែល កាលពីថ្ងៃអង្គារ៍ លោក បាន គីម៉ូន អគ្គលេខាធិការអង្គការសហប្រជាជាតិ បានមានប្រសាសន៍ ថា "មានជីវិតច្រើនអនេក ត្រូវបានបូជា។ គ្មានពេលណាចាញ់ទេ។"

លោកបានមានប្រសាសន៍ទៀតថា "គោលបំណងនៃក្រុមការងារមនុស្សធ៌ម គួរតែជាកិច្ចដំបូង មុនអ្វីទាំងអស់ ការត្រួតពិនិត្យស្ថានភាព និងគាំទ្រជំនួយមនុស្សធ៌ម ព្យាយាមថាតើយើងអាចការពារ ចំនួនប្រជាជនស៊ីវិល ឬយ៉ាងណា"។ Mahinda Samarasinghe រដ្ឋមន្រ្តី គ្រប់គ្រងគ្រោះមន្តរាយ និងសិទ្ធិមនុស្ស បាន និយាយថា UN នៅមិនទាន់បានធ្វើសំណើរ ផ្លូវការនៅឡើយ។ លោក បានបន្ថែមថា{យើងបានទទួលព៌តមានម្តង យើងនឹងដឹងច្បាស់ថា តើយើងអាចសំរបសំរួលទស្សនកិច្ចបានទេ}។

UN បានធ្វើការប៉ានស្មានថា មានជនស៊ីវិល ប្រមាន ៥០,០០០នាក់ បន្តជាប់គាំ ក្នុងចំណោមកងទ័ពរដ្ឋាភិបាល និងក្រុមបំបែកខ្លួន ដែលគេស្គាល់ថា Liberation Tigers of Tamil Eelam (LTTE)។

ព៌តមានបន្ថែមភាសាអង់គ្លេស មានក្នុង Aljazeera

មនុស្សជាច្រើនបានស្លាប់ ក្នុងការផ្ទុះមួយនៅប្រទេសចិន

2009-04-20T19:37:00.000-07:00

ស្ថានីយ៍ទូរទស្សន៍រដ្ឋ CCTV បានផ្សាយថា យ៉ាងហោចណាស់មនុស្ស១៨នាក់ បានស្លាប់បាត់បង់ជីវិត និងចំនួន៦នាក់ផ្សេងទៀត រងរបួល ដោយការផ្ទុះសមាសធាតុ រ៉ែធ្យូងថ្ម នៅចិនភាគកណ្តាល។ ក្នុងថ្ងៃសៅរ៍ នេះ ស្ថានីយ៍ CCTVបានផ្សាយថា ប៉ូលីសកំពុងធ្វើការស៊ើបង្កេត ថាតើ ការផ្ទុះហ្នឹងបណ្តាលមកពីការ ស្តុកទុកខុសច្បាប់នៅក្នុងឃ្លាំង ឬយ៉ាងណា។ ឃ្លាំងផ្ទុកទំនិញនោះ ពេលនេះកំពុងឋិតក្រោមការត្រួតត្រា របស់ប៉ូលីសហើយ និងអាជ្ញាធរកំពុងស្វែងរកម្ចាស់ឃ្លាំង ផ្សេងទៀត។

ឧស្សាហកម្មដ៏គ្រោះថ្នាក់

ឧស្សាហកម្មរ៉ែរបស់ប្រទេសចិន បានកើតមានគ្រោះថ្នាក់ជាបន្តបន្ទាប់ ថ្វីបើទីក្រុងប៉េកាំងមានបំណង បោះជំហានអភិវឌ្ឍន៍ កំរិតសុវត្ថិភាពក៏ដោយ។ យ៉ាងហោចណាស់មានកម្មករ រ៉ែធ្យូងថ្មចំនួន ៣,៧៨៦ នាក់បានស្លាប់ក្នុងគ្រោះថ្នាក់នៃឧស្សាហកម្មនេះ កាលពីឆ្នាំ២០០៧។ ចំនួនការស្លាប់ជាផ្លូវការ ក្នុងឆ្នាំ២០០៨ មានទៅដល់ ៣,២១៥ នាក់ គឺថ្នាក់ចុះ១៥ភាគរយបើធៀបនឹងឆ្នាំកន្លងទៅ បន្ទាប់ពី រ៉ែរាប់ពាន់កន្លែង ដែលពិនិត្យឃើញថា មិនមានសុវត្ថិភាព ត្រូវបានបិទទ្វា។

ដកស្រងចេញពី Aljazeera

ទីក្រុងទំនើបទាំង៥ ដែលត្រូវគេបោះបង់ចោល [ត] (5 Modern Abandoned Cities)

2009-04-18T13:15:00.000-07:00

By Josh Clark

ទីក្រុងទី២៖ កោះ Hashima នៃប្រទេសជប៉ុន

កោះ Hashima គឺជាកោះតូចមួយ មានទំហំផ្ទៃដីប្រមាណជា ៦ហិតា[15/10*16 acre]គ្រប់ដណ្តប់ដោយថ្ម ប្របតាមឆ្នេរសមុទ្រ Nagasaki នៃប្រទេសជប៉ុន។ ថ្វីបើមានទំហំតូច តែកោះនេះមានសារៈសំខាន់យ៉ាងសំបើម៖ ជាមជ្ឈមណ្ឌលរ៉ែធ្យូងថ្ម ដ៍សំខាន់សំរាប់ប្រទេសជប៉ុន អស់រយៈពេលជិត១សតវត្ស។ កោះនេះឋិតនៅពីលើធ្យូងថ្ម ដែលជ្រាលចូលទៅក្រោម បាតសមុទ្រ។ Hashima ត្រូវបានទិញដោយសាជីវកម្ម Mitsubishi របស់ជប៉ុនពីក្រុមគ្រួសារដែលជាម្ចាស់នៅទៅនោះ កាលពីឆ្នាំ១៨៩០ ដែលជាពេលវេលាដ៍រីករាយនៃកោះ Hashima បានចាប់ផ្តើម។

ចាប់ពីពេលនោះមក កោះនេះមានចំងាយ ប្រហែលជា១៥ ម៉ែល ពីNagasaki បានបណ្តាលអោយ Mitsubishi សាងសង់ផ្ទះនៅលើកោះ ហាស៊ីម៉ា ជាជាងដឹក ចម្លងកម្មកររបស់ខ្លួនទៅមក ជារៀងរាល់ថ្ងៃ។ អាគារខ្ពស់សង់ពីថ្ម ត្រូវបានសាងសង់ឡើងក្នុងពេលតែម្តង ហើយគ្រួសារកម្មករ បានស្នាក់នៅជាមួយគ្នានៅទីផ្ទះសំណាក់នេះ ដោយប្រើបន្ទប់ដេក និងចង្រ្កាន។

ជាទីកន្លែង ដ៍សមរម្យដូចជាមាន រោងកុន ការិល័យគ្រូពេទ្យ សំណង់អាគារទ្រវែង ភោជនីយដ្ឋាន និងរង្គសាល ត្រូវបានគេបន្ថែមក្រោយ ទៀត។ ទីក្រុងទាំងមូលបានចំរើនលូតលាស់ ជាសហគមន៍អតិសុខុម [មានអ្វីៗគ្រប់យ៉ាងដូចជាក្រុងធំដែរ]។ ភាពស្មុគស្មាញ ត្រូវបានតភ្ជាប់នឹង រូងក្រោមដី ដែលភ្ជាប់រវាងទីក្រុង។ ១៩៥៩ ជាឆ្នាំ ដែលកោះហាស៊ីម៉ា ក្លាយជាទីក្រុងមួយលើផែនដី ដែលមានប្រជាជនរស់នៅណែនណាន់តាន់តាប់ ដល់ទៅចំនួន៥២៥៩នាក់ មានន័យថា ប្រជាជន ៨៣៥នាក់ រស់នៅលើផ្ទៃដី ១ហិតា[2.5 acres*4/10]។

មិនមែនគ្រប់គ្នាដែលរស់ នៅកោះ ហាស៊ីម៉ា រស់នៅទីនោះដោយជំរើសទេ។ ក្នុងកំឡុងសង្រ្គាមលោកទី២ រដ្ឋាភិបាលជប៉ុន បានបង្ខំអោយពលករជនជាតិ ចិន និងកូរ៉េ ធ្វើការនៅលើកោះ ហាស៊ីម៉ា។ ពលករកូរ៉េចំនួនពី១២២ នាក់ បានស្លាប់ ក្នុងចំណោម៥០០នាក់ ត្រូវបង្ខំ អោយធ្វើការ ពីឆ្នាំ ១៩៣៩ ដល់ ឆ្នាំ១៩៤៥ ក្នុងរ៉ែធ្យូងថ្មក្រោមដី។

បន្ទាប់ពីសង្រ្គាមលោកលើកទី២ កម្មករបានរៀបចំជីវិតរស់នៅរស់ ខ្លួនមានភាពប្រសើរជាងមុន។ ប្រណិតភាពទាន់សម័យ ដូចជាទូរទស្សន៍ វិទ្យុ និងរោងកុន ត្រូវបានបង្កើតឡើងក្រោយ សង្រ្គាមលោកទី២។ ហើយកោះដែលគ្មានរុក្ខជាតិដុះមួយនេះ បានបញ្ចេញស្លឹករុក្ខជាតិ ជាមួយនឹងសួនឧទ្យានតូចៗ និងថែទាំដោយ កម្មករដែលមានលំនៅទីនោះ។ ទោះបីយ៉ាងណា ពេលវេលាមាសនៃ ហាស៊ីម៉ា មានរយៈពេលខ្លីណាស់។ នៅខែ មករា ១៩៧៤ ប្រេងកាតបានក្លាយជាប្រភពថាមពលដ៍សំខាន់របស់ពីភពលោក ជំនួសអោយធ្យូងថ្ម Mitsubishi ក៍បានបញ្ចេញអោយដឹងថា រ៉ែថ្យូងថ្មអាចត្រូវបិទទ្វា។ ក្រោយមក នៅខែ មេសា អ្នកមានលំនៅដ្ឋានចុងក្រោយបង្អស់នៃ ហាស៊ីម៉ា ត្រូវបានគេដឹកចំឡង ទៅរស់នៅលើដីគោក ហើយកោះទាំងមួយ ត្រូវបានគេបិទជាអចិន្រ្តៃយ៍។

អ្វីដែលបន្សល់ទុក គឺឋិតនៅគង់វង់ដូចកាលពី កោះនេះជាក្រុងមានមនុស្សរស់នៅកកកុញ។ ការិយាល័យពេទ្យនៅមាន ម៉ាស៊ីន អេចសារ៉េ នៅឡើយ និងក៍នៅមានកៅអីសំរាប់ពិនិត្យរោគថែមទៀត។ ប្រដាប់ប្រដាកូនក្មេងបែកបាក់ នៅតែមាននៅ ក្នុងលំនៅដ្ឋានដែលគ្មានមនុស្សរស់នៅ គឺអាគារប្រជុំជននោះ។ រូងក្រោមដីដែលភ្ជាប់រវាងទីក្រុងនៅតែ អាចប្រើបាន ប៉ុន្តែពេលនេះវាមានសភាព រញេរញៃ ដោយការគូសវាសលេងនៅតាមជញ្ជាំងសាធារណៈ។ ទូរទស្សន៍ចាស់ៗ ចង្ក្រាន គឺជា ភស្តុតាងបង្ហាញពីវត្តមាននៃ ម្ចាស់ផ្ទះពីមុន។

រចនាសម្ព័ន្ធនៃកោះ នៅតែមានទំរងល្អគួរអោយកត់សំគាល់ បើគិត ពីរយៈពេលជាង ៣ទស្សវត្ស ដែលមិនមានការយកចិត្តទុកដាក់។ ជញ្ជាំងដែលធ្វើពីផ្ទាំងសិលាខ្លះ មានប្រហោងនិងបែកបាក់ ប៉ុន្តែសំណង់ធ្វើពីស៊ីម៉ង នៅតែមិនមានខូចខាតជាដុំខំភួនទេ។ បង្អួចបែកបាក់ធ្លាក់ឃាំង ច្រករបៀងសំយាប់ ផ្ទះ[អាប៉ាត់តាម៉ង់] ជាទីតាំងគ្រោះថ្នាក់នៅកន្លែងទ្រុឌទ្រោមនេះ។ ប៉ុន្តែច្រករបៀង ក្នុងការរិយាល័យក្រុមហ៊ុន គួរអោយភ្ញាក់ ផ្អើលដែលវាមិនខូចខាត។ ទីក្រុងនៅបន្តស្ងាត់ជ្រងំ មិនឆ្ងាយប៉ុន្មានពីសមុទ្រ ជាកោះខ្មោចដែលគេបោះបង់ចោល។ កោះនេះ នឹងទទូលបានភ្ញៀវទេសចរណ៍បន្ថែមទៀត នាពេលអនាគត។ មន្ត្រីជប៉ុន បានដាក់ពាក្យសុំឋានៈ ជាសម្បត្តិ បេតិកភ័ណ្ឌពិភពលោក សំរាប់កោះ ហាស៊ីម៉ា ហើយ។

នៅមានបន្តនៅប្លកពេលក្រោយទៀត។ ដកស្រង់ពីគេហទំព័រhowstuffworks.com

ទីក្រុងទំនើបទាំងង៥ ដែលត្រូវគេបោះបង់ចោល [ត] (5 Modern Abandoned Cities)

2009-04-17T06:26:00.000-07:00

By Josh Clark

ទីក្រុងទី៣៖ (Part of) Detroit, រដ្ឋ Michigen នៃសហរដ្ឋអាមេរិក

The arcade with a view of the ticket counters at the abandoned Central Michigan Depot in Detriot

ទីក្រុងទំនើបបំបរបង់ចោលខ្លះ ជាផ្នែកនៃទីក្រុងដ៍សំខាន់។ ប្រហែលនេះជាឧទាហរណ៏ល្អបំផុត សំរាប់ខ័ណ្ឌមួយដែលបាន រកឃើញនៅក្នុងក្រុង Detroit។ ទីក្រុងម៉ូទ័រ ជាឈ្មោះបានទទួលដោយសារ ក្រុងនេះជាទីតាំងនៃឧស្សហកម្មរថយន្តមួយ ក្នុងពិភពលោក។ ក្នុងទស្សវត្សឆ្នាំ១៩២០ រោងចក្រសង្វាក់ផលិតកម្ម នៃក្រុមហ៊ុន Henry Ford បានដឹកនាំផលិតរថយន្តខ្នាតតូច និងត្រាក់ ដ៍ធំមួយ និងមានថោកជាងមុន។ នៅទស្សវត្សឆ្នាំ១៩៥០ Detroit មានប្រជាជនរស់នៅចំនួន២លាននាក់ និងធ្លាប់ជាទីក្រុងធំបំផុតទី៣ នៃសហរដ្ឋអាមេរិក។

ទីក្រុងនេះ មានអាត្រាអ្នកធ្វើការងារ និងប្រាក់ចំណូលខ្ពស់ ក្នុងតំបន់ អាគារល្អប្រណិតបានចាប់ផ្តើម ទីប្រជុំជនDetroit ជាមួយអាគារខ្ពស់ៗ។ ស្ថាបត្យកម្មដ៍ល្អក្បូរក្បាច់រចនា បានតែងលំអ អាគារការិយាល័យ និងសាលមហោស្រព។ Detroit ធ្លាប់ជាទីក្រុងដ៍រីចំរើន និងអាគារនៃទីក្រុងនេះ ឆ្លុះបញ្ចាំងពី អំណាច ទ្រព្យសម្បត្តិ និងឧស្សហកម្មរថយន្ត ដែលកាន់តែកើនឡើង។

ទោះបីយ៉ាងណា នៅទស្សវត្សឆ្នាំ១៩៧០-៨០ ឧស្សហកម្មរថយន្តរបស់សហរដ្ឋអាមេរិក បានឋិតក្នុងអោនភាពក៍ដោយ។ Detroit បានឆ្លុះបញ្ចាំងនូវការធ្លាក់ចុះ ដោយសាររោងចក្រផលិតរថយន្ត បានជួបប្រទះភាពច្របូកច្របល់ ដោះស្រាយមិនបាន។ ឆ្នាំ១៩៧៩ រោងចក្ររថយន្តធំទាំង៣ (Chrysler, Ford and General Motors)បានផលិត៩០ភាគរយនៃ រថយន្តលក់អស់ក្នុងសហរដ្ឋអាមេរិក។ ឆ្នាំ២០០៥ តួលេខបានធ្លាក់ចុះ៤០ភាគរយ។ ចាប់តាំងពី Detroit ជាទីក្រុងរីកចំរើន ដោយផ្អែកលើឧស្សាហកម្មរថយន្ត មិនបានជួយអ្វីទេនៅពេល ដែលរោងចក្រផលិតឡាន បានជួបនឹងការប្រណាំងប្រជែង ជាមួយនឹងក្រុមហ៊ុនផលិតឡានបរទេស។

មិនមែនគ្រាន់តែ ដោយសារការប្រណាំងប្រជែង រោងចក្រផលិតឡានបរទេស ដែលនាំអោយស្លាប់ទីប្រជុំជន Detroit ទេ ការធ្វើជាយក្រុង ភាវូបនីយកម្ម (Suburbanization) ក៍ជាមូលហេតុសំខាន់មួយដែរ។ ប្រជាជនចាប់ផ្តើមរើចេញពីទីក្រុង នាំទាំងលុយកាក់ទ្រព្យសម្បត្តិទៅជាមួយផង។ ដោយដីក្នុងទីក្រុងមានទំហំតូច ក្រុមហ៊ុនឡានត្រូវការសាងសង់ថ្មី និងធំជាងមុន នៅជាយក្រុង ពីព្រោះពេលនោះរថយន្តបានទទួលការពេញនិយម ជាបន្តបន្ទាប់។ គ្រប់ផ្នែកទាំងអស់នៃ Detroit ត្រូវបានទុកចោល ក្នុងខណៈករណីខ្លះ ដូចជាអាគារទ្រុឌទ្រោមមួយចំនួន នៅបន្តបើកទ្វាដដែល។

Detroit បានចាប់ផ្តើមចុះខ្សោយខ្លាំង។ ម្ចាស់អាគារ បានចេញពីការវិនិយោគរបស់ខ្លួន ដោយឯងៗ ដោយសារ មិនអាចលក់ឬជួលបាន។ អ្នកវិនិយោគទុនខ្លះ បានព្យាយាមកែច្នៃអាគារ ជាថ្មីជាមួយនឹងមុខរបរថ្មី ឧទាហរណ៏ដូចជា៖ រោងសំដែងខ្លះបានកែច្នៃទៅជា រោងបញ្ចាំងកុន។ នៅទីបញ្ចប់ កង្វះខាតភ្ញៀវ បានបណ្តាលអោយអាគារជាច្រើន បានដូលរលំដោយឯងៗ។ ច្រើនឆ្នាំក្រោយមក អាគារការិយាល័យ សណ្ឋាគារ ព្រះវិហារ រោងមហោស្រព ផ្ទះសំបែង រោងចក្រ ហាងលក់ទំនិញ បានបោះចោលទុកអោយស្អុយរលួយ។ ការបែកបាក់រប៉ាត់រប៉ាយ គឺជាការរំលឹកអំពីសារៈសំខាន់ ទីក្រុងនេះការពីអតីតកាល។

កិច្ចព្យាយាមធ្វើអោយរស់ឡើងវិញ កំពុងកែរទំរង់ខ័ណ្ឌមួយនៃ Detroit នេះ។ តំបន់បំបរបង់ចោលមួយចំនួន កំពុងចាប់ផ្តើមប្រសើរ ដោមានអាគារថ្មីៗ ឫការសាងសង់ចំណតរថយន្ត លើគ្រឹះអាគារចាស់។ ហើយប្រពៃណីមិនធម្មតា មានអានុភាពលើ ការវិនាសនៃទីក្រុង។ ក្នុងទស្សវត្សឆ្នាំ១៩៧០ ការដើរបំផ្លាញដោយដុតអាគារ គ្មានមនុស្សរស់នៅ នៅថ្ងៃបុណ្យ ហាលូវិន (Halloween) បានបង្កើតទំលាបមួយ ដែលក្រោយមកត្រូវគេ ស្គាល់ថា យប់បីសាច (Devil's Night)។

ទំលាប់នេះ បានបន្តរហូតដល់ទស្សវត្សឆ្នាំ១៩៩០ ប៉ុន្តែក្នុងឆ្នាំ១៩៨៤ ជាឆ្នាំដែលទំលាបនេះកាន់តែរំជើបរំជួល ដោយមានភ្លើងឆេះជាង៨០០ដង គ្រាន់តែក្នុងចន្លោះ ចាប់ពីថ្ងៃ ៣០ តុលា ដល់ វិច្ឆិកា ប៉ុណ្ណោះ។

ការផ្លាស់ប្តូរសេដ្ឋកិច្ច បាននាំអោយស្លាប់ទីក្រុងទំនើបមួយទៀត នៅប្រទេសជប៉ុន នឹងមាន [ត] ក្នុងប្លុកពេលក្រោយ។

ដកស្រង់ចេញ ពីអត្ថបទភាសាអង់គ្លេសក្នុងវេបសាយhowstuffworks.com

ទីក្រុងទំនើបទាំង៥ ដែលត្រូវគេបោះបង់ចោល [ត] (5 Modern Abandoned Cities)

2009-04-15T18:43:00.000-07:00

By Josh Clark

ទីក្រុងទី៤៖ Santa Laura ប្រទេស Chile

Humberstone នៃ Chile ត្រូវបានបង្កើតក្នុងកំឡុងឆ្នាំ១៨៦២ ជាមជ្ឈមណ្ឌលរ៉ែនីត្រាត នៃ Oficina La Palma។ ក្នុងឆ្នាំ១៩២៥ ទីនេះត្រូវបានគេប្តូរឈ្មោះទៅជា Humberstone បន្ទាប់ពី អ្នកគ្រប់គ្រងរ៉ែជនជាតិអង់គ្លេសម្នាក់ បានគាំទ្រសម្បត្តិនៃទីក្រុងដ៍តូចមួយនេះ។ ទាំង Humberstone និង Santa Laura បានលូតលាស់ជាមួយគ្នាដោយ ការចែករំលែកសម្បត្តិរ៉ែនីត្រាត។ ទីប្រជុំជនទាំងពីរ បានសំឡឹងឃើញថ្ងៃដ៍សែនរីករាយ របស់ខ្លួន គឺមជ្ឈមណ្ឌលដំណើរការ និងជីករ៉ែនីត្រាតរួម ក្នុងចន្លោះទស្សវត្សឆ្នាំ១៩៣០-១៩៤០។ នីត្រាត ជាសារធាតុចំបងក្នុង Fertilizer ប៉ុន្តែនៅចន្លោះទស្សវត្ស ១៩៣០ សារជាតិជំនួយសំយោគ មានតំលៃ ថោកត្រូវបានគេបង្កើតឱ្យមាន ធ្វើអោយប៉ះពាល់រ៉ែនីត្រាត ឫ Saltpeter ដែលហួសសម័យ។

តំរូវការសំរាប់នីត្រាត បានថយចុះបន្តិច ទីក្រុងទាំងពីរ Humberstone និង Santa Laura បានចាប់ផ្តើមចុះអន់ថយខាង ឧស្សហកម្ម ដែលទីក្រុងទាំងពីរមាន។ ទីក្រុងទាំងពីរ រងការលំបាកបន្តិចម្តងៗ អស់រយៈពេលជាង៣ទស្សវត្ស នៅទីបញ្ចប់ ត្រូវគេបោះបង់ចោល ទាំងស្រុង។

ប្រជាជនបានចាកចេញដោយបន្សល់ ទុកនូវអ្វីៗ នូវសភាពដើម ឫសន្ថានដើម ខ្សាច់ស្ងូតពីសមុទ្រខ្សាច់ បានហុយគ្របដណ្តប់លើ សាលារៀន និងសាលមហោស្រព ដ៍ស្ងាត់ជ្រងំ។ នៅមានម៉ាស៊ីនរបស់ រោងចក្រ និងផ្ទះអ្នកបំរើការងាររោងចក្រ បន្សស់ដល់បច្ចុប្បន្ន ថ្វីត្បិតវាទ្រុឌទ្រោមបន្តិចមែន។

Humberstone និង Santa Laura ជួបជីវិតថ្មីជាយថាហេតុ ពេលនេះក្លាយជាសារៈមន្ទីរដ៍ធំបំផុតមួយ។ ថ្វីបើក្រុងទាំងពីរ ត្រូវបំបរបង់ចោលក្តី តែវិញ្ញា ព្រលឹង នៃសង្គមដែលវាធ្លាប់មាន មិនអាចត្រូវគេបំភ្លេចបានទេ។ ក្នុង Humberstone និង Santa Laura សហជីពភាវូបនីយកម្ម Chilean បានរួមគ្នាបង្កើតកំលាំងថ្មីមួយ ប្រើសម្បទានរបស់ទីក្រុង ដើម្បីការអភិវឌ្ឍន៍ កសិកម្មពិភពលោក គឺជាការមិនអាចគណនាបាន។ អ្វីដែលជាងនេះទៅទៀតនោះ រឿងពីតប្រាកដបំផុត ប្រជាជនក្នុងទីក្រុង បានកាត់ផ្តាច់ជីវិត ចេញពីឆ្នេរខ្សាច់ដ៍អាក្រក់ ជាហេតុផលសមរម្យមួយ រំលឹកដល់ទីក្រុងទាំងពីរ ដូចដែលរដ្ឋាភិបាលនៃ ប្រទេសនេះមានការបារម្ភ។

នៅឆ្នាំ១៩៧០ រដ្ឋាភិបាលនៃប្រទេស Chile បានប្រកាសដាក់ទីក្រុងទាំងពី ជាកេរមតកជាតិ។ ហើយក្នុងឆ្នាំ២០០៥ ទីក្រុងទាំងពីរ ត្រូវបានផ្តល់ឋានៈ ជាបេតិកភណ្ឌពិភពលោក ដោយ អង្គការនៃវប្បធ៌ម វិទ្យាសាស្រ្ត និងការអប់រំ នៃអង្គការសហប្រជាជាតិ ហៅកាត់ថា UNESCO ។ រំពឹងថាការប្រកាសនេះ នឹងជួយការ ពារ ក្រុងទាំងពីរ ពីការបំផ្លាញ ឫអភិវឌ្ឍន៏ នឹងជួយធានាការថែរក្សាទុក នូវអនាគតនៃក្រុងនេះ។

មិនមែន ទីក្រុង បំបរបង់ចោល សុទ្ធតែមានភ័ព្វបែបនេះទេ។ សូមរងចាំ អានប្លកលើកក្រោយ។

ដកស្រង់ពី HowStffWorks.com

ទីក្រុងទំនើបទាំង៥ ដែលគេបោះបង់ចោល (5 Modern Abandoned Cities)

2009-04-14T20:12:00.000-07:00

By Josh Clark

ក្នុងខែ ឧសភា ២០០៨ មន្រ្តីខេត្ត Sichuan ប្រទេសចិន បានប្រកាសថា ទីក្រុង Beichuanអាចត្រូវបានប្តូរទៅជនបទ ក្បែរនោះ ហើយទុកទីក្រុងនោះជាទីក្រុងចាស់ ដួលរលំ។

Beichuan, China, May 2008, following an earthquake which killed more than 50,000 people. The city may be rebuilt elswhere.

Beichuan គឺជាទីតាំងមួយ ក្នុងតំបន់ដែលការរញ្ជួយដី បាន ប៉ះខ្លាំងជាងគេ ដែលសំលាប់មនុស្សជាង៥ម៉ឺននាក់។ កំលាំងរញ្ជួយបានបំផ្លាញ អាគារជាច្រើនក្នុងទីក្រុង ហើយចំណែក អាគារដែលនៅឈរត្រង់ទាំងនោះ ក៍មិនមានសុវត្ថិភាពសំរាប់ ប្រជាពលរដ្ឋរស់នៅទីនោះដែរ។

បើទីប្រជុំជនទីក្រុង Beichuan និងក្លាយជាទី ក្រុងខ្មោច ពាក្យនេះធ្វើអោយនឹកឃើញដល់ រូបភាពរខេករខាក តាមដងផ្លួវភាគលិចនៃសហរដ្ឋ អាមេរិក។ អាគារឈើដ៍ទ្រុឌទ្រោម ជាកំទេចកំទីនៃទីក្រុងទំនើបបំផុត។ ប៉ុន្តែ Beichuan គឺជាទីកន្លែងទំនើប និងស្រាប់តែ ភ្លាមៗក្លាយជាទីក្រុងសម័យដែលគេ បោះបង់ចោល។

មានទីក្រុងសម័យ បំបរបង់ចោលមួយចំនួនទៀត នៅជុំវិញ ពិភពលោក ទីក្រុងនីមួយៗមានរឿងគួរអោយចាប់អារម្មណ៍ ប្រហាក់ប្រហែលគ្នា។ ដូចជា៖ Beichuan ត្រូវបោះបង់ចោល ក្រោយពេលមហន្តរាយរញ្ជួយដីដ៍ធំ។ San Zhi នៅតៃវ៉ាន់ ត្រូវបំរបង់ចោល ដោយមានហេតុផលជាច្រើន ដែលមានមនុស្ស តិចតួច អាចយល់បាន។ ទីក្រុងខ្លះទៀតដូចជា៖ Detroit ជាសង្កាត់មួយត្រូវបោះបង់ចោលដែរ។

ហាក់នៅមានភាព ច្បាស់លាស់នៅឡើយ អំពីរឿងរាវជុំវិញទីក្រុងទាំងនោះ គិតទៅដូចជាចំឡែក ដោយទីក្រុងជិតខាងនោះនៅមានមនុស្ស ច្រើនកុះករមមាញឹកប្រចាំ។ ប្រហែលជាដោយសារ លទ្ធភាពរស់យើងទាក់ទងនឹងប្រជាជន ដែលបានរស់នៅទីនេះ ជាមូលហេតុធ្វើអោយអារម្មណ៏នឹកមមៃ ថានោះជាទីក្រុងខ្មោច។

យ៉ាងណាក្តី ការទាក់ចិត្តនឹងទីក្រុងបំបរបង់ចោល មិនមាន អ្វីធ្វើអោយស្លុតចិត្តទេ។ ក្នុងស្មារតីនេះ ទីក្រុងនេះជាទីក្រុង៥ ដែលអ្នកអាចនឹងចាប់អារម្មណ៍។

ក្រុងទី៥៖ Prypiat ប្រទេស Ukraine

The bumber car ride in the abandoned city of Prypiat evacuated after the 1986 Chernobyl power plant explosion.

ខែមេសា ១៩៨៦ ការផ្ទះដ៍កក្រើកមួយ បានកើតឡើង នៅឯស្ថានីយ៍កំដៅ ដើរដោយថាមពលនុយក្លេអែធំទី៤ នៅ Chernobyl ក្នុងអតីតសហភាពសូវៀត ក្រោមមកជាប្រទេស Ukraine។ នេះគឺជាមហន្តរាមដ៍អាក្រក់បំផុតក្នុងប្រវត្តិសាស្រ្ត នៃការផលិតថាមពលនុយក្លេអែ។ ការសាយភាយជាតិពុលវិទ្យសកម្ម ពីការផ្ទុះ បានបណ្តាលអោយមនុស្សរាប់ពាន់នាក់ ស្លាប់បាត់បង់ជីវិតក្នុង Ukraine, រូស៊ី, និងប្រទេសជាតិជុំវិញនោះដល់ឆ្នាំ២០០៦។ មន្រ្តី សូវៀត[ពេលនោះ] ត្រូវបានគេរិះគន់ថា មិនបានធ្វើសកម្មភាព យ៉ាងរហ័ស ព្រមានដល់ប្រជាជនក្នុងតំបន់គ្រោះថ្នាក់។ ទីក្រុងមួយចំនួន ក្រោយមកត្រូវបានគេបោះបង់ចោល ហើយរដ្ឋាភិបាលបានដាក់ បរិវាណមានអង្កត់ផ្ចិត ១៨ ម៉ែលជាតំបន់ហាឃាត់។

ក្រុងChernobyl ជាទីប្រជុំជនមួយ ដែលមានកម្មករដាំដំណាំរស់នៅ Prypiatទាំងមូលក៍ឋិតក្នុងតំបន់ហ៊ាមឃាតដែរ។ ទីក្រុងដែលមានមនុស្ស៤៤,០០០នាក់ ពេលនេះ បានបោះទីតាំងថ្មីនៅចំងាយមិនដល់៣ ម៉ែលពីតំបន់មហន្តរាយ ដែលការជំលាសមនុស្ស ធ្វើឡើងក្នុងរយៈពេល ៦០ម៉ោងគ្រោះថ្នាក់ផ្ទុះ។ Prypiat ហាក់ដូចជា គេនឹងបោះបង់នៅពេលណាមួយខាងមុខនេះ គេប៉ាន់ប្រមាណថា តំបន់ មិនមានសុវត្ថិភាព សំរាប់មនុស្សជាតិរស់នៅ ក្នុងរយៈពេលរាប់រយឆ្នាំ យោងតាមកំរិតនៃការសាយភាយ។

មានមនុស្ស ប្រកបដោយសេចក្តីក្លាហាន ប្រហែលពីរ បីនាក់ បដិសេធគ្រោះថ្នាក់នោះថា ជាការកុហកអំពីតំបន់ហាមឃាត់ និងPrypiatទាំងមួល។ មនុស្សខ្លុះទៀត មានរហូតដល់ទៅលួចរបស់ របរ ក្នុងទីក្រុងថែមទៀត។ Prypiat ទាំងមូលបានគ្រប់ដណ្តប់ ដោយរុក្ខជាតិ។ ទីធ្លាបាល់ទាត់ក្លាយជាព្រៃ។ សត្វព្រៃដូចជា ខ្លាឃុំ ក្តាន់ រមាំង ប្រើស រស់នៅក្នុងអាគារ បាក់បែកបន្សស់ទុកចោល។ Prypiat ដូចជាកកស្ទះក្នុងពេលនេះ សូនបន្លែនៅតែមានរង ធូលីគ្របដណ្តប់បន្ទប់សាសា រៀន និងការរៀបចំតុបតែងកាលពីថ្ងៃ ពិធីមួយនៃខែឧសភា នៅតែឋិតនៅទីនោះជាលំដាប់លំអរ Prypiat។ Prypiat ធ្លាប់ជាទីក្រុងមួយមមាញឹកគួរសម មានអាគារខ្ពស់ៗ មានសួនកំសាន្តសប្បាយ។ ពេលនេះវត្ថុកំសាន្តទាំងនោះ ឋិតនៅនឹង មួយកន្លែង។ រុក្ខជាតិបានដុះពេសពេញឡើងវិញ នៅកន្លែងដែលមនុស្សធ្លាប់រស់នៅ។

នៅមាន (ត) នៅប្លកក្រោយ

ដកស្រង់ចេញពីអត្ថបទភាសាអង់គ្លេស ក្នុងវេបសាយ howstuffworks.com

Red Protester Rocked New Year Festival In Thailand

2009-04-13T13:55:00.000-07:00

ថ្ងៃទី១៣ មេសា ២០០៩ សភាពចលាចលក្នុងប្រទេសសៀម

មានបុរសក្រុមបាតុករអាវក្រហម ក្រុមប្រឆាំងនឹងរដ្ឋាភិបាល ត្រូវបានសំលាប់នៅក្នុងរាជធានីបាងកក។ មនុស្សជាង១០០ នាក់ផ្សេងទៀតរងរបួសក្នុងអំពើរហឹង្សា កាលពីថ្ងៃច័ន្ទ ក្នុងខណៈពេលមានការប៉ះទង្គិចគ្នា រវាងបាតុករទាមទាអោយ លោកអាពីស៊ីត និងរដ្ឋាភិបាលរបស់លោក ចុះចេញពីតំណែង និងក្រុមទាហានប្រដាប់អាវុធ។
ផ្សែងខ្មៅខ្មួរខ្មាញ់ទៅលើអាកាស និងសំលេងបាញ់គ្រាប់កាំភ្លើង រ៉ុកកែតក្នុងទីក្រុង ខណៈដែលបាតុករបានប្រើប្រាស់ ជំពាមកៅស៊ូ កាំបិតផ្គាក់ វាយប្រហារជាមួយទាហាន ប្រដាប់ដោយអាវុធស្វ័យប្រវត្តិ។

ភាពច្របូកច្របល់ខាងនយោបាយ

អស់រយៈពេលជាង១២ម៉ោង នៅថ្ងៃច័ន្ទ ក្រុមអាវក្រហមដែលគាំទ្រដោយ អតីតនាយករដ្ឋមន្រ្តីបណ្តេញចេញពីតំណែង ថាក់ស៊ីន និងទាហានបានធ្វើអោយស្ទះផ្លូវ ដោយការដេញវាយគ្នាតាមដងផ្លូវនោះ។ នាពេលព្រឹកព្រហាមស្រាងៗ ទាហាន បានចាប់ផ្តើមបំបែកក្រុមអាវក្រហម ដែលកំពុងកាន់កាប់វិមានរដ្ឋាភិបាល និងការិយាល័យនាយករដ្ឋមន្រ្តី ដែលគេយកធ្វើ ជាទីតាំង។

ក្រុមបាតុករបានដុតកំទេចឡានក្រុង ដើម្បីឃាំងទាហានដែលព្យាយាមបិទផ្លូវ មិនអោយក្រុមបាតុករបន្ថែមទៀត ចូលទៅ កាន់វិមានរដ្ឋាភិបាលបន្ថែមទៀត។

លោក Roberto Herrera-Lim, Asia Director សំរាប់ Eurasia Groupបានប្រាប់ អាល់ចាហ្ស៊ីរ៉ា៖ ទាហាន និងរដ្ឋាភិបាល មើលស្រាលដំណោះស្រាយនៃក្រុមបាតុករ ដែលជំរុញអោយមានការ ប្រឈមមុខដាក់គ្នា ពួកគេមិន បានត្រៀមទុកជាមុន។ លោក និយាយថា រដ្ឋាភិបាលថៃ និងទាហានលេចចេញមក ជាមួយ ការប្តាជ្ញាចិត្តបណ្តេញ បាតុករ ចេញពីផ្លូវទាំងអស់។

លោកបន្តថា៖ យើងសង្ឃឹមថានៅ២-៣ថ្ងៃខាងមុខនេះ រដ្ឋាភិបាលនឹងអាចជំរុញក្រុមបាតុករ អោយចេញពីទីក្រុងបាងកក។ មានចំណោតកាន់តែធំទៅៗ ពេលដែលការតស៊ូបានរាលដាលតាមដងផ្លូវ។

សេចក្តីប្រកាសតាមទូរទស្សន៏ លោក អាពីស៊ីត បាននិយាយមុននេះថា រដ្ឋាភិបាលបាននិងកំពុង យកអស់លទ្ធភាពដើម្បីធានា សន្តិសុខសាធារណៈ។

អាពីស៊ីត បានប្រកាសកាលពីថ្ងៃអាទិត្យ ដាក់ប្រទេសជាតិក្នុងគ្រាអាសន្ន គោលដៅនាំមកវិញនូវភាពស្ងប់ស្ងាត់ ហើយ ច្បាប់នេះនឹងនៅជាធរមាន ដរាបណានៅតែមានការចាំបាច់។ លោកថា ទាហានប្រើកំលាំងបាយដើម្បីការពារខ្លួន ប៉ុណ្ណោះ ហើយលោកថា ក្រុមបាតុករបានរឹបអូសឡានដឹកផុងឧស្ម័ន ចំនួន៣ និងគំរាមបំផ្ទុះផុងឧស្ម័ននោះទៀត។

For more information in English Here.

49 Red-Shired Protesters Injured In Bangkok, The Government Canceled All Its Festivities

2009-04-12T19:19:00.000-07:00

បាងកក ថ្ងៃ១២ មេសា ២០០៩ ទិដ្ឋភាពមន្ត្រីបូលីសថៃបំបែកហ្វូងបាតុករអាវក្រហម_រូបថតAP

បាងកក_ទាយហានថៃរាប់រយនាក់ ប្រដាប់ដោយស្វ័យប្រវត្តិ ចាប់ផ្តើមបោសសំអាតក្រុមអ្នកតវ៉ា ប្រឆាំងរដ្ឋាភិបាល អោយចាកចេញពីវិថីសំខាន់បំផុត ក្នុងទីក្រុងបាងកកនៅព្រឹកព្រហាមថ្ងៃច័ន្ទ។ ក្រុមបាតុករបានតប ត មកវិញដោយគ្រវែងគ្រាប់បែកសាំងមួយគ្រាប់ ទៅលើខ្សែត្រៀមកងកំលាំង យោធា។

យ៉ាងហោចណាស់មានប្រជាជនប្រមាណ៤៩នាក់ ទទួលរងរហួសក្នុងការប៉ះទង្គិចគ្នាយ៉ាងខ្លាំង ជាលើកទី១រវាង បាតុករ២ក្រុម ដែលធ្វើកុប្បកម្មនៅកិច្ចប្រជុំអាស៊ាន និងបន្តរហូតដល់ថ្ងៃទី១២ មេសា នៅបន្ទាប់ពីអតីតនាយករដ្ឋមន្រ្តីថៃ នៅក្រៅប្រទេស លោកថាក់ស៊ីន អំពាវនាវអោយមាន បដិវត្តន៍មួយ។

ក្នុងខណៈពេលរដ្ឋាភិបាល ប្រកាសដាក់ប្រទេសក្នុងគ្រាអសន្ន ក្រុមបាតុករអាវក្រហមបានត្រួតត្រា ដងវិថីសំខាន់ៗជាច្រើននៅទីក្រុងបាងកក។ ក្រុមបាតុករ ក៍បានរឹបអូសរថយន្តក្រុងមួយចំនួន និងបានអបអរសាទរជោគជ័យរបស់ពួកគេ ក្នុងការដណ្តើមបានរថយន្តយោធាផងដែរ។ នេះជា ឧទាហរណ៍ដ៍ខ្លាំងក្លាមួយ នៃភាពអាសន្ន និងហ្វូងមនុស្សឥតសណ្តាប់ធ្នាប់ ដែលក្រុមបាតុករអាវ ក្រហមបានវាយកំទេចរថយន្ត ដឹកនាយករដ្ឋមន្ត្រី និងជំនួយការរបស់លោកនៅថ្ងៃអាទិត្យ។

ការប៉ះទង្គិចបានចាប់ផ្តើមនៅវាលាម៉ោង ៤-៥ទាបភ្លឺ។ កងទ័ពប្រយុទ្ធ ធ្វើប្រតិបត្តិការយ៉ាងឆាប់ រហ័សដើម្បីបំបែកហ្វូងបាតុករ ដែលកំពុងត្រូតត្រាចំនុចប្រសព្វសំខាន់ៗ។ នាយទាហានបានបាញ់ រាប់រយគ្រាប់ចេញពីកាំភ្លើង M16 ដោយមិនច្បាស់ថា ពួកគេតំរងទៅរកក្រុមអ្នកតវ៉ា ឬអត់ទេ។ សក្សីផ្ទាល់ភ្នែកបានអោយដឹងថា ឧស្ម័នបង្ហូរទឹកភ្នែកត្រូវបានគេបាញ់ ហើយអ្នករាយការណ៍ព៌តមាន អោយ Associated Press បានឃើញក្រុមអ្នកតវ៉ា គ្រវែងគ្រាប់បែកសាំងយ៉ាងតិច១ បានធ្វើអោយ ផ្ទុះក្នុងចំណោមខ្សែត្រៀមកងទ័ព។

នៅក្បែរសណ្ឋាគារ Century Park Hotel ក្រុមអ្នកទេសចរណ៍បរទេស ដែលបានឃើញហេតុការណ៍ បានប្រញាប់ប្រញាល់ រត់ឡើងឡានតាក់ស៊ីឆ្ពោះទៅកាន់ ប្រលានយន្តហោះអន្តរជាតិភ្លាមៗ។ មន្ត្រី នៃមជ្ឃមណ្ឌលសំរបសំរួលគ្រាអាសន្ន Erawan Emergency Coordination Center បាននិយាយថា មនុស្ស៤៩នាក់ បានរងរបួសទាំងសងខាង និងបានបញ្ជូនទៅកាន់មន្ទីរពេទ្យចំនួន៤ ដែលនៅក្បែរ នោះ។

នៅថ្ងៃច័ន្ទនេះគឺជាសញ្ញា នៃការចាប់ផ្តើមពិធីបុណ្យចូលឆ្នាំ ប្រពៃណីជាតិរបស់ថៃ ជាធម្មតានេះជា ពេលសំរាកដ៍សប្បាយរីករាយបំផុត របស់ប្រទេសជាតិ។ តែរដ្ឋាបាលក្រុងបាងកក បានលុបចោល នូវពិធីផ្លូវការរបស់ខ្លួនទាំងអស់ ប៉ុន្តែថ្វីបើមានកុប្បកម្មក្តី ជនជាតិថៃ និងភ្ញៀវបរទេសមួយចំនួន បាននាំគ្នាចាប់ផ្តើម លេងល្បែងបាចទឹកដាក់គ្នាជាប្រពៃណី និងមានពិធីជប់លាងជាធម្មតា។

ឧត្តមសេនីយ៍ប៉ូលីស Vichai Sangparpai បាននិយាយថា ក្រុមបាតុកររហូតដល់ទៅជា៣ម៉ឺននាក់ បានរាយគ្នាស្កះ ជំវិញទីក្រុង។ រថយន្តប៉ូលីសឋិតនៅឯចំនុចប្រសព្វផ្លូវសំខាន់ៗ ត្រូវបានរិបអូស និងត្រូតត្រា ហើយ ក្រុមបាតុករបានប្រើ ឡានក្រុងបិទផ្លូវសំខាន់ៗ៤-៥កន្លែងក្នុងទីក្រុងថែមទៀត។ អតីតនាយករដ្ឋ មន្ត្រីបណ្តេញចេញពីតំណែង លោកថាក់ស៊ីន បានអំពាវនាវអោយមានបដិវត្តន៍ និងបាននិយាយ ថា លោកអាចនឹងត្រលប់ពីការនិរទេសខ្លួន ដើម្បីទៅដឹកនាំបដិវត្តន៍នោះ។

លោកថាក់ស៊ីន បាននិយាយតាមរយៈសារទូរស័ព្ទ ទៅកាន់គាំទ្រលោកដែលឋិននៅក្រៅ ការិយាល័យ អាពីស៊ីត ថា៖ ពេលនេះពួកគេបានដាក់ រថក្រោះនៅតាមដងផ្លូវនានា វាដល់ពេលសំរាប់ប្រជាជន ត្រូវចេញមកចូលរួមក្នុងបដិត្តន៍មួយ។ ហើយក្នុងពេលវេលាចាំបាច់ណាមួយ ខ្ញុំនឹងត្រលប់ទៅកាន់ ប្រទេសជាតិវិញ។
ព៌តមានភាសាអង់គ្លេស

វិបត្តិសេដ្ឋកិច្ចម្លឹងៗហើយ សម្តចនាយកនៅតែឡូយ មានទៅអត់បាយគាត់ឯណា ប្រជារាស្រ្តឯណោះទេ

2009-03-23T18:40:00.000-07:00

សមេ្តចនាយកដាក់ម៉ាប្រ៉ាវទល់នឹងរបាយការណ៏នៃអង្គការឃ្លាំមើលសេដ្ឋកិច្ចអន្តរជាតិ ដែលហ៊ានថាប្រទេសកម្ពុជាអាច ជួបហានិភ័យដោយសារវិបត្តិសេដ្ឋកិច្ចពិភពលោក។

វិបត្តិសេដ្ឋកិច្ចពិភពលោកលើកនេះ ពិតជាខ្លាំងក្លាជាងគេក្នុងប្រវិត្តិនៃវិបត្តិសេដ្ឋកិច្ចធ្លាប់ ពីព្រោះតែចលនា សាលកភាវូបនីកម្ម។ ស្របពេលនឹងស្ថានភាពធ្ងន់ធ្ងរនេះ អង្គការឃ្លាំមើល សេដ្ឋកិច្ចអន្តរជាតិ មានទីតាំងនៅអង់គ្លេសបានទស្សទាយ ពីដំណើរសេដ្ឋកិច្ចនៃបណ្តាប្រទេស កំពុងអភិវឌ្ឍន៏ក្នុងរយៈពេល ៥ឆ្នាំខាងមុខទៀតថាបណ្តាប្រទេសកំពុងអភិវឌ្ឍន៏ នឹងមាន កំណើនអភិវឌ្ឍន៏សេដ្ឋកិច្ចតិចជាង១ភាគរយ កំនើនតិចតួចនេះនឹងនាំមកនូវ ភាពអត់ការងារធ្វើ ចលាចល និងអាចឈានដល់អស្ថេរភាពនយោបាយ។ ក្នុងនោះប្រទេសកម្ពុជា គ្រាន់បើជាងប្រទេស ហ្ស៊ិមបាបវ៉េ អង់ហ្គោឡា និង ឆាដ។

លឺសូរយ៉ាងនេះ ខ្ញុំពិតជាមានការព្រួយបារម្ភខ្លាំងគួរសម ពីព្រោះបង ប្អូន ឪពុក ម្តាយ កំពុងនៅស្រុកខ្មែរ និង មានជីវភាពត្រឹមតែគ្រប់គ្រាន់ និងចុះអន់ជាងកាលពីឆ្នាំមុនផង។ ជាសក្ខីភាពមានរោងចក្រកាត់ដេរ បានបិទជាបន្ត បន្ទាប់ដល់ទៅជាង៨០រោងចក្រ ហើយកម្មករជាង៥ម៉ឺនអត់ការងារធ្វើ ខ្ញុំលឺសម្តេចនាយកអំពាវនាវកម្មករ ដែលរកការងារធ្វើមិនបាន ត្រឡប់ ទៅធ្វើស្រែវិញទៅ។ ប្រសាសន៏នេះមិនខុសទេ!!! ប៉ុន្តែ,,,

_ក្លាចតា តំលៃអង្ករ និងផលិតផលកសិកម្មខ្មែរ មិនដឹងជាទី ផ្សារពិតប្រាកដនៅឯណា??? លក់អោយ សៀម និងយួន វាឈ្លាតឱកាសក្រឡុកថ្លៃតាមចិត្ត ដូចជារឿងដំឡូង និងពោតថ្មីៗនេះអញ្ចឹង។ រដ្ឋាភិបាលមិនចូលធ្វើ អន្តរាគមន៍ទាល់តែសោះ គ្នាកសិករខំដាំស្ទើរស្លាប់ដល់ហើយលក់អត់ចេញ មិនដឹងនយោបាយកសិកម្ម ស្អីគេទេ???ដំឡូង ពោត រាប់ តោន ដូចបាយហូបសឹងមិនបាន។

_ដូចជារឿងជ្រូក ជ្រូកពេញស្រុកខ្មែរលក់មិនចេញ ស្រាប់តែអោយជ្រូកសៀមចូល ថាដើម្បី អោយសាច់ជ្រូកវាចុះ ថ្លៃនៅទីផ្សារ ស្រាប់តាវាមិនចុះវាបែរជាឡើងថែមទៀត។ កសិករចិញ្ចឹមជ្រូកខ្មែរ គ្នាយំមិនចេញ,,,អោយជ្រូកស៊ីរាល់ តែមិនមានចំណូល ព្រោះជ្រូកសៀមថោកជាងជ្រូកខ្មែរ អញ្ចឹងកុងស៊ីកាប់ជ្រូកចង់បានចំណេញច្រើន គេក៏ទៅ ទិញជ្រូកសៀមវៃ បន្ថោកជ្រូកខែ្មរ។ មិនដឹងនយោបាយពាណិជ្ជកម្ម [នាំចូល] ស្អីទេ? ចិញ្ចឹមជ្រូកយូរៗ ប៉ីសហូប បាយជា មួយជ្រូកម្តងៗ។

មិនដឹងជាយ៉ាងណាទៅស្រុកខ្មែរ ៥ឆ្នាំទៀតគិតពីពេលនេះ ទិចដូចអង្កការមួយហ្នឹងទាយមែនទៅ? ប៉ុន្តែសមេ្តចនាយក គាត់យឹតអង្គការហ្នឹង ១០០ ១០០ គាត់មិនជឿទេព្រោះគាត់ក៏ជាដុកត័រសេដ្ឋកិច្ច បានពីហាន់ណូយដែរ។

_ប៊ិន! បើសម្តេចនាយក ទប់ទល់បានដូចគាត់ឡូយ អាហ្នឹងគឺថាឡើង គាត់ត្រូវឡើទៅជា ដុកត័រ មហាបារីញា ហ៊ើយ!!!

_ចុ៎ះ! បើអង្គការហ្នឹងបែរជាទាយត្រូវបស់គេវិញ តើអ្នកណារងគ្រោះមុនគេ??? ដឹងតាមិនមែនរដ្ឋាភិបាល សម្តេចនាយកទេ...ច្បាស់ហ៊ើយ...អាហ្នឹង។

បន្ទាប់ពីដកលោក កែ គឹមយ៉ាន ហ៊ុន សែនក្លាយជាព្រះយ៉ាងពិតប្រាកដ

2009-03-15T20:40:00.000-07:00

ខ្ញុំស្ទើរតែមិនជឿរភ្នែក និងត្រចៀកខ្លួនឯងចំពោះការដកលោកតំណែងលោក ឩត្តមសេនីយ៍ កែ គឹមយ៉ានថាវាងាយស្រូលដល់ម្លឹង។ មនុស្សទាំងអស់ដែលខ្ញុំតែងតែឮ និយាយដោយជំនឿ និងអំនួតថា ធ្វើអីកែ គឹមយ៉ានមិនកើតទេ ពីព្រោះកងទ័ពស្តាប់បញ្ជារបស់លោកណាស់ តែហ៊ានដកលោកកែ គឹមយ៉ាន មុនតែរឿងធំក្នុងគណបក្សប្រជាជនមិនខាន។ អ្វីដែលមនុស្សជាច្រើនមិនអាច ពេលនេះ វាអាចដោយស្ញប់ស្ញៀម និងប្រកបដោយហេតុផលសមរម្យ។ យើងមិនឃើញមានប្រតិកម្មអ្វីសោះអំពី ការដកលោកកែ គឹមយ៉ាន ជាពិសេសប្រតិកម្មពីក្រុមលោក ជា សុីម ជាខ្សែដ៏មានអំណាចមួយ ដែរនោះ។ មិនមែនគ្រាន់តែមិនមាន ប្រតិកម្មអវិជ្ជមាននោះទេថែមទាំង ថ្លែងការបញ្ជាក់ពីភាពរឹងមាំ របស់គណបក្សប្រជាជនកម្ពុជាទៀត ពិតជាគួរអោយអស់សង្ឃឹមណាស់ ក្នុងការរង់ចាំមើលការបែក បាក់នៃគណបក្សប្រជាជនកម្ពុជា។

តាមតែខ្ញុំយល់ការដកលោក កែ គឹមយ៉ាន គឺជាអាវុធមានមុខច្រើន ជាងពីរ។ មុខទីមួយៈ គឺកាច់បំបាក់ បុគ្គលលោក កែ គឹមយ៉ាន ដែលហ៊ានល្មើសបទបញ្ជាលោក ហ៊ុន សែន ដឹកនាំកងទ័ពធ្វើរដ្ឋប្រហារ កាលពីឆ្នាំ១៩៩៧។ មុខទីពីរៈ បំបាក់បានក្រុមលោក ជា សុីម បានជោគជ័យទាំងស្រុង ដូច្នេះពីពេល នេះតទៅ នឹងគ្មាននណាម្នាក់ក្នុងខ្សែណាមួយក៏ដោយក្នុង គណបក្សប្រជាជន ហ៊ានជំទាស់ហ៊ុន សែនទៀតទេ។ មុខទីបីៈ បង្ហាញបក្សប្រឆាំងនូវភាពមហិមា របស់ ហ៊ុន សែន និងអោយអ្នកប្រឆាំង ដឹងថា គណកប្សប្រជាជននឹងមិនបែកបាក់ទេ ហើយការរំពឹងទុកថា ការបែកបាក់របស់គណបក្ស ប្រជាជន នឹងផ្តល់ឱកាសដល់គណបក្សប្រឆាំងនោះ ពេលនេះគឺចប់ហើយ។ ហើយពេលនេះ ហ៊ុន សែន គឺជាព្រះ។ គួរងឺងឆ្ងល់ដែរ ជនរងគ្រោះគ្រប់រូបស្រែករកតែសម្តេច ហ៊ុន សែន និងលោកជំទាវធំ អោយជួយធ្វើអន្តគមន៏ ក្នុងជំលោះឆកប្លន់ដីធ្លីរបស់ពួកគេ ដែលប្រព្រឹត្តដោយមន្ត្រី និងឈ្មួញដែល ស្និតនឹង សម្តេច ហ៊ុន សែន និងលោកជំទាវធំ។ ខ្ញុំមិនដឹងថានេះ ខុសឬត្រូវទេ???

សង្ឃឹមថា ចរន្តប្រជាធិបតេយ្យភាវូបនីយកម្ម នឹងនាំមកនូវការផ្លាស់ប្តូរដល់ប្រជាជាតិដ៏អភ័ព្វមួយនេះ។

Tearing in January the 7th

2009-01-07T16:09:00.000-08:00

I was born in 1982. It was almost 37 months after January the 7th, 1979. I remember when I was just a little kid in primary school, WATH TUOL TOM PONG. With non-sense, we all looked at the flag and sang a song which edited by YUON’s puppet for Cambodia Communist Republic at that time. Year by year, as a grown kid, I have learned the history of my own country which hurt my feeling too much for what we called The Invasion. Some people, Khmer Krom, who were witness of Kampoucha Krom history remain alive and remember the time when this territory was given away forever. My family, parent is the witness of YUON invasion in January the 7th, 1979. And I am a witness of SIEM invasion July 15, 2008.

I hate this both, SIEM, YUON in my entire life.

The 55th celebration of Independent Day in the morning, the night of HOK LUNDY’s accident

2008-11-10T11:13:00.000-08:00

Dear Nationalist

Are you happy to hear from the media about HOK LUNDY? For me I am so glad to hear, nothing feeling so sorry to lose this man, instead, I would like to thank lightning taking his life a little bet too slow. We nationalist’s so happy to lose one of the national destroyers but VN must be tragic to lose its favour son who was set as HUN SEN’s henchman and to control Cambodia that I believe it is the mysterious land.

Because of no one in Cambodia could convict HOK LUNDY of what he and his cronies have done for Cambodia and its people, I feel, maybe it is the time of anger caused the power of spirit of the Khmer Heroes would not anymore restrain to see their country and people in suffering, social injustice, corruption in every angle, the eviction of people from their property, heroin business, human traffic, selling country to foreigners, the invasion from neighbouring countries. Maybe all those people who have been affected did insult HOK LUNDY, and CPP’s high rang officials, to meet bad luck just like what happened. Khmer old word say that the more magical insult may from very suffer and poor mouth. Maybe those who are Khmer Heroes call for the lightning to take his life.

It was the 55th celebration of Independent Day (remembering, reminding, dedicating to all those who died for national protection and independent) in the morning, and was the night of HOK LUNDY’s accidence. It was an interesting date.

Now, all the CPP members have to ask the fortune-teller before get on the helicopter. Or they will travel only by car. Especially, HUN SEN, a man who are too sensitive feeling and scare until he could cry some time.

This is the miserable lose for HUN SEN and CPP but not for Cambodian. This man, HOK LUNDY, is too bad suppose to be allowed to die. Now, I desire to see who will be next chopping crash like this? Too many in CPP are the same to HOK LUNDY. But I wish it will not be happed to benign people.

Who will replace HOK LUNDY? Not HUN MANET?…

SAM RAINSY Flip Flop

2008-09-26T19:09:00.000-07:00

I was so surprise on SAM RAINSY who leaved KEM SOKHA outside parliament in September 24. I had thought he was strongest opposition, HUN SEN’s strongest enemy, strongest protester against national electoral result. And he also used to be the one who accused prince NORODOM RANARIDDH defected or betrayed the alliance. Now, what!!! SAM RAINSY went to the parliament hall without telling KIM SOKHA even a word. So who is a traitors in this point, KEM SOKHA or SAM RAIN SY?

What did make up SAM RAINSY turn 180 degree??? I heard HUN SEN said is Mr. KITH MENG, a famous businessman ? Why??? That businessman could resolve such a serious deadlock better than the King SIHAKMONY. Maybe his money??? Or they both SAM RAINSY and KITH MENG were close together when SAM RAINSY was a minister in the first term of government???

Excuse me people! May I question you?

2008-07-12T17:20:00.000-07:00

As Cambodian I am so excited to hear the Preah Vihear was recognised as the World Heritage. Thank UNESCO so, so much that save our treasure. I did enjoy with entire Cambodian, dancing, laughing, without thinking about political tendency, especially, followers of CPP set up by communist Youn which is the Khmer’s historical enemy as Siem. But did you ever see CPP follower act that behavior against Youn? For me, I did not and I desire to see that with un-expectation it will be happened.

I am so proud to see my compatriot show out their nationalism ideology to the world especially, our neighbours (Youn and Siem) who have great aggression toward our territory. This is the 2nd time, after the demonstration against Thai Embassy in Phnom Penh, I saw in my age of 27 year-old. People who against Siem seem encouraged by government and entire Cambodian. Unlike the people against Siem, people against Youn is threatened that they get ready to die. Some time I feel so upset that it is too hard to give Youn the same lesson as Siem and I also feel there are ghosted around me, scare me all the time when I am thinking about the future of Cambodian Sovereignty. I am so scare because I am a nationalist who is not strong and smart enough to find the way how to prevent The Khmer from losing the ownership of Kingdom? I am so afraid it will be very soon, according to Youn population are there in Cambodia and subsequently flow across border everyday. I believe you all know about that and some of you knew much more than me.

Almost one week after Preah Vihear became the world heritage, the people still enjoy with the event. Also the media keep express, especially use the event to promote CPP and its government. Mr. Sor Sopheap reporter of CTN, the strongest TV station, try to product the extreme report around the people is cheering the victory. Hun Sen’s puppet, Sor Sopheap, try to correct and admire stupid application of Hun Sen administration in Preah Vihear case by saying that this is a great success and the second victory of the royal government of Samdech ---Chor Hun Sen (his mane is too long. I named him, Dom Achh Sbèk Kor (cow skin)). This make people confuse history when Norodom Sihanouk and his government protect the temple in ICJ and Sihanouk and his officials walk to across the forest to Preah Vihear. Cambodia is a winner, we don’t need ask Thai for support and don’t need to draw new map. That’s why I have to say that this is a stupid application of Hun Sen regime. Excuse me!! People, excuse what I have to say, you are a winner of a part of your own properties are facing to lose under Hun Sen regime. For young people or student, do you think Hun Sen is an activist of World Heritage Preah Vihear? Should you give him and his administration a proud? For me, I don’t know what is the worst should give Hun Sen and government because Hun Sen is the worst leader ever in over the world. He is worse than Pol Pot who is the protector of Khmer territory.

One thing in my mind, I am afraid that most of people keep themselves busy with Siem and in the same time forget Youn are around their houses.

The Benign King

2008-06-13T19:44:00.000-07:00

His Majesty King Norodom Suramarit

Extracted from THE ROYAL HOUSE OF CAMBODIA

By Julio A Jeldres, Ambassador2003

His Majesty King Norodom Suramarit was born in Phnom Penh on 06 March 1896, the son of Their Royal Highnesses Samdech Krom Preah Vorochak Norodom Sutharot (1872-1945) and Samdech (Princess) Khateyalakyan Reach Soda Pheakvadey Norodom Phangangam (1874-1944). His Majesty was the grandson of His Majesty King Norodom and the son-in-law of His Majesty King Sisowath Monvong by his marriage to Her Royal Highness Princess Sisowath Kossamak. Upon the abdication to the throne of Cambodia of his son, His Majesty King Norodom Sihanouk Varman, the Council of the Crown chose His Majesty King Norodom Suramarit on 3 March 1955, to become the next King of Cambodia.

His Majesty undertook Cambodian studies at the Wat Noun Moniram temple and his French studies at the Fraicis Garnier School, then at the College Sisowath in Phnom Penh and at Lycee Chasseloup Laubat in Saigon, where he obtained his diploma on completion of his secondary schooling. His Majesty served as Aide-de-Camp and Interpreter to HM King Sisowath from 1918 to 1925 and as Private Secretary to HM King Sisowath Monivong from 1927 onwards. On 1st March 1928, His Majesty began the reorganisation of the service of lectors and pages in the Royal Palace.

On 30 March 1929, he was entrusted by His Majesty King Sisowath Monivong with portfolio in the Royal government and was appointed Minister of Marine, Commerce and Agriculture. In this office, His Majesty had the opportunity to demonstrate his high intellect and professional qualities. On 12 Auguest 1931, HM King Sisowath Monivong bestowed on him the title of Krom Khun Visothi Khateyacvong Norodom Suramarit. In 1939, His Majesty King Sisowath Monivong entrusted him with a delicate mission to the Ministry of Colonies in Paris, which he successfully copleted. In France, Sdech Krom Khun Norodom Suramarit was made a Commander of the Legion of Honour and, later on, reaised to the rank of Grand Officer of the same order.

Upon the ascension to the Cambodian throne of His Majesty King Norodom Sihanouk Varman, in April 1941, he was elevated to the rank of Samdech Preah Barom Reach Beida Visothi Khateyacvong, Great Protector of the King (Maha Reachupatham) and left the Royal Government to assume his new duties as Senoir Adviser to the King. His Mahesty King Norodom Suramarit was laso dercorated with the Grand Cross of the Royal Order of Cambodia. Prior to assuming the Cambodian throne, His Majesty was on several occasions Chaiman of the Council of Regency and was called by the King to shoulder other responsibilities in State matters during the course of the Royal Crusade for National Independence between 1952 and 1953. The reign of King Suramarit was marked by a constitutional role, which the monarch applied to his rule. He had never aspired to be King adn was rpected for being loyal and benign to others. He did not appreciate power, preferring domestic victues and fanily traditions to honours. With the same simplicity that he had accepted to be elevated to the throne, he tried to conciliate those who were in conflict.

On 21 January 1959, His Majesty having been alerted to a plot by Colonel Dap Chhuon, addressed the prople and asked them to remain calm and not to over-react to a small minority who wanted to create difficulties for the Nation. But the plotters continued and on 31 August 1959, while His Majesty received in audience HE Samdech Son Sann, then Governor of the National Bank, a parcel addressed to the King, exploded in an anti-chamber, instantly killing Prince Norodom Vakrivan, the Chief of Royal Protocol and two other palace officials. His Majesty King Suramarit, was himself, above all, as the father of all Cambodias and as the protector of the small citizenry of the country. He was very proud to have been able to estabish an office for the study and investigation of the defence of the interests of the people, which had been placed under his direct authority and which was charged with the protectoin of the ordinary people against abuses of the administration.

Every week, the King received in "popular audiences" the artisans and peasants who had come to request his counsel or arbitrage to redress actions of which they bilieved they were the victims. The monarch patiently listened to them, made some remarks, often of a humorous or ironic nature, which delighted his audience. At 12:40pm on 3 April 1960, sixty-six cannon shots ranf out across the Mekong River. Their melancholic boom in the still heat of that Sunday afternoon alerted the people of Cambodia to the news that their beloved monarch had passed away.

The Builder King

2008-06-13T08:25:00.001-07:00

His Majesty Sisowath Monivong

1875-1941 reigned 1927-1941

Extracted from THE ROYAL HOUSE OF CAMBODIA
By Julio A Jeldres, Ambassador2003

On 9 April 1927, following the death of King Sisowath, one of his sons, HRH Prince Sisowath Monivong, was elected new King. He was the son of the late King and of Neak Moneang Van (later titled Samdech Preah Vareachini), and was also the nephew of HM King Norodom. He was born in Phnom Penh on 26 December 1875. He studied in both Cambodia and France.

Upon reaching the age of 18, he became Aide-de-Camp to his father, when the latter was appointed Samdech Preah Moha Obbareach or Second King of Cambodia, while His Majesty King Norodom, older step-brother of HM King Sisowath, reigned in Cambodia. In 1905, on the ascension to the throne of HM King Sisowath, Prince Monivong was appointed to head the Royal Palace division of administration. Then in 1906, on the occasion of the Colonial exhibition in Marseille, he accompanied his father the King during his trip to France. The same year he was admitted to the Military School of Saint-Maixent where he studied for two years. He was then posted to Brive, a French provincial town, and to Paris and did not return to Cambodia until 1909.

He was successively promoted to Lieutenant in 1910, captain in 1916 and Chief of Battalion in 1922 and released from military service. He was then appointed Secretary-General of the Councile of Ministers in Cambodia and also President of the Council of Ministers in Cambodia and also President of the Council of the Royal Family. During the war, he used all his influence and actively recruited voluntary military personnel and workers. These services were recognised with the Cross of Commander of the Foreign Legion and the Cambodian senior title of Samdech Preah Keofea. Appointed successor to the throne in the will of his late father and by unanimous agreement of the Council of the Crown. HRH Samdech Preah Keofea Monivong was, according to Cambodian traditions, proclaimed King on the death of his father HM King Sisowath on 11 August 1927. This proclamation was immediately recognised by the French authorities who granted the new monarch the Grand Cross of the Legion d'Honneur.

The official coronation and traditional ceremonies took place between the 20 and 25 July 1928, six months after the cremation of the body of HM King Sisowath, in the presence of the French Governor General of Indochina, the Representative of the French Protectorate, HM the King of Luang Pranbang, accredited delegates from the different countries of the Indochinese Union and the officers, mandarins of the Kingdom, who had gatherd in Phnom Penh. Upon being crowned King of Cambodia, His Majesty adopted the appellation of Preah Bat Samdech Sisowath Monivong Chamcha Vaprong Harireah Barmintor Phouvanay Krayveofa Lalulay Preah Chau Krung Kampuchea Tippedey, traditional titles given in Cambodia to a new monarch. King Sisowath Monivong's reign was marked by the construction of large public works and infrastruction projects such as the Monivong Bridge, built in 1928, the Khemarin Palace, built in 1931 and the Royal Cambodian Railways, whose first line Phnom Penh-Battambang was completed in 1932. King Monivong was also reponsible for the modernisation and reformation of the administration and the judiciary whose functions were not properly defined and caused much confusion. By promulgating regulations that differentiated their tunctions, the King was also able to introduce reforms in both services.

On 18 August 1928, he called for the establishment of the Indigenous Consultative Assembly, gathering the representatives of the people to gether, in order to discuss ways to increase and hasten the development of the country in consultation with the Royal government and the French Protectorate. In 1929, the King created the Tripitaka Commission whose main role was to prepare and diffuse the proper translation of the holy Buddhist texts known as "Tripitaka". This was a huge task, as the complete collection of the texts to be translated comprised 110 volumes. Fifty-six texts were completed and printed during his reign, both in Khmer and Pali, both texts placed side by side. The monarch's initiative gave Cambodia an advantage over other Buddhist countries of the region. In 1930, the Cambodian monarch decided by royal decree to establish the Buddhist Institute, declaring that the Instutute "should be the centre of theological studies capable of furnishing to the Buddhist clergy all the necessary instruments for their work and apostolate which, before, they had gone to search abroad".

On 16 December 1930, a royal decree organized the diffusion and teaching of Pali and pure doctrine of the Buddha in all the provinces of the Kingdom. All temples, even the smaller ones, benefited from this royal decree. King Monivong had also a particular rapport with the people from the countryside and was himseft a bit of a "gentleman farmer". He supported agriculature and in 1930 he decreed the establishment of the People's Agricultural Credit Bank which operated, initially, in three provinces, Battambang, Prey Veng and Kompong Cham. He also made available extensive holdings of land for agricultural research. He himselg spent much of his spare time establishing and looking after several plantation: rubber in Prey Nup, coconuts in Kdath, and fruits establishment in Trapeang Chong, province of Pursat, which became one of the Kingdom's foremost agricultural centres. As from 1935, the monarch was completely absorbed in his rice growing and other agricultural enterprises such that he spent more time in the provinces, than in the capital.

The outbreak of war, in 1939, was an event that darkened the end of the reign of King Monivong. The Franco-Siamese conflict, in which Japan helped Siam against a weakened France, ended, in March 1941, with the loss of the province of Battambang and the territory between the Dangrek Mountans and the 15th Parallel. In a royal proclamation, King Monivong expressed his strong reservations against this act of injustice towards the Kingdom. His health suffered much because of these events and on the night of April 1941, he passed away at his country residence at Bokor, aged only 65 years. His father, King Sisowath had succeeded to the throne aged 64 and reigned for 23 years.

KI Media: Historical Cartoon: The Preah Vihear Temple and its Khmer Empire

2008-06-12T09:42:00.000-07:00

KI Media: Anniversary of Preah Vihear ruling to be held at Wat Phnom [-Hun Sen's regime admits that Thailand moves its border into Cambodia]

2008-06-12T09:41:00.000-07:00

KI Media: The monarchy cannot be abolished through the constitution: Dr. Chhim Phal Vorun

2008-06-10T12:12:00.000-07:00

KI Media: The royals have the right to be involved in politics: Dr. Chhim Phal Vorun

2008-06-10T12:06:00.000-07:00

KI Media: The royals have the right to be involved in politics: Dr. Chhim Phal Vorun

The Benevolent King

2008-06-09T21:23:00.000-07:00

His Majesty King Sisowath

1840-1927

Extracted from THE ROYAL HOUSE OF CAMBODIA

By Julio A Jeldres, Ambassador2003

On 24 April 1904, His Majesty King Norodom died. For the last two years of his life he had duffered from cancer. He had also, following the Franco-Khmer treaty of 1884, confined himself to his Palace where he seemed to be more like a prisoner. The same day, at 17:20 hours the Crown Council met, gathering senior Ministers and personalities of the kingdom, in order to elect the new sovereign.

For the first time in Cambodian history, the Crown Council was presided over by the French Resident Superior. Thus, it was clear from the begining of the meeting that any direct descendant of King Norodom would be eliminated in advance from the succession. The Crown Council elected Samdech Obbareach Preah (Ang Sar) Sisowath (Monseigneur, the Viceroy) as successor to his elder step-brother. His Majesty Sisowath truly loved his people and dedicated his reign to ensure peace, education nd the prosperity and well being of his subject. His Majesty King Norodom had been venerated by his people, King Sisowath was truly adored by them. French historian, Paul Collard, wrote: " Sisowath is indeed the kindest, most generous Cambodian, in the Palace, where he behaves much less as a monarch than as a Father, a discipline of indulgence and gentleness has replaced the severe discipline maintained by HM Norodom",

By succeeding his elder step-brother Norodom, King Sisowath opened the accession to the throne to another branch of the descendants of King Ang Duong, a branch that could be considered even as a nre dynasty, particularly as it would be followed by the reign of another Sisowath. This passage of the crown to the junior branch of the royal family would created a controversy between members of the Norodom branch and those of the Sisowath branch, which foreign historians like to describe "as the dispute of the two branch". The controversy would last for over forty years and only disappeared with the accession to the throne, in 1941, of His Majesty King Norodom Sihanouk Varman. The title of Obbareach, equivalent to the of Viceroy, did not mean the its holder was automatically the successor to throne. But it became clear that the French Protectorate, by encouraging the elevation of Prince Sisowath to the rank, second only to the King, already had plans for the sucession to King Norodom.

According to a theory commonly accepted, it would appear the King Norodom and the French colonial officials had rached an agrement by which the King accepted his younger step-brother, Prince Sisowath, as successor but provided that ofter his reign, the throne would revert to a direct descendent of King Norodom. This agreement, if ever it existed, could only have been verbal, because no document has ever been produced to substantiate such a claim, even though, at the time many documents, such as testaments, were kept secret. Prince Malika, the widow of Prince Yukunthor, mad public, many years later, a number of documents and claimed that her late husband, a son of King Norodom, had been prevented from being elected King through a conspirecy orchestrated by the French Protectorate and the then Minister of the Palace, the Oknha Veang Thiounn. But even if such clains were true, and that the above-mentioned agreement had actually taken place, such action would have been in violation of the traditional rule by which the successor to the Cambodian throne was elected by the Crown Council and not nominated by the reigning monarch, This fashion of election of a new King has existed since Angkorian times.

The accession to the thone of the King Sisowath marked an improvement in Cambodia's relations with French Protectorate. Soon after the inauguration of the new Khmer monarch, Cambodia recovered an important part of her territory, which had been occupied, for more than two hundred years, by Siam. Just before the death of King Norodom, France and managed to reach an agreement with Siam, on 13 Februry 1904, allowing it to recover the provinces of Strung Treng, Moulapoumok, Melou Prey and Tonle Ropeou. In 1906, King Sisowath went on extensive visit to Marseille to attend the colonial exhibition. He was accompanied by the Royal Ballet troupe, which was an outstading success. When the King returned to Cambodia, he wrote in a proclamation to his people that he would like to use some of the French planning and management, which he had seen firsthand during his trip, to develop Cambodia. He encouraged the people of Cambodia to learn from foreign expertise.

Three years later, by the treaty of 23 March 1907, France obtained from Siam, the return to Cambodia of the important provinces of Battambang, Siem Reap, Monkolborey and Sisophon, which had been given to Siam since the end of the 18th century by the Minister Ponhea Ben, in return for his own nomination as Viceroy of these territories. During the reign of King Sisiwath reforms of administration and the first modern bureaucracy of the government, begun under King Norodom were completed. Sosiwath was a strictly "constitutional" king, He follwed perfectly his role of Head of State while leaving the reponsibility for state powers to the Protectorate and the Council of Minister, in accordance with the agreements and conventions established during the previous reign. Under his guidance and the impulse of the Protectorate, a team of French and Khmer administrators and jurists collaborated to modernize the Cambodia Code, which had already been studied and partially catalogued by French academic Adhemar Leclere during the reign of King Norodom. With the creation of the Civil Registry, it was posible to identify people by their name. At the same time, the code of nationality and the rules of naturalization were defined.

The King abolished corporal punishment and established the principle of respect for freedom of movement and personal property. Land property right titles were given to peasants for the first time. The statute of domestic staff was clearly defined while slavery was abolished. Some of the king's reforms also touched the Royal Family. Before, princesses had no right to marry outside the Royal Family. From 1906, they were granted permission to marry outside the Royal Family even with a commoner, on condition that they renounce all honours and advantages, which they received from their birth.

His Majesty King Sisowath passed away on 09 April 1927.

The Great King

2008-06-05T21:27:00.001-07:00

The King Norodom 1834-1904

Extracted from THE ROYAL HOUSE OF CAMBODIA
By Julio A Jeldres, Ambassador
2003

King (Ang Vadey Chraloeung) Norodom is remembered unfairly as the Cambodian sovereign that surrendered his royal powers to France in a coup de force organized and carried out through the French Resident Superior in Phnom Penh, on 17 June 1884. Certain Cambodian intellectuals felt the King "in order to solely save his crown and material advantages" bestrayed his country to the benefit of France and delivered his compatriots to the "tyranny" of the French, when Cambodia could have successfully opposed foreign domination, just as Siam had managed to do. Similarly for a great majority of Cambodians, the King remains the "Great King" or "Preah Karuna Preah Sovannakot", because of his intelligence, his ample culture, his dignity and, above all, his resistance to the powerful and dreaded French. Many Cambodians who have been denied natural justice, often go and pray in front of the statue of King Norodom, that faces the Silver Pagoda, within the Royal Palace complex, because they sincerely believe that the late King will bring them the justice denied to them by their contemporaries.

According to the French journalist, Jean Hess, King Norodom "was the respectable Head of State of an ancient civilization, who fell victim to French colonial policies. It should also be pointed out that at the time when King Norodom ruled Cambodia in the late 1860s, all the countries of the region, with the single exception of Siam had fallem under European domination. Cambodia itself had maintained a precarious a independence by paying tribute to both Annam and Siam. The armies of both countries had allternatively invaded Cambodian territory and Cambodia's rulers had been forced at different times to acknowledge the suzerainty of both. It was only during the reign of King Ang Duong that the monarch had managed to unify the Kingdom and to keep foreign forces out of its territory. France's interests in Indochina in the nineteenth century grew out of its rivalry with Britain, which had excluded it from India and had effectively shut it out of other parts of mainland Shoutheast Asia. The Frence were interested in establishing commercial links with a region that promised so much untapped wealth and which also opened another way for trade with China, through the Mekong River. France also wanted to redress Annam's persecution of Catholic converts, whose welfare was part of the French foreign policy at the time.

As mentioned in the previous chapter, Napoleon III did not reply to King Ang Duong's message sent through the French Consul in Singapore and the French Minister in Siam did no get to see the Cambodian monarch, because of Siamese interference and the subsequent sudden death of Ang Duong. In 1862, Admiral Bonard, Governor-General and Commander-in-Chief of French forces in Cochin China decided to judge for himself the qualities of personalities that composed the Court of Oudong and, at the same time, look at the state of the Kingdom, its agricultural and commercial value and its relations with Siam. He thus traveled to Cambodia, visited Angkor and mer King Norodom. The following year, his successor, Admiral de la Grandiere, orderd a small navy gunboat "The Giadinh" to go to Cambodia "to assess the situation in order to furnish to the Governor-General of the colony, relevant and precise information which could be used as guidance in the relations that shall be established with Cambodia.

According to Jean Moura, in his book "Royaume du Cambodge", it was the constant interference of the Siamese in Cambodian internal affairs which precipitated Admiral de la Grandiere's July 1863 visit to King Norodom to explain to the Cambodian monarch the reasons why France wanted Cambodia to gain inspiration from France's policies in the region and place itself under France's policies in the region and place itself under French protection. It became, therefore, clear that in order to prevent the Siamese from creating trouble against French interests in Indochina and to ensure an enhanced level of border security of their new possessions, the French "offered" theit Protectorate of the Khmer King, who accepted it with much reluctance. But King Norodom remained profoundly concerned about the future of his Kingdom and, in a last effort to avoid the French Protectorate, he first signed a secret a treaty with Sian in December 1863 and then tried unduccessfully to sign a similar agreement with Spain.

These attempts to protect Cambodian sovereignty caused an irreparable friction in the relations between King Norodom and France. On 17 June 1884, the French forced the King to sign a nre treaty which consolidated their position in Cambodia by forcing the King to give up control of public revenue, customs taxes and public works. The King was to confine himself to ceremonial duties and transfer the real powers of government to the French Resident Superior in Phom Penh. French Residents were also appointed to each province of Cambodia thus rightful ruler. In 1867, by the Franco-Siamese treaty, Siam renounced all claims to sovereignty over Cambodia and France, in return, abandoned all claims to the Cambodian provinces of Battanbang and Siem Reap, which had been in Siamese hands since the 18th century. Earlier, King Norodom had protested against the granting by the French of these two provinces to Siam but he could not do much to regain them. The provinces were only returned to Cambodia in 1907.

Above all, King Norodom was passionately attached to the territorial patrimony of his eminent Angkorian ancestors, patrimony that had suffered enormous reductions over the previous five centuries because of the territorial ambitions of Cambodia's neighbours. Thus, during a visit to Saigon in 1864, the King expressed the fervent wish of Cambodia and its people to see the return to Cambodia of the three provinces in Cochin China-Vinhlong, Chaudoc and Hatien-given to Annam under the French-Annamese Treaty of 1862. While the French colonial authorities made a promise to the Cambodian soverign to do so, the provinces were never returned. In a last attempt to improve links with France, the Cambodian monarch sent his son HRH Prince Norodom Yukanthor to Paris in 1900. Accompanied by the French journalist, Jean Hess, the prince was able to present to the French government, an aide-memoire which was friendly but straight forwardly addressed the complaints of the Cambodian monarch Via-a-Vis the Frech Protectorate.

"From a simple Protectorate over Cambodia, France's action has become today an absolute, complete administration of our country, more tightened than in a conquered country". "The French government obviously ignores how were botained the two instruments which, in 1884 and 1897, marked the principal phases of the abdication of the royal powers. In 1884, it was by a coup of force, invading the Royal Palace, and placing bayonets on the King's throat in 1897, it was equally by threat and the use of force". The mission of Prince Yukamthor to France had a great effect among the intellectual elite in Paris but it changed nothing as far as the political situation in Cambodia was concerned. Furthermore, the prince, vitim of the intrigues of his father's enermies, was forced to leave France to take refuge in Belgiumm, then in Singapore and lastly in Thailand. He never returned to his homeland and died in Bangkok. King Norodom was also responsible for the establishment of Phnom Penh as the capital city of the kingdom in 1866 and the subsequent construction of construction of the Royal Palace. The King travelled abroad extensively and always brought back to Cambodia new ideas and techinques to help in the development of his country.

A Reform-Minded Sovereign

Less known are several administrative and judicial reforms, which King Norodom affected to inprove the administrative and social organization of the kingdom. They include:

The reduction of the number of provinces to save in administrative costs,
The abolition of the corps of Court Mandarins, paid by the State Obbareach (Viceroy), reducing costs for the State,
The abolition of the Civil List for the Royal Family, most of the Civil List allocations going to works that directly benefited the population such as road construction or road repairs,
Allowing the appointment by the residents themselves of the local chiefs of districs, mayors and village chiefs,
Abolition of the Royal Delegate (Okhna Luong) who were known to exploit the people,
Abolition of commercial monopolies,
Reduction of taxes on certain agricultural products such as betel, pepper and suger,
Abolition of slavery
Improment of prisoner's conditions,
Limitations of the judicial powers of the Mandarin-Adiministrators and extension of the powers of the Mandarin-Magistrates.

The King is also remembered for his appreciation and fondness if the arts. Itwas under the King's personal supervision that the Silver Pagoda was built in 1892, as well as the beautiful Temple (Wat) at Oudong consecrated on 6 June 1875. When King Noromdom assumed the throne in 1860, classical dance had recovered some of its ancient prestige, and it soon became a great honour for court officials, ministers and senior dignitaties to have their children admitted to the palace's school of dancing. The King was very fond of music and studied it more than dancing. Initially he was particularly fond of the music in the "pinpeath" style, which flourished after his ascension to the throne. But later the King turned his attention to ancient music forms, particularly to music accompanied by the "chrieng chapei" guitar.

In 1872, His Majesty went on an official visit to Hong Kong, Manila and Singapore. In Manila, the King was greatly impressed by the music skills of the Filipinos and decided to take some musicians back to Cambodia to teach modern music. The musicians were well received, and in due course also influenced Cambodian classical dancing. The King's generosity began drawing artists from many mationalities to Cambodia and they were always given a warm welcome at Royal palace and court. Most of them had a deep interest in the Royal Ballet and thus were given every opportunity to learn Khmer music and dancing, as well as to cultivate their own art participate in the preparation of small spectacles for the King. It is said that upon the death of King Norodom in 1904, more than two thirds of the dancers of the Royal Ballet left the Royal Palace as they were too distressed by the absence of the old monarch, who used to watch the rehearsals of the Royal Ballet every day.

The Flotilla

It was after a visit to Saigon, where the King visited some ships of the French navy that King Norodom began thinking about establishing the foundations for a small Cambodian navy, as a defense against its rapacious neighbors. The King was aware that to be able to achieve his aim he needed the support of the French colonial authorities and thus he raised the matter to determine the reaction of the Protectorate. The latter, according to documents found at the Archives d'Outre Mer at Aix-en-Provence, felt that it was a good political decision to give to the King "a small decommissioned ship without military value, which would have suffucient quality to permit the King to go sailing along the Cambodian coast". Until then, the King possessed a few small yachts and boats that had little military or defensive value. They were as follows:

The "Frotelle", a twin-screw launch, 19 meters long, which was in rather good condition due to the extensive renovations which King Norodom had ordered. Its speed was six to seven knots and carried a crew of seven Cambodians.
The "Mekong", a propeller-driven launch, 24 meters long, in very shape, almost irreparable, with a crew of seven Cambodians.
The "Assouri", a small propeller-driven yacht, 31 meters long and in such a decrepit state that it was almost unusable. It was crewed by 18 Cambodians.
The "Metamong", a wooden, propeller driven launch, 20 meters long, which had also been given extensive renovations, was able to achieve a speed of six knots per hour and had a crew of 10 comprising nine Cambodians and one Malay.
The "Lutin", a propeller-driven gunboat 45 meters in length. This was the most advanced ship of the flotilla with a speed of 10 knots per hour. It was in excellent codition, having been renovated at French shipyards in Saigon. Its crew included three Europeans, 31 Cambodias, one Malay and two Filipinos.

The "Lutin", because it had been decommssioned by the French navy, was repaired extensively in Saigon, after it was discovered that part of the interior of the ship was rotten and required major repairs at great expense. There followed an intense exchange of correspondence between the French Naval Mnister and his colleague of the Ministry of the Colonies concerning which budget should be allocated to pay for the repairs. Finally it was decided that the Ministry of the Colonies would support 60 percent of the expenses and 40 percent would come from the King's own pocket. The argument over who should assume responsibility for the expenses needed for the refurbishment of the "Lutin" delayed the repairs and the gunboat, which had originally been scheduled to transport the King and his entourage to France for an official visit, was thus unavialable for the trip. The matter was not sorted out until April 1902, when the vessel was finally given to the King.

The experience prompted the King to establish within the premises of the Royal Palace a workshop with a staff of four Cambodians and one Chinese, to take care of the future maintenance of the flotilla. The staff was reinforced with European technicians and the crews of the repective ships of the flotilla. Most of the indigenous staff were volunteers who had received no military instruction prior to joining their ships. According to some Cambodian scholars this was the humble begining of the Royal Cambodian Navy which was due to the wisdom of the King Norodom and his desire to protect the territarial patrimony of his country.

Restorer of the Monarchy

2008-06-03T20:05:00.000-07:00

The King Ang Duong

Extracted from THE ROYAL HOUSE OF CAMBODIA

By Julio A Jeldres, Ambassador

2003

King Ang Chan II died in 1834. His death was followed by a peroid of occupation and annexation by the Emperor of Annam, Minh Mand, who had Queen Ang Mey (1834-1841) deported to Saigon together with members of the Royal Family and most of the Khmer ministers.

Prince Ang Doung, one of three youngest brothers of King Ang Chan II, had taken refugee in Siem and following the deportation of Queen Ang Mey to Saigon, the population revolted and called in Prince Ang Doung to return to fight against the Annamites.

With the assistance of the King Siem, Prince Ang Doung managed to banish the Annamites from the territory of Cambodia and to re-establish the royal capital at Oudong. In December 1845, a peace treaty was signed with Annam and Prince Angdoung was then recognized as ruler of Cambodia but he could not prevent the Annamites from annexing the Khmer provinces of Cochin China.

Similarly, he was forced by events to accept the occupation of Khmer territoties for the last fifty years by the Siamses. Thus from the beginning of his reign, the new sovereign found himself in a kingdom whose territoty had been greatly diminished, was almost ruined economically and did not enjoy full independenve as both neighbors maintained a certain claim to a so-called "joint sovereignty" over the kingdom.

The rice fields and vegetable gardens were lying fallow and the irrigation channels were, in greater part, destroyed, which most villages had been burned by the retreating troops. The infrastructure of the country had been seriously damaged and the works of art from the period of Angkor had either been stolen or destroyed. There was insecurity everywhere as misery pushed the farmers into crime.

From such state of ruin and general anarchy, the new monarch began the enterprise of re-establising peace, security and some economic activiry before launching himself into the immense task of the national reconstruction of his kingdom.

The King was an intelligent, instructed and active person. He regularly met or had working sessions with prince from the Royal Family or mandins of the Court. He entertained pertitions and tried to respond with fairness of justice. He encouraged people to learn and offered money from his own resources allowing them to continue their studies. The Buddhist hierarchy and other religious of officials were very fond of him, particularly as they easily obtained from him what they wanted for their temples, their convents and themselves.

King Ang Doung began his task by rebuliding the capital of Oudoung, which he linked to the river port of Kompong Luong by a road, in 1852. This roadway was high enough to prevent it from being inundated during the rainy season. At the same time, he began the construction of the so-called "Royal Way" linking directly Oudong with the seaport of Kampot.

In 1857, he added the road from Oudong to Phnom Penh to his work. In 1853, he established the first Khmer currency by minting silver coins showing the temple of Angkor on one side and the divine bird-known as Hangsa- on the other, relacing the Siamese and Annamite currency being used in his realm.

He began a major restruction of the civil administration and re-established security thus favouring commercial exchanges and trade. Lastly, he encouraged farmers to return to land cultivation. He also retionalised the exploitition of natural resources by redering the protection of the flora and fauan of the country. He then undertook the overhaul of the judicial system. The"Khmer Codes" contituted one of the highlights of his reign and based on them the judicial system was completely reorganised and lasted until its modernisation by the French protectorate. The King was a pious person, born of a charitable spirit who always wanted to teach by giveing himself as an example. For instance, when the country was stricken by a severe epidemic of plague in 1849, he was the first to be on hand distribting assistance to those affected.

Ang Duong remained concerned by the fate of his kingdom, as the different amputations of national territory had left it already in a parlous state and almost on the brink of disappeating as an independent atate. believinb that after him, his country would be, sooner or later, shared by its voracious neighbors, whose expansionist designs he knew only too well, he decided to make an appeal to a third power, European this time, in oreder to try to stop the covetous desires of the enemies of his country and his nation. Thus, in November 1853, he sent a trusted, aide, Mr Koy de Monteiro, to Singapore to convey a message to Emperor Napoleon III through the French Concul in Singapore, asking him to pass ot on to Paris.

The King wanted an alliance that would help his country to survive with honour, independence and enabling his people to recover peace and peosperity in freedom. He insisted to avoid a misunderstanding on the nature of the assistance which he expected from the French. In a very diplomatice fashion, the King underlined the difference that should exist between this assitance and the support that certain European powers and expended to other peoples, support which consisted in depriving them from their freedom.

The second part of the letter from the King of Cambodia to the French Emperor, which he personally considered as the most important part of the letter, referred to the question of Cochin China. The King asked the French nit to accept that the Annamites offer them as "gift" the province taken from Cambodia, but, on the contrary, to try to get them returned to his country and people, to whom they were so dear. The letter said that if he brought these matters to the attention of the French sovereign it was purely because he did not want Cambodia and his people to be deprived from its right and lands and in order not to suffer anymore. "In son doing His Majesty the Emperor of the French, will acquire the real reputation of being a generous man who works for the interests of other countries and the Cambodians and the French will love themselves and maintain good relations", the King concluded.

Napoleon III did not reply. But a few months later, the French Enperor charged the French Minister in Bangkok, Monsieur de Montigny, to negotiate with King Ang Duong a "treaty of alliance and trade". Somehow the Siamese government found out about the inperial instruction from Paris and a Siamese "Special Envoy" was able to embark, clan destinely, on the same boat that was taking Monsieur de Monitigny to Kampot, the Siamese envoy onece in Cambodian port, introduced himself to the Cambodian authorities sent by King Ang Duong to greet the French Minister and proceeded to create an incident in order to sabotage the mission of the French diplomat.

The latter, instead of pursuing his trip to Oudong, contented himself with handing the French response to the Cambodia monarch to a priest in Kampot, asking the latter to pass it on to the King Ang Duong was shocked by the attitude of the French envoy towards him and in a second massage addressed to the imperial government in Paris, the Cambodian king simbly informed them of the Khmer origin of the Cochin China provinces occupied by the Annamites. He then availed himself of the French military inervention in southem Annam and in Cochin China to contact again France through the French exporer Mouhot. Unfortunately soon afterwards, the King passed away, in November 1859. Thus ended the reign of King Ang Duong who liberated Cambodia from the Annamite annexation and restored the Cambodian Monarchy.

The Royal Family

2008-06-03T11:35:00.000-07:00

Extracted from THE ROYAL HOUSE OF CAMBODIA
By Julio A Jeldres, Ambassador
2003

The Cambodian Royal Family is composed by princes and pricesses, sons and grandsons and daughters and granddaughters (known in Cambodian language as "Preah Ang Mechas" and "Neak Ang Mechas respectively) of a deceased monarch or of the reigning monarch. In the past, they enjoyed certain rights and privileges fixed both by tradition and by a Royal Decree of 1 January 1907 signed by HM King Sisowath.

That decree was specific in stating that the Princesses could only marry Princes of their rank and that marriages must be approved by the reigning monarch. The same decree also fixed the procedure that members of the Royal Family had to follow if they decired tonounce their rank and marry a commoner.

The decree of 1907 also allowed for disciplinary sanctions o be pronounced by the monarch if any prince or princess was found to have behaved badly or had tainted royal dignity.

The Royal Decree dated 12 April 1915, signed by HM King Sisowath established the Council of the Royal Family which was composed of eight princes or princesses appointed by the King. The Council had supervisory and disciplinary functions.

The Council of the Royal Family could undertake the investigation of the behaviour of a member of the Royal Family and proceed to propose to the sovereign an appropriate punishment or exoneration.

The Council also provided advice to members of the Royal Family on a numbers of issues such as the allocation of funds from the Civil List to members of the Royal Family.

The King

2008-06-03T08:33:00.001-07:00

Extracted from THE ROYAL HOUSE OF CAMBODIA
By Julio A Jeldres, Ambassador
2003

The King of Cambodia was, in the past, an absolute monarchy that was tempered only by the strength of customs and traditions all well as by the vitue of the religious institutions, which were, from the Nation's orign until today, powerful influences on the inhabitants of the country.

In those days, the State was the King, who enjoyed unlimited power and considered the absolute head of the country, the army, the administation and all its institutions. The king appionted or revoked all dignitaries in the administration, established and distributed taxes and disposed at will of the coutry's resources.

Considered also as Supreme Judge, he decided on who should die and who should live. He could grant an amnsty, condemn someone to death, or order the revision of a judgment. Any of this his subjects that felt justice had been denied to them could appeal to the sovereign for redress by observing certain tradtional formaliting oneself-with the request high overhead-in front of the monarch, when the latter passed by.

The attachment to the people to their hereditary chiefs was profound and sincere and remains so until this day, particularly in rural areas of the country. The Khmer race was accustomed to believe that its own existence was linked to that of the royalty

The monrch was considered to be the living incarnation, the supreme personification of the nationhood and a sacred representative who was above the law. His power known no boundaries, apart from those that the monarch's own conscience imposed upon him in accordance with ancient traditions and customs of royal institutions.

Only religion, whch was well rooted among the people, aline escaped the authority of the sovereign, who considered it a great honour to be the natural protector of Buddhism. Today, the monarhy is not longer hereditary. Kings are chosen by the Council of the Thron composed of the President of the Senate, the President of National Assembly, the Prime Minister, the Head Monks of the Buddhist order Mohanikay and Thammayut, the First and Second Vice-President of the National Assembly.

Cambodia, now being a Constitutional Monarchy, the functions, actions and activities of the the sovereign are organized in accordance with the role the consititution have given to him. The King reigns but soed not rule.

ខេមរៈបូរី

អប​អរ​សាទរ​ទិវា​ឯករាជ្យ​ជាតិ​លើក​ទី​៥៧ ៩ វិច្ឆិកា ១៩៥៣- ៩ វិច្ឆិកា ២០១០

កូន​ៗ​លោក​ថាក់ស៊ីន ចេញ​មុខ​មក​​ទាម​ទា​នៅ​តុលាការសៀម ពី​រឿង​រឹម​អូស​ទ្រព្យ​សម្បត្តិ

ហ៊ុន សែន ងាក​ទៅ​រក​ប្រទេស​ចិន ដើម្បី​ការ​ពារ​ប្រទេស​កម្ពុជា​ពី​ការ​លេប​ត្រ​បាក់​របស់​យួន? (ត)

ហ៊ុន សែន ងាក​ទៅ​រក​ប្រទេស​ចិន ដើម្បី​ការ​ពារ​ប្រទេស​កម្ពុជា​ពី​ការ​លេប​ត្រ​បាក់​របស់​យួន?

កម្ពុជា​ត្រូវការ​របប​រាជានិយម ទាំងក្នុង​​​បច្ចុប្បន្ន និង​អនាគត

ប្រជាពលរដ្ឋ​អ្នក​ចាប់យួន​កាប់​ឈើ​ខ្មែរ អាជ្ញាធរ​ខ្មែរ​គំរាម​អោយ​ដោះលែង​វិញ

អនាគត​ជនជាតិ​ភាគ​តិច Uighur ២០​នាក់ ក្រោយពេល​ត្រូវ​បញ្ជូន​ត្រលប់​ទៅ​ប្រទេស​ចិន​វិញ???

រដ្ឋាភិបាលខ្មែរ ដោះលែង ស៊ីវ៉ារ៉ាក់ ដូចទះកំភ្លៀងខ្លួនឯង!!!

ប្រទេសកម្ពុជា មិនមានទំហំផ្ទៃក្រឡាដីពិតប្រាកដ? បាត់ ៣៥ គីឡូម៉ែត្រក្រឡា ដែលខ្ញុំធ្លាប់ដឹងទៅណា?

រដ្ឋាភិបាលខ្មែរ តែងតាំងលោក ថាក់ស៊ីន ស៊ីណាវ៉ាត្រា គឺត្រឹមត្រូវ

រដ្ឋាភិបាលការពារ

ក្រុមបក្សប្រឆាំង និងសង្គមស៊ីវិល

ថ្ងៃ​ទី​២៣ ខែ​តុលា ឆ្នាំ​១៩៩១ ជា​ប្រវត្តិសាស្រ្ត​ដែល​ត្រូវតែ​ចង់ចាំ

សម្តេច សីហនុ មាន​ម្តង​នោះ ព្យាយាម​រត់​គេច​ពី​ចិន និង​ខ្មែរក្រហម (បញ្ចប់)

សម្តេច សីហនុ មាន​ម្តង​នោះ ព្យាយាម​រត់​គេច​ពី​ចិន និង​ខ្មែរក្រហម (ត)

សម្តេច សីហនុ មាន​ម្តង​នោះ ព្យាយាម​រត់​គេច​ពី​ចិន និង​ខ្មែរក្រហម (ត)

សម្តេច សីហនុ មាន​ម្តង​នោះ ព្យាយាម​រត់​គេច​ពី​ចិន និង​ខ្មែរក្រហម (ត)

សម្តេច សីហនុ មាន​ម្តង​នោះ ព្យាយាម​រត់​គេច​ពី​ចិន និង​ខ្មែរក្រហម (ត)

សម្តេច សីហនុ មាន​ម្តង​នោះ ព្យាយាម​រត់​គេច​ពី​ ចិន និង ​ខ្មែរក្រហម

សា្តប់ ហ៊ុន សែន និយាយអំពីបញ្ហា៤,៦ គីឡូម៉ែត្រក្រឡា ដូចជាគួរអោយចាប់អារម្មណ៍

ភាព​លោភ​លន់​ដ៏​ឆ្កួត​លីលា មាន​តែ​មួយ​ក្នុង​​ពិភពលោក​

Remember People of Khmer Krom

ប្រតិកម្ម ជុំវិញការចោះជញ្ជាំងប្រសាទអង្គរវត្ត ដាក់ភ្លើងហ្វា

Court of Canada convicts Rwandan of genocide

ព្រះករុណាជាអង្គម្ចាស់ជីវិតតំកល់លើត្បូង

That's How Poor Cambodian Live

មានក្តីព្រួយបារម្ភកាន់តែខ្លាំងឡើង ក្នុងខណៈដែលគ្រុនផ្តាសាយជ្រូក រាលដាល

ប្រទេស ស្រីឡាំងកា ប្រកាសផ្អាកការប្រយុទ្ធជាបណ្តោះអាសន្ន

មនុស្សជាច្រើនបានស្លាប់ ក្នុងការផ្ទុះមួយនៅប្រទេសចិន

ទីក្រុងទំនើបទាំង៥ ដែលត្រូវគេបោះបង់ចោល [ត] (5 Modern Abandoned Cities)

ទីក្រុងទំនើបទាំងង៥ ដែលត្រូវគេបោះបង់ចោល [ត] (5 Modern Abandoned Cities)

ទីក្រុងទំនើបទាំង៥ ដែលត្រូវគេបោះបង់ចោល [ត] (5 Modern Abandoned Cities)

ទីក្រុងទំនើបទាំង៥ ដែលគេបោះបង់ចោល (5 Modern Abandoned Cities)

Red Protester Rocked New Year Festival In Thailand

49 Red-Shired Protesters Injured In Bangkok, The Government Canceled All Its Festivities

វិបត្តិសេដ្ឋកិច្ចម្លឹងៗហើយ សម្តចនាយកនៅតែឡូយ មានទៅអត់បាយគាត់ឯណា ប្រជារាស្រ្តឯណោះទេ

បន្ទាប់ពីដកលោក កែ គឹមយ៉ាន ហ៊ុន សែនក្លាយជាព្រះយ៉ាងពិតប្រាកដ

Tearing in January the 7th

The 55th celebration of Independent Day in the morning, the night of HOK LUNDY’s accident

SAM RAINSY Flip Flop

Excuse me people! May I question you?

The Benign King

The Builder King

KI Media: Historical Cartoon: The Preah Vihear Temple and its Khmer Empire

KI Media: Anniversary of Preah Vihear ruling to be held at Wat Phnom [-Hun Sen's regime admits that Thailand moves its border into Cambodia]

KI Media: The monarchy cannot be abolished through the constitution: Dr. Chhim Phal Vorun

KI Media: The royals have the right to be involved in politics: Dr. Chhim Phal Vorun

The Benevolent King

The Great King

Restorer of the Monarchy

The Royal Family

The King

អបអរសាទរទិវាឯករាជ្យជាតិលើកទី៥៧ ៩ វិច្ឆិកា ១៩៥៣- ៩ វិច្ឆិកា ២០១០

កូនៗលោកថាក់ស៊ីន ចេញមុខមកទាមទានៅតុលាការសៀម ពីរឿងរឹមអូសទ្រព្យសម្បត្តិ

ហ៊ុន សែន ងាកទៅរកប្រទេសចិន ដើម្បីការពារប្រទេសកម្ពុជាពីការលេបត្របាក់របស់យួន? (ត)

ហ៊ុន សែន ងាកទៅរកប្រទេសចិន ដើម្បីការពារប្រទេសកម្ពុជាពីការលេបត្របាក់របស់យួន?

កម្ពុជាត្រូវការរបបរាជានិយម ទាំងក្នុងបច្ចុប្បន្ន និងអនាគត

ប្រជាពលរដ្ឋអ្នកចាប់យួនកាប់ឈើខ្មែរ អាជ្ញាធរខ្មែរគំរាមអោយដោះលែងវិញ

អនាគតជនជាតិភាគតិច Uighur ២០នាក់ ក្រោយពេលត្រូវបញ្ជូនត្រលប់ទៅប្រទេសចិនវិញ???

ថ្ងៃទី២៣ ខែតុលា ឆ្នាំ១៩៩១ ជាប្រវត្តិសាស្រ្តដែលត្រូវតែចង់ចាំ

សម្តេច សីហនុ មានម្តងនោះ ព្យាយាមរត់គេចពីចិន និងខ្មែរក្រហម (បញ្ចប់)

សម្តេច សីហនុ មានម្តងនោះ ព្យាយាមរត់គេចពីចិន និងខ្មែរក្រហម (ត)

សម្តេច សីហនុ មានម្តងនោះ ព្យាយាមរត់គេចពីចិន និងខ្មែរក្រហម (ត)

សម្តេច សីហនុ មានម្តងនោះ ព្យាយាមរត់គេចពីចិន និងខ្មែរក្រហម (ត)

សម្តេច សីហនុ មានម្តងនោះ ព្យាយាមរត់គេចពីចិន និងខ្មែរក្រហម (ត)

សម្តេច សីហនុ មានម្តងនោះ ព្យាយាមរត់គេចពី ចិន និង ខ្មែរក្រហម

ភាពលោភលន់ដ៏ឆ្កួតលីលា មានតែមួយក្នុងពិភពលោក